গ্ৰন্থমেলাৰ বতৰত ধ্ৰুপদী ভাষাৰ বতৰা

ইংৰাজীক হেনো ধ্ৰুপদী ভাষা বুলি গণ্য কৰা নহয়! স্পেনিছ আৰু চীন-মান্দাৰিণ ভাষাকো হেনো ধ্ৰুপদী ভাষা বুলি গণ্য কৰা নহয়! এই তিনিটা ভাষা পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বেছি মানুহে কয়৷ চীন বা স্পেনিছ ভাষা-সাহিত্যৰ বিষয়ে আমি বেছিভাগেই বিশেষ একো নাজানো, কিন্তু ইংৰাজী ভাষা-সাহিত্যৰ অৱস্থা নদন-বদন বুলিবই লাগিব৷ আজিকালি কোনেও ব্যৱহাৰ নকৰা, কেৱল বিদ্যায়তনিক ক্ষেত্ৰতহে ব্যৱহাৰ হোৱা লেটিন ভাষাক ধ্ৰুপদী ভাষা বুলি কোৱা হয়– ঠিক আমাৰ সংস্কৃত ভাষাৰ দৰে৷ পৰম্পৰাগতভাৱে এসময়ৰ নদন-বদন কিন্তু এতিয়া মহাবিদ্যালয়-বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পণ্ডিতসকলেহে ব্যৱহাৰ কৰা, সাধাৰণ মানুহে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰা ভাষাক ধ্ৰুপদী ভাষা বুলি কোৱা হয়৷ আধুনিক আৰু বৰ্তমান প্ৰচলিত হৈ থকা ভাষাক বিশেষ কিছুমান চৰ্ত পূৰণ কৰিলে তাক ভাৰতত ধ্ৰুপদী ভাষাৰ মৰ্যাদা দিয়াৰ ব্যৱস্থা আছে; আৰু শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ভাষাকো এই মৰ্যাদা দিয়া হৈছে৷ পৌৰাণিক অসমীয়া ভাষাৰ স’তে বৰ্তমানৰ আধুনিক অসমীয়া ভাষাৰ বিস্তৰ প্ৰভেদ৷ অসমীয়া ভাষাৰ আটাইতকৈ পুৰণি নিদৰ্শন চৰ্যাপদ নেপালৰ পৰা বাঙালী পণ্ডিতে উদ্ধাৰ কৰি আনিছিল৷ চৰ্যাপদৰ ভাষাক ‘সান্ধ্যভাষা’ বোলা হয়, কাৰণ চৰ্যাপদৰ সকলো শব্দৰ উত্তৰ এতিয়াও উদ্ধাৰ হোৱা নাই, বহু শব্দ এতিয়াও অৰ্থ উদ্ধাৰ নোহোৱাকৈ আধা পোহৰ আধা এন্ধাৰত লুকাই আছে৷ অসমীয়াৰ দৰে বাঙালীয়েও চৰ্যাপদক বাংলা ভাষাৰ আদিমতম নিদৰ্শন বুলি ভাবে৷ চৰ্যাপদ আজি কিমান অসমীয়াই পঢ়ে? চৰ্যাপদৰ বহু পাছৰ মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণ, শংকৰ মাধৱকে ধৰি বৈষ্ণৱ যুগৰ কবিসকলৰ বা ভট্টদেৱৰ কথা ভাগৱতৰ ভাষাৰ স’তে,  চৰিত পুথিৰ ভাষাৰ স’তে, আহোম ৰাজত্বৰ বুৰঞ্জী পুথিৰ ভাষাৰ স’তে এতিয়াৰ আধুনিক অসমীয়া ভাষাৰ বিস্তৰ প্ৰভেদ৷ আনকি সৌ সিদিনাৰ ‘অৰুনোদই’ৰ ভাষাৰ স’তেও আধনিক অসমীয়া ভাষাৰ বিস্তৰ প্ৰভেদ৷ধ্ৰুপদী মানে সাধাৰণ মানুহে ঢুকি নোপোৱা, শিৰত তুলি সন্মান যাচিব লগা, থাপনাত থৈ চাকি-বন্তি, ধূপ-ধূনা জ্বলাই সেৱা কৰিব লগা বস্তু৷ পণ্ডিতধৰণৰ কিছুমান মানুহেহে সেইবোৰ ঢুকি পায়৷ আমাৰ আনন্দৰাম বৰুৱা, কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈৰ দৰে বিদগ্ধ পণ্ডিতে লেটিন, সংস্কৃত আদিৰ দৰে কেৱল পণ্ডিতসকলৰ মাজত চৰ্চা হোৱা ভাষাত পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ চৰ্চা কৰিছিল বাবে তেওঁলোকক লৈ আমি গৰ্ব কৰোঁ, কিন্তু তেওঁলোকৰ গৱেষণাৰ মাথা-মুণ্ড একো আমি সাধাৰণ মানুহে নুবুজোঁ৷ ধ্ৰুপদীৰ আন এটা উদাহৰণ হ’ল ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত৷  সকলো মানুহে শাস্ত্ৰীয় সংগীতক এক উচ্ছ পৰ্যায়ৰ কলা বুলি নতশিৰে মানি লয় আৰু তাৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰে৷ সমগ্ৰ জীৱনজুৰি শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ অনুশীলনেৰে একোজন লোকে খ্যাতি-স্বীকৃতিও লাভ কৰে৷ কিন্তু খুব কমসংখ্যক মানুহে শাস্ত্ৰীয় সংগীত শুনে৷ ধ্ৰুপদী মানে সাধাৰণ মানুহে শিৰত তুলি সন্মান যচা, কিন্তু ঢুকি নোপোৱাৰ বাবে তাৰ পৰা আঁতৰি থকা বস্তু৷ অসমীয়া ভাষাটো ধ্ৰুপদী ভাষাৰূপে স্বীকৃত হৈছে, কাৰণ অসমীয়া ভাষাত ধ্ৰুপদী, পুৰণি সাহিত্যসম্ভাৰ আছে, যিবোৰ বেছিভাগ অসমীয়াই কেতিয়াও পঢ়া নাই আৰু ভৱিষ্যতেও পঢ়াৰ কোনো সম্ভৱনা নাই৷ অৰ্থাৎ ধ্ৰুপদী অসমীয়া ভাষাৰ স’তে আজিৰ প্ৰায় সকলো অসমীয়াৰ কোনো সম্পৰ্ক নাই৷ মহাবিদ্যালয়-বিশ্ববিদ্যালয়ত পৰীক্ষাৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়াৰ প্ৰয়োজন নাথাকিলে  কিমানজন অসমীয়াই এতিয়া চৰ্যাপদ পঢ়ি আছে? কিমানে মাধৱ কন্দলি, শংকৰ-মাধৱ, ভট্টদেৱ, ‘অৰুনোদই’ পঢ়ি আছে? অসমীয়া ভাষাই ধ্ৰুপদী ভাষাৰ মৰ্যাদা পোৱাৰ বাবে অসমীয়া বাতৰিকাকতৰ, অসমীয়া ভাষাত প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ, গল্প, উপন্যাস, কবিতা সংকলনৰ বিক্ৰী কিমান বাঢ়িল? আজিৰ অসমীয়াই  জিঅ’, এয়াৰটেলৰ ‘নেট-পেক’ কিনি গুগ্‌ল, ফেচবুক, ইউটিউব, ইনষ্টাগ্ৰামত নিতৌ প্ৰচুৰ সময় নিজৰ সৃষ্টিশীলতাৰ অনুশীলন ব্যয় কৰিছে৷ কিন্তু ইণ্টাৰনেটত এতিয়ালৈ অসমীয়া সাহিত্যৰ বিষয়ে অতি সামান্য তথ্যহে উপলব্ধ আছে৷ অসমীয়া ডিজিটেল কিতাপ বা ই-বুক নাই বুলিবই পাৰি৷ পুৰণি অসমীয়া সাহিত্যসম্ভাৰৰ কোনো কপী-ৰাইটৰ সমস্যা নাই, সেইবোৰ ৰাজহুৱা বা জাতীয় সম্পদ, কিন্তু সেইবোৰ ইণ্টাৰনেটত অনুপস্থিত৷ ইণ্টাৰনেটত ব্যক্তিগত প্ৰচেষ্টাৰে ছিৰিয়াছ সাহিত্য-চৰ্চা বা সাহিত্য সেৱা কৰি থকাসকলৰ প্ৰতি অসমীয়াভাষীৰ সঁহাৰি কেনেকুৱা? কোনটো ৱেবছাইট জনপ্ৰিয় হৈছে? অসমীয়াভাষী¸ৰ সংখ্যা ৰ কোটি ৫০ লাখৰো অধিক৷ এক হাজাৰ অসমীয়াৰ মাজৰ এজনে পঢ়িলেও অসমীয়া কিতাপ এখন ১৫ হাজাৰ কপী বিক্ৰী হ’ব লাগে৷ কিমানখন অসমীয়া কিতাপ যোৱা আধা শতিকাত ১৫ হাজাৰ কপী বিক্ৰী হৈছে? অসমীয়া ধ্ৰুপদী ভাষা, কাৰণ ইতিমধ্যে সৰহসংখ্যক অসমীয়াই এই ভাষাটোৰ প্ৰতি অনীহা প্ৰকাশ কৰিছে৷ ইয়াৰ পাছত ই এমুঠিমান মানুহে নিজৰ বিদ্যায়তনিক কেৰিয়াৰৰ বাবে চৰ্চা কৰা যাদুঘৰত সংৰক্ষিত ভাষা হৈ পৰিব নেকি? ভাষা হেৰুওৱা অসমীয়া জাতিটো কেনেকুৱা হ’ব?