ৰাজনৈতিক নেতা আৰু ৰাষ্ট্ৰনেতা

জৱাহৰলাল নেহৰুৰ সমসাময়িক বহু  নেতাই দেশৰ  স্বাধীনতা যুদ্ধৰ লগতে দেশৰ ৰাজনীতিত কালজয়ী প্ৰভাৱ ৰাখি থৈ গ’ল যদিও দেশে দ্বিতীয় এজন নেহৰু বা তেনে মতাদৰ্শৰ লোক  পাবলৈ সক্ষম নহ’ল৷ বৰ্তমানেও তেনে কোনো নেতাৰ সম্ভাৱনা ক্ষীণ৷ স্বাধীনতাৰ ৭৬ বছৰে বিভিন্ন ৰাজনৈতিক নেতাই ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত বিচক্ষণতাৰ পৰিচয় দিলে যদিও এজন প্ৰকৃত ৰাষ্ট্ৰ নেতাৰ গুণ নেহৰুৰ গাতহে দেখা পোৱা গৈছিল৷ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা লাভৰ খাতিৰত যদিও নেহৰুৱে বহুতো ভুল কাম কৰিছিল তথাপি  আধুনিক ভাৰত নিৰ্মাণত যিসকল লোকে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল তাৰ ভিতৰত জৱাহৰলাল নেহৰু আছিল অন্যতম৷ যাৰ ফল আজিৰ ভাৰতবৰ্ষ৷ 

আনহাতে, মহাত্মা গান্ধী আছিল ভাৰতবৰ্ষৰ পথ প্ৰদৰ্শক৷ কেৱল স্বাধীনতা আন্দোলনৰ যোগেদি ব্ৰিটিছৰ পৰা দেশ উদ্ধাৰ কৰা কাৰ্যতে মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰাসংগিকতা শেষ হৈ যোৱা নাই৷ দেশৰ মেৰুদণ্ড সৰ্বশক্তিৰে পুনৰ  থিয় কৰি বিশ্বৰ বুকুত ভাৰতৰ নাম জিলিকাই এখন সাৰ্বভৌম গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ গঢ়াৰ মূল কাম কৰিছিল মহাত্মা গান্ধীয়ে৷ গান্ধী আৰু নেহৰুক বাদ দি স্বাধীন ভাৰত কেতিয়াও এখন সম্পূৰ্ণ  সাৰ্বভৌম গণতান্ত্ৰিক  ৰাষ্ট্ৰ হৈ উঠিব নোৱাৰে৷ গান্ধীৰ আদৰ্শৰে স্বাধীনতাৰ বাবে নিজৰ জীৱন দিবলৈকে কুণ্ঠাবোধ নকৰা শ শ দেশপ্ৰেমীৰ বলিদান নোহোৱা হ’লে আজিৰ ভাৰতবৰ্ষ  কাহনিও নিৰ্মাণ নহলহেঁতেন৷ হোমেন বৰগোহাঞিয়ে মহাত্মা গান্ধী আৰু জৱাহৰলাল নেহৰুৰ ব্যক্তিত্ব আৰু আদৰ্শক আলোকপাত কৰি বৰ সুন্দৰকৈ লিখিছে যে–প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে জৱাহৰলাল নেহৰু কেৱল ক্ষমতাশালী আছিল,  কিন্তু এটা যুগৰ আশা-আকাংক্ষাৰ প্ৰতিভূ আৰু এটা মহৎ আদৰ্শৰ প্ৰবক্তা হিচাবে  তেওঁৰ প্ৰভাৱ আছিল বিশ্বব্যাপী৷ মহাত্মা গান্ধীৰ কোনো ৰাজনৈতিক বা প্ৰশাসনিক ক্ষমতা নাছিল৷ কিন্তু তেওঁৰ নৈতিক প্ৰজ্ঞা আছিল বিশ্বব্যাপী আৰু চিৰস্থায়ী৷  এনেবোৰ কথাক সহজে অস্বীকাৰ কৰা নাযায়৷  অতি পৰিতপৰ কথাটো হৈছে  আজিৰ ৰাজনৈতিক নেতাৰ ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতি  দায়বদ্ধতা তেনেই নাই বুলি কব পাৰি৷ কেবল ক্ষমতাৰ বাবে সস্তীয়া ৰাজনীতি কৰি ইজনে সিজনলৈ বোকা চটিওৱাৰ বাদে প্ৰকৃত নেতাৰ গুন যেন কোনেও আয়ত্ব কৰিব পৰা নাই৷ ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক ৰুচি ইমান তললৈ নামি গৈছে যে ৰাজনৈতিক প্ৰতিদ্বন্দ্বীক ব্যক্তিগত আক্ৰমণ কৰিবলৈকো কুণ্ঠাবোধ নকৰা হ’ল৷ দেশৰ উন্নয়নৰ স্বাৰ্থতকৈ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা লাভত স্বাৰ্থই উচ্চ আসন লাভ কৰিছে৷ যোৱা প্ৰায় দহটা বছৰে  বিজেপি চৰকাৰে সংসদত সৰহখিনি সময় নেহৰুক গালি পাৰিয়েই পাৰ কৰিলে বুলি কব পাৰি৷ দেশৰ মূল সমস্যাৰ সলনি আলোচনাত গৰিষ্ঠ সংখ্যক সময় পাৰ হ’ল৷ ৭০ বছৰে কংগ্ৰেছে দেশৰ বাবে কি কৰিলে তাৰ আলোচনা৷  এইবোৰ আলোচনা ইমান বেছি হল যে বিজেপিয়ে মূল  বিষয়লৈ  আহিবলৈ সময়য়েই নাপালে৷ কংগ্ৰেছ শূন্য  অৰ্থাৎ বিৰোধীশূন্য ভাৰত গঢ়িবলৈ অপ্ৰাণ চেষ্টা কৰা বিজেপি চৰকাৰৰ মতে  দেশৰ সকলো দোষ নেহৰু আৰু কংগ্ৰেছৰ গাত৷  সকলো ৰাজনৈতিক দলেই ভ্ৰষ্টাচাৰত লিপ্ত ৷ কিন্তু দেশৰ সকলো দোষ কংগ্ৰেছক দিলেই আনবোৰ ৰাজনৈতিক দল ভ্ৰষ্টাচাৰ মুক্ত হৈ নাযায়৷  ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ বাবে কংগ্ৰেছে কৰা ভ্ৰষ্টাচাৰ  অন্য দলটো শিপাইছে অধিক  গভীৰভাৱে৷ অলপতে  ট্ৰেন্সপাৰেন্সি ইণ্টাৰনেশ্বনেল [টি আই] নামৰ  বেচৰকাৰী আন্তৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাটোৰ  এটা তথ্যত ভাৰতত পূৰ্বতকৈও দুৰ্নীতি বৃদ্ধি পাইছে বুলি প্ৰকাশ পাইছে৷ এই তথ্য মতে ভাৰতত বিজেপি চৰকাৰৰ দিনত পূৰ্বৰ কংগ্ৰেছ চৰকাৰতকৈ অধিক দুৰ্নীতি হৈছে৷ 

 ক্ৰমাগত  তিনিটাকৈ কাৰ্যকাল লাভ কৰিলেও ভাৰতৰ প্ৰধামন্ত্ৰীজনৰ গাত কিন্তু ৰাষ্ট্ৰনেতাৰ কোনো গুণ এতিয়ালৈকে ফুটি উঠা নাই৷ দেশৰ মূল সমস্যাৰ পৰা ফালৰি কাটি নিৰ্বাচনত জয়ী হ’বলৈ সক্ষম হৈছে যদিও ভাৰতৰ সৰ্বাংগীন উন্নতি বহু পিছ পৰি ৰৈছে৷  মূল্যবৃদ্ধি, নিবনুৱা সমস্যা, হুৰাহুৰে নিম্নগামী হোৱা টকাৰ মূল্য অদিক লৈ ব্যস্ত হৈ নপৰা প্ৰধামন্ত্ৰীজনে  সাংসদত কেৱল বিৰোধীক গালি পাৰি, নিন্দা কৰি দিন নিয়াইছে৷ আনহে নালাগে, বিৰোধীক ব্যক্তিগতভাৱেও আক্ৰমণ কৰা দেখা গৈছে৷ এয়া মুঠেও সুস্থ ৰাজনীতি নহয়৷ কিন্তু দুৰ্ভাগ্যৰ বিষয় যে এই ৰুগীয়া ৰাজনৈতিক পৰিৱেশ  এতিয়া  সমগ্ৰ দেশতে বিয়পি পৰিছে৷ কেৱল ক্ষমতাৰ ৰাগীত ভুল-শুদ্ধ বিচাৰ কৰিব নোৱাৰা ৰাজনৈতিক নেতাই বহু সময়ত সংবিধানকো আওকান কৰিছে৷

জেইমছ ফ্ৰীমেন ক্লাৰ্ক (ৰজ্জ্বৰঙ্ম-ৰজ্জ্বজ্জ্বজ্জ্ব) এজন  আমেৰিকাৰ মন্ত্ৰী, ধৰ্মতত্ত্ববিদ, প্ৰসিদ্ধ লেখক সাহিত্যিক আছিল৷ তেওঁ প্ৰতিটো যুগৰ ৰাজনীতিৰ সতে  খাপ খোৱাকৈ এষাৰ বৰ তাৎপৰ্পূৰ্ণ কথা  থৈ গৈছিল–‘a  politician thinks of the next election, a stateman thinks of the next generation’ –যিটো উক্তি বৰ্তমান সময়ত ভাৰতীয় সচেতন লোকসকলে মৰ্মে মৰ্মে উপলব্ধি কৰিছে৷