বিদ্যালয় বন্ধৰ প্ৰসংগ

ৰাজ্যখনৰ শিক্ষাখণ্ডত ওজৰ-আপত্তি, অভাৱ-অভিযোগৰ যেন কাহানিও অন্ত নপৰিবই৷ শেহতীয়া অভিযোগ হৈছে বিদ্যালয় একত্ৰীকৰণক লৈ৷ বাতৰিমতে ৰাজ্যৰ শিক্ষা বিভাগে বিদ্যালয়সমূহত ছাত্ৰ-ছাত্ৰী নথকাৰ অজুহাত দেখুৱাই ৰাজ্যখনত ছয় হাজাৰৰো অধিক বিদ্যালয় ইতিমধ্যে বন্ধ কৰি দিছে৷ ২০২২-২৩ চনত প্ৰকাশিত এক তথ্য অনুসৰি, প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উচ্ছতৰ মাধ্যমিক স্কুলৰ সংখ্যা ৬০ হাজাৰতকৈ কিছু কম আছিল (প্ৰায় ৫৮,৮৭৭খন)৷ এই স্কুলসমূহৰ ভিতৰত শিক্ষা বিভাগৰ অধীনৰ স্কুলৰ সংখ্যা আছিল ৪৫,০০০তকৈ কিছু কম৷ বাকী স্কুল বিভিন্ন পৰিচালন কতৃৰ্পক্ষ, যেনে, স্থানীয় প্ৰশাসন, চাহ বাগিচা পৰিচালন কতৃৰ্পক্ষ, ৰে’লৱে, সৈনিক স্কুল, কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয় কতৃৰ্পক্ষ ইত্যাদিৰ অধীনত চলি আছিল৷ চৰকাৰী স্কুলবোৰত অৰাজকতা চলা বুলি যি অভিযোগ শুনিবলৈ পোৱা যায়, সি নতুন নহয়৷ কংগ্ৰেছ, অগপ আৰু এতিয়াৰ বিজেপি চৰকাৰৰ দিনতো চৰকাৰী খণ্ডৰ শিক্ষাব্যৱস্থাত পৰীক্ষা-সম্পৰীক্ষা চলোৱাৰ লগতে অনীতি-অনিয়ম চলাৰ অবিৰত অভিযোগ আজিকোপতি বৰ্তি আছে৷ এই অভিযোগবোৰৰ ভিন্ন দিশ বা মাত্ৰা আছে৷ অসমৰ স্কুলবোৰৰ এটা অনন্য বৈশিষ্ট্য হৈছে এয়ে যে এইবোৰৰ সৰহভাগেই এসময়ৰ ‘ভেন্সাৰ স্কুল’, চৰকাৰী কতৃৰ্পক্ষ বা কোনো শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানৰ সলনি স্থানীয় লোকসকলে লাগি-ভাগি, দান-বৰঙণি তুলি এই স্কুলবোৰ স্থাপন কৰে৷ কেৱল স্কুলেই নহয়, অসমত এনেদৰে স্থাপন কৰা অনেক উচ্ছ শিক্ষাৰ অনুষ্ঠানো আছে৷ বহুতো বছৰ বিনা-সাহায্য, তাৰ পাছত চৰকাৰৰ কিছু সাহায্য-অনুদান পোৱাৰ পাছত হয়তো চৰকাৰৰ পূৰ্ণ বিত্তীয় সমৰ্থন আদায় কৰিব পৰা হয়, যিটোক বৰ্তমান প্ৰাদেশিকীকৰণ কৰা বোলা হয়৷ আক্ষৰিক অৰ্থতেই এনে শিক্ষানুষ্ঠানবোৰৰ স্থিতি অনিশ্চিত, য’ত ‘ৰিস্ক’ এশ শতাংশই থাকে৷ অথচ, আশ্য়জনকভাৱে অসমৰ ভেন্সাৰ শিক্ষানুষ্ঠানবোৰৰ মৃত্যুৰ হাৰ কম৷ সময়ৰ প্ৰয়োজনীয়তাই এনে অনুষ্ঠানবোৰক কেৱল জীয়াই ৰখাই নহয়, চৰকাৰী তালিকাৰো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে৷ যিবোৰ ঠাইত শিক্ষানুষ্ঠান নাছিল বা পৰ্যাপ্ত সংখ্যক নাছিল, অথচ প্ৰয়োজনীয়তা আছিল আৰু চৰকাৰে কোনো ব্যৱস্থা লোৱা নাছিল বা ল’ব পৰা নাছিল, তেনে পৰিস্থিতিত এই স্কুল-কলেজবোৰে জন্ম পাইছিল৷ সম্প্ৰতি সময় সলনি হ’ল৷ কোনেও ভেন্সাৰ স্কুল স্থাপন নকৰে৷ বেচৰকাৰী স্তৰত যদিহে  কোনোবাই স্কুল-কলেজ পাতেও, সেইবোৰ ‘প্ৰাইভেট’ হিচাপেই আৰম্ভ হয় আৰু সেই স্থিতিকেই বাহাল ৰখা হয়৷ আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হৈছে এয়ে যে কিছুসংখ্যক ভেন্সাৰ স্কুল ৰাজহুৱা প্ৰয়োজনীয়তাতকৈও কিছুসংখ্যক লোকৰ স্বাৰ্থ পূৰণৰ বাবেও পতা হৈছিল৷ গাঁৱে-ভূঞে এজন বা দুজন শিক্ষকেৰে পতা অনেক প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ে জন্ম পাইছিল আৰু ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ খটুৱাই এইবোৰক শিক্ষা বিভাগৰ অধীনলৈ অনা হৈছিল৷ এনেকুৱা বহুতো শিক্ষানুষ্ঠান ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন ঠাইত থকাৰ খবৰ পোৱা গৈছিল, যিবোৰৰ ক’ৰবাত শিক্ষক এজন বা দুজন অথচ শ্ৰেণীৰ সংখ্যা চাৰিটা; ক’ৰবাত তিনি-চাৰিজন শিক্ষকৰ বিপৰীতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা তেনেই নগণ্য আৰু ক’ৰবাতবা শ্ৰেণীকোঠাই নাই, অন্যান্য সা-সুবিধাৰ কথাতো বাদেই৷ এতিয়া এনেবোৰ আসোঁৱাহৰ চৰজমিন তদন্ত চলাই যদি চৰকাৰে কিছুসংখ্যক শিক্ষানুষ্ঠান বন্ধ কৰি দুই-চাৰিখনক যুক্তিসংগতভাৱে একত্ৰিত কৰিছে আৰু ইতিমধ্যে সেৱা আগবঢ়াই থকা শিক্ষকসকলৰ চাকৰি বৰ্তাই ৰাখিছে, তেন্তে কথাটোত আপত্তি জনাবলগীয়া নাই৷ আৰু তাকে নকৰি সাংসদ গৌৰৱ গগৈয়ে অভিযোগ কৰাৰ দৰে যদিহে মদৰ দোকান খুলিবলৈহে চৰকাৰে স্কুলবোৰ বন্ধ কৰিছে, তেন্তে ইয়াতকৈ নিন্দনীয় কথা আৰু আন একো হ’ব নোৱাৰে৷ নিকট দূৰত্বত থকা শিক্ষানুষ্ঠানবোৰ একত্ৰিত কৰক, পৰ্যাপ্ত সা-সুবিধা সংযোজিত কৰক আৰু চৰকাৰী স্কুলবোৰৰ মান বঢ়াওক৷ অভিযোগ উঠিছে যে ৰাজ্যৰ আধাতকৈও বেছি বিদ্যালয়ত ইণ্টাৰনেটৰ সুবিধা নাই৷ চৰকাৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক নগদ ধন দিছে, বিহু-পূজা পাতিবলৈ ধন আগবঢ়াইছে, অথচ, স্কুলবোৰৰ পৰিকাঠামো নিৰ্মাণ কৰি দিয়া নাই৷ ইণ্টাৰনেট কি, বহুতো বিদ্যালয়ত পুথিভঁৰাল, পৰীক্ষাগাৰ, আনকি খোৱাপানী আৰু শৌচাগাৰ-প্ৰস্ৰাৱাগাৰৰো ব্যৱস্থা নাই৷ চৰকাৰে নতুন শিক্ষানীতিৰ আধাৰত স্কুলবোৰত ‘সাৰ্বিক’ শিক্ষা প্ৰচলনৰ কথা কৈছে৷ নূ্যনতম এই সা-সুবিধাবোৰ নাথাকিলে কেৱল ‘প্ৰদৰ্শনমূলক’ কাৰ্যসূচীৰে সাৰ্বিক শিক্ষাৰ উদ্দেশ্য সফল নহ’ব৷ শিক্ষকসকলৰ কৰিবলগীয়া কামৰো ‘সংজ্ঞা’ নিৰ্ধাৰিত হওক৷ একপক্ষৰ প্ৰতিবাদ-ধৰ্ণা-অসহযোগিতা আৰু আনটো পক্ষৰ জোৰ-জুলুম, দমনমূলক নীতি– এই দুইৰ মাজত দুৰ্ভগীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ‘ছেণ্ডৱিছ’ বনোৱা কাৰ্যৰ সমাপ্তি হওক৷ উন্নত সমাজৰ বাবে সুসংহত, সময়োপযোগী শিক্ষাব্যৱস্থাৰ কোনো বিকল্প নাই৷