ছাদৰ খেতি

নিৰ্বাচনৰ পাছত বয়-বস্তুৰ, বিশেষকৈ শাক-পাচলিৰ ঊধবৰ্গামী দৰে গ্ৰাহকক অতিষ্ঠ কৰাৰ দিনতেই ‘দি বেটাৰ ইণ্ডিয়া ডট্‌ কম’ৰ তৰফৰ পৰা ফেচবুকযোগে নন্দলাল নামৰ এজন ব্যক্তিৰ ‘টেৰেচ গাৰ্ডেন’ৰ কথা প্ৰচাৰ হোৱা দেখা গ’ল৷ নন্দলাল যেতিয়া কৰ্মসূত্ৰে নিজ ঠাই এৰি আন ঠাইত থাকিবলৈ ল’লে, তেতিয়া ঘৰুৱা শাক-পাচলি পোৱাৰ পৰা বঞ্চিত হ’বলগীয়া হ’ল৷ লাহে লাহে তেওঁ তেওঁৰ এহাজাৰ বৰ্গফুটৰ টেৰেচত দুশৰো অধিক টাবৰ যোগাৰ কৰি ল’লে আৰু প্ৰথমতে ফুল, তাৰপাছত পৰীক্ষামূলকভাৱে দুই-এপদ সেউজীয়া পাচলিৰ খেতি আৰম্ভ কৰিলে৷ সম্প্ৰতি তেওঁৰ বাগিচাত বিবিধ প্ৰকাৰৰ পাচলি, যেনে, লাউ, কোমোৰা, তিতা কেৰেলা, ভেন্দি, ফুলকবি, বন্ধাকবি, পিঁয়াজ, বেঙেনা, জলকীয়া আদি উভৈনদী হৈ পৰিছে৷ তেওঁ এতিয়া সপ্তাহত এশ কিলোগ্ৰামতকৈ অধিক বতৰৰ পাচলি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে৷ তেওঁৰ নিজৰ ঘৰৰ চাহিদা পূৰণ কৰাৰ উপৰি প্ৰতিৱেশী, বন্ধু-বান্ধৱকো নিজৰ বাগিচাৰ পাচলি বিলাই দি সন্তুষ্টি লাভ কৰিছেজ্ব লগতে পাচলিৰ বাবে ঘৰৰ পেলনীয়া বস্তুৰেই সাৰো প্ৰস্তুত কৰিছে৷ তেওঁ কীটনাশক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে নিমপাত৷ মুঠতে নিজে প্ৰস্তুত কৰা সাৰ, কীটনাশক আদি ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰয়োজনাধিক পাচলি উৎপাদন কৰিছে নন্দলালে, যিয়ে তেওঁক কেৱল ৰাসায়নিক সাৰযুক্ত, কীটনাশক দ্ৰব্য মিহলোৱা উচ্ছ দামৰ পাচলি কিনি খোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰাই নাই, এক অবৰ্ণনীয় আত্মসন্তুষ্টিও প্ৰদান কৰিছে৷ অৱশ্যে, নন্দলালেই একমাত্ৰ ব্যক্তি নহয় যিয়ে এনেদৰে নিজৰ ঘৰৰ চৌহদ বা টেৰেচতেই পাব পৰা সুবিধাক উৎপাদনশীল কৰিছে, বৰঞ্চ, ঘৰতেই নিজ চেষ্টাৰে দুই-এপদ পাচলি উৎপাদন কৰি বহুতেই তাজা পাচলিৰ লগতে আত্মসন্তুষ্টিও লাভ কৰিছে৷ এটা সময়ত গাঁওবোৰত ঘৰে ঘৰে একোখন পাচলিৰ বাৰী আছিল, য’ত পাচলিৰ লগতে ফল-মূল আৰু নিজাকৈ খন্দা পুখুৰীত মাছো জীয়াইছিল৷ চহৰবোৰত এতিয়া কৰাৰ দৰে ‘কিট্‌চেন গাৰ্ডেন’ৰ ধাৰণাটো মূৰ্ত হৈ উঠা নাছিল৷ অৱশ্যে, নগৰ-চহৰবোৰৰ মানুহৰ নিজৰ ঘৰত দুই-চাৰিডাল গছ বা ফুলগছ লগাই সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰাৰ উপৰি চৌপাশৰ বায়ু বিশুদ্ধ কৰি লোৱা দেখা গৈছিল৷ সম্প্ৰতি, বিশেষকৈ ক’ভিড মহামাৰীৰ কালছোৱাতো ঘৰত বহি বহি বিৰক্ত হোৱাসকলেও একোখনকৈ কিট্‌চেন গাৰ্ডেন পতাৰ প্ৰয়াস কৰিলে৷ সামাজিক মাধ্যমযোগে এনে বাৰ্তাবোৰ বিনিময় হোৱাৰ পাছত আগ্ৰহীসকলে নিজৰ ঘৰৰ মুকলি ঠাই, বাৰান্দা, নহ’লে ছাদৰ ওপৰত মাটি, প্লাষ্টিকৰ টাব অথবা কুঁহিলাৰ বাকচতে দুই-এপদ পাচলি লগাই সুফল পোৱাত তেনে প্ৰয়াস অব্যাহত ৰাখিলে৷ ‘বেটাৰ ইণ্ডিয়া’ৰ বেনাৰত এজন নন্দলালৰ এই প্ৰয়াসৰ কথা প্ৰকাশ পাইছে যদিও দেশৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ এনে সহস্ৰাধিক নন্দলালে ঘৰৰ মূধচত খেতি কৰি পাচলি উৎপাদন কৰি আছে৷ আমাৰ গুৱাহাটীবাসীৰ বাবেও ই নতুন কথা নহয় যদিও যিটো হাৰত কংক্ৰীটৰ ঘৰ বাঢ়িছে, সেইটো হাৰত এনে সেউজীকৰণৰ নামত মূল পথবোৰৰ দুয়োটা লেনৰ মাজত চৰকাৰী উদ্যোগত কোটি টকা ব্যয়ত কিছু ফুলগছ ৰোপণ কৰা হৈছে, কিন্তু বেছিভাগ পথৰেই দুয়োকাষে কেৱল কংক্ৰীটৰ ঘৰ আৰু ফুটপাথৰ বজাৰ৷ দূৰ-দূৰণিলৈ কোনো গছ-ফুল দেখা নাযায়৷ ব্যক্তিগতভাৱে যিবোৰ বৃহৎ বৃহৎ এপাৰ্টমেণ্ট মহানগৰীৰ বিভিন্ন স্থানত সজা হৈছে, সেইবোৰতো গছ-গছনি ৰোপণ কৰাৰ বাবে কোনো ব্যৱস্থা ৰখা হোৱা নাই, দুই-এক ব্যতিক্ৰমৰ বাহিৰে৷ এনে ফ্লেটবোৰৰ আৱাসীসকলে যৌথভাৱে এপাৰ্টমেণ্টৰ ছাদখনত শাক-পাচলি, ফল-ফুল লগোৱাৰ ব্যৱস্থা নি(য় কৰিব পাৰে৷ বেলকনী থকা ফ্লেটৰ আৱাসীসকলেও নিজাববীয়াকৈ ফল-ফুল লগাই কংক্ৰীটৰ আৱৰণ সেউজীয়াৰে পূৰ্ণ কৰিব পাৰে৷ ইয়াৰ ফলত ফল-পাচলিৰ পইচা ৰাহি কৰাই নহয়, নিজৰ থকা ঠাইখিনিৰ বায়ু বিশুদ্ধ কৰিব পাৰে, ঘৰতেই সৃষ্টি হোৱা পাকঘৰৰ অৱশিষ্টবোৰো সাৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব পাৰে৷ পৌৰ নিগমে বজাৰ এলেকাবোৰত এনে একো-একোটা প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ ব্যৱস্থা কৰিব পাৰে৷ আলু-পিঁয়াজৰ দাম বাঢ়িলে পিঁয়াজৰ মালা পিন্ধি প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা গ্ৰাহকপ্ৰেমীসকলেও দেখোন মানুহৰ মাজত এনে যোগাত্মক কথাবোৰৰ প্ৰচাৰ চলাব পাৰে৷ অত্যধিক ৰাসায়নিক সাৰ, কীটনাশক দ্ৰব্য ব্যৱহাৰ কৰি উৎপাদন কৰা চৰাদামৰ পাচলি কিনি বজাৰত চাহিদা সৃষ্টি কৰা গ্ৰাহকসকলৰ মাজত কিন্তু সঁচাকৈয়ে এনেধৰণে আটকীয়াকৈ হ’লেও ঘৰৰ চৌহদতে পাচলি উৎপাদন কৰাৰ বাবে জাগৰণ অনাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে৷ চহৰৰ উপকণ্ঠ, আনকি গাঁওবোৰতো এতিয়া বজাৰৰ পাচলি আহিলেহে ঘৰৰ আঞ্জা-তৰকাৰীৰ যোগাৰ হয়৷ আচলতে প্ৰতিঘৰ মানুহেই পৰিয়ালৰ সদস্যৰ দ্বাৰাই অন্ততঃ কেইপদমান বতৰৰ পাচলি ঘৰতে উৎপাদন কৰিব পাৰে৷ সকলোৰে হাতে হাতে ম’বাইল ফোন, ম’বাইল ডেটা আৰু ফেচবুক, ইউ টিউব৷ আৰু সেইবোৰতেই এই ঘৰুৱা দিহা-কিটিপবোৰ ভাগে ভাগে দিয়া থাকে৷ লাগে মাথোঁ নন্দলালৰ লেখীয়া আগ্ৰহ আৰু উদ্যম৷নিৰ্বাচনৰ পাছত বয়-বস্তুৰ, বিশেষকৈ শাক-পাচলিৰ ঊধবৰ্গামী দৰে গ্ৰাহকক অতিষ্ঠ কৰাৰ দিনতেই ‘দি বেটাৰ ইণ্ডিয়া ডট্‌ কম’ৰ তৰফৰ পৰা ফেচবুকযোগে নন্দলাল নামৰ এজন ব্যক্তিৰ ‘টেৰেচ গাৰ্ডেন’ৰ কথা প্ৰচাৰ হোৱা দেখা গ’ল৷ নন্দলাল যেতিয়া কৰ্মসূত্ৰে নিজ ঠাই এৰি আন ঠাইত থাকিবলৈ ল’লে, তেতিয়া ঘৰুৱা শাক-পাচলি পোৱাৰ পৰা বঞ্চিত হ’বলগীয়া হ’ল৷ লাহে লাহে তেওঁ তেওঁৰ এহাজাৰ বৰ্গফুটৰ টেৰেচত দুশৰো অধিক টাবৰ যোগাৰ কৰি ল’লে আৰু প্ৰথমতে ফুল, তাৰপাছত পৰীক্ষামূলকভাৱে দুই-এপদ সেউজীয়া পাচলিৰ খেতি আৰম্ভ কৰিলে৷ সম্প্ৰতি তেওঁৰ বাগিচাত বিবিধ প্ৰকাৰৰ পাচলি, যেনে, লাউ, কোমোৰা, তিতা কেৰেলা, ভেন্দি, ফুলকবি, বন্ধাকবি, পিঁয়াজ, বেঙেনা, জলকীয়া আদি উভৈনদী হৈ পৰিছে৷ তেওঁ এতিয়া সপ্তাহত এশ কিলোগ্ৰামতকৈ অধিক বতৰৰ পাচলি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে৷ তেওঁৰ নিজৰ ঘৰৰ চাহিদা পূৰণ কৰাৰ উপৰি প্ৰতিৱেশী, বন্ধু-বান্ধৱকো নিজৰ বাগিচাৰ পাচলি বিলাই দি সন্তুষ্টি লাভ কৰিছেজ্ব লগতে পাচলিৰ বাবে ঘৰৰ পেলনীয়া বস্তুৰেই সাৰো প্ৰস্তুত কৰিছে৷ তেওঁ কীটনাশক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে নিমপাত৷ মুঠতে নিজে প্ৰস্তুত কৰা সাৰ, কীটনাশক আদি ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰয়োজনাধিক পাচলি উৎপাদন কৰিছে নন্দলালে, যিয়ে তেওঁক কেৱল ৰাসায়নিক সাৰযুক্ত, কীটনাশক দ্ৰব্য মিহলোৱা উচ্ছ দামৰ পাচলি কিনি খোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰাই নাই, এক অবৰ্ণনীয় আত্মসন্তুষ্টিও প্ৰদান কৰিছে৷ অৱশ্যে, নন্দলালেই একমাত্ৰ ব্যক্তি নহয় যিয়ে এনেদৰে নিজৰ ঘৰৰ চৌহদ বা টেৰেচতেই পাব পৰা সুবিধাক উৎপাদনশীল কৰিছে, বৰঞ্চ, ঘৰতেই নিজ চেষ্টাৰে দুই-এপদ পাচলি উৎপাদন কৰি বহুতেই তাজা পাচলিৰ লগতে আত্মসন্তুষ্টিও লাভ কৰিছে৷ এটা সময়ত গাঁওবোৰত ঘৰে ঘৰে একোখন পাচলিৰ বাৰী আছিল, য’ত পাচলিৰ লগতে ফল-মূল আৰু নিজাকৈ খন্দা পুখুৰীত মাছো জীয়াইছিল৷ চহৰবোৰত এতিয়া কৰাৰ দৰে ‘কিট্‌চেন গাৰ্ডেন’ৰ ধাৰণাটো মূৰ্ত হৈ উঠা নাছিল৷ অৱশ্যে, নগৰ-চহৰবোৰৰ মানুহৰ নিজৰ ঘৰত দুই-চাৰিডাল গছ বা ফুলগছ লগাই সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰাৰ উপৰি চৌপাশৰ বায়ু বিশুদ্ধ কৰি লোৱা দেখা গৈছিল৷ সম্প্ৰতি, বিশেষকৈ ক’ভিড মহামাৰীৰ কালছোৱাতো ঘৰত বহি বহি বিৰক্ত হোৱাসকলেও একোখনকৈ কিট্‌চেন গাৰ্ডেন পতাৰ প্ৰয়াস কৰিলে৷ সামাজিক মাধ্যমযোগে এনে বাৰ্তাবোৰ বিনিময় হোৱাৰ পাছত আগ্ৰহীসকলে নিজৰ ঘৰৰ মুকলি ঠাই, বাৰান্দা, নহ’লে ছাদৰ ওপৰত মাটি, প্লাষ্টিকৰ টাব অথবা কুঁহিলাৰ বাকচতে দুই-এপদ পাচলি লগাই সুফল পোৱাত তেনে প্ৰয়াস অব্যাহত ৰাখিলে৷ ‘বেটাৰ ইণ্ডিয়া’ৰ বেনাৰত এজন নন্দলালৰ এই প্ৰয়াসৰ কথা প্ৰকাশ পাইছে যদিও দেশৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ এনে সহস্ৰাধিক নন্দলালে ঘৰৰ মূধচত খেতি কৰি পাচলি উৎপাদন কৰি আছে৷ আমাৰ গুৱাহাটীবাসীৰ বাবেও ই নতুন কথা নহয় যদিও যিটো হাৰত কংক্ৰীটৰ ঘৰ বাঢ়িছে, সেইটো হাৰত এনে সেউজীকৰণৰ নামত মূল পথবোৰৰ দুয়োটা লেনৰ মাজত চৰকাৰী উদ্যোগত কোটি টকা ব্যয়ত কিছু ফুলগছ ৰোপণ কৰা হৈছে, কিন্তু বেছিভাগ পথৰেই দুয়োকাষে কেৱল কংক্ৰীটৰ ঘৰ আৰু ফুটপাথৰ বজাৰ৷ দূৰ-দূৰণিলৈ কোনো গছ-ফুল দেখা নাযায়৷ ব্যক্তিগতভাৱে যিবোৰ বৃহৎ বৃহৎ এপাৰ্টমেণ্ট মহানগৰীৰ বিভিন্ন স্থানত সজা হৈছে, সেইবোৰতো গছ-গছনি ৰোপণ কৰাৰ বাবে কোনো ব্যৱস্থা ৰখা হোৱা নাই, দুই-এক ব্যতিক্ৰমৰ বাহিৰে৷ এনে ফ্লেটবোৰৰ আৱাসীসকলে যৌথভাৱে এপাৰ্টমেণ্টৰ ছাদখনত শাক-পাচলি, ফল-ফুল লগোৱাৰ ব্যৱস্থা নি(য় কৰিব পাৰে৷ বেলকনী থকা ফ্লেটৰ আৱাসীসকলেও নিজাববীয়াকৈ ফল-ফুল লগাই কংক্ৰীটৰ আৱৰণ সেউজীয়াৰে পূৰ্ণ কৰিব পাৰে৷ ইয়াৰ ফলত ফল-পাচলিৰ পইচা ৰাহি কৰাই নহয়, নিজৰ থকা ঠাইখিনিৰ বায়ু বিশুদ্ধ কৰিব পাৰে, ঘৰতেই সৃষ্টি হোৱা পাকঘৰৰ অৱশিষ্টবোৰো সাৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব পাৰে৷ পৌৰ নিগমে বজাৰ এলেকাবোৰত এনে একো-একোটা প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ ব্যৱস্থা কৰিব পাৰে৷ আলু-পিঁয়াজৰ দাম বাঢ়িলে পিঁয়াজৰ মালা পিন্ধি প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা গ্ৰাহকপ্ৰেমীসকলেও দেখোন মানুহৰ মাজত এনে যোগাত্মক কথাবোৰৰ প্ৰচাৰ চলাব পাৰে৷ অত্যধিক ৰাসায়নিক সাৰ, কীটনাশক দ্ৰব্য ব্যৱহাৰ কৰি উৎপাদন কৰা চৰাদামৰ পাচলি কিনি বজাৰত চাহিদা সৃষ্টি কৰা গ্ৰাহকসকলৰ মাজত কিন্তু সঁচাকৈয়ে এনেধৰণে আটকীয়াকৈ হ’লেও ঘৰৰ চৌহদতে পাচলি উৎপাদন কৰাৰ বাবে জাগৰণ অনাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে৷ চহৰৰ উপকণ্ঠ, আনকি গাঁওবোৰতো এতিয়া বজাৰৰ পাচলি আহিলেহে ঘৰৰ আঞ্জা-তৰকাৰীৰ যোগাৰ হয়৷ আচলতে প্ৰতিঘৰ মানুহেই পৰিয়ালৰ সদস্যৰ দ্বাৰাই অন্ততঃ কেইপদমান বতৰৰ পাচলি ঘৰতে উৎপাদন কৰিব পাৰে৷ সকলোৰে হাতে হাতে ম’বাইল ফোন, ম’বাইল ডেটা আৰু ফেচবুক, ইউ টিউব৷ আৰু সেইবোৰতেই এই ঘৰুৱা দিহা-কিটিপবোৰ ভাগে ভাগে দিয়া থাকে৷ লাগে মাথোঁ নন্দলালৰ লেখীয়া আগ্ৰহ আৰু উদ্যম৷