ৰবট ঐৰাৱত

দক্ষিণ ভাৰতৰ পৰা অলপতে এটা ভাল খবৰ আহিছে৷ খবৰটো যে কেৱল দক্ষিণ ভাৰতৰ বাবেই ভাল তেনেকুৱা নহয়৷ হয়তো এই খবৰটোৱে অসমৰো জীৱ-জন্তুপ্ৰেমী বা প্ৰকৃতিপ্ৰেমী লোকসকলক উৎসাহিত কৰিব৷ কেৰালাই বোলক বা তামিলনাডুৱেই বোলক, অন্ধ্ৰ প্ৰদেশেই বোলক বা কৰ্ণাটকেই বোলক, দক্ষিণ ভাৰতৰ আটাইকেইখন ৰাজ্যই বিভিন্ন মঠ-মন্দিৰেৰে ভৰি আছে৷ অসমৰ পৰাও বছৰি বহুসংখ্যক লোকে দাক্ষিণাত্য ভ্ৰমণ কৰে কেৱল এই মঠ-মন্দিৰসমূহ দৰ্শন কৰিবলৈকে৷ এই মঠ-মন্দিৰসমূহৰ মাজৰ বহুকেইটাৰ সৈতে এৰাব নোৱৰা সম্পৰ্ক আছে হাতীৰ৷ বিশেষকৈ তামিলনাডু আৰু কেৰালাৰ বহুকেইটা এনে পৱিত্ৰ মন্দিৰ আছে যাৰ সৈতে আজি বছৰৰ পাছত বছৰজুৰি হাতী এক এৰাব নোৱৰা অংগস্বৰূপ হৈ আহিছে৷ কেৱল মন্দিৰেই নহয়, বিভিন্ন পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় শোভাযাত্ৰা আৰু মাংগলিক অনুষ্ঠানতো হাতীৰ উপস্থিতি বাধ্যতামূলক৷ কিন্তু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান একাংশত এইদৰে বিশালকায় একো একোটা জীৱক ভৰিত শিকলি বান্ধি বছৰৰ পাছত বছৰজুৰি আবদ্ধ কৰি ৰখা বিষয়টোক লৈ সময়ে সময়ে নানা বিতৰ্কও চলি আহিছে৷ বহুতে ইয়াৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিও আহিছে৷ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ’ল যে এনে বহু মঠ-মন্দিৰ বা আন আন ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানত এইদৰে বছৰ বছৰজুৰি যিসমূহ হাতীক আবদ্ধ কৰি ৰখা হৈছে, তাৰ মাজত অসমৰ পৰা নিয়া হাতীও আছে৷ ‘জয়মালা’ৰ কথা হয়তো অসমৰ মানুহে পাহৰা নাই৷ কেৱল জয়মালাই নহয়, তেনে বহু হাতী এতিয়াও দক্ষিণৰ বিভিন্ন মন্দিৰ কৰ্তৃপক্ষ বা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানে আবদ্ধ কৰি ৰাখিছে৷ কিন্তু শেহতীয়াকৈ কেৰালাৰ দুই-এটা মন্দিৰ কৰ্তৃপক্ষই এক ব্যতিক্ৰমী চিন্তা কৰিছে৷ জীৱন্ত হাতীৰ পৰিৱৰ্তে এতিয়াৰে পৰা ৰবট হাতী ব্যৱহাৰৰ সিদ্ধান্ত লৈছে কেৰালাৰ ত্ৰিচুৰৰ চক্কামপাৰাম্ফু ভাগৱতী মন্দিৰকে ধৰি কেইবাটাও মন্দিৰ কৰ্তৃপক্ষই৷ কাৰোবাক যদি কৈ দিয়া নহয় এয়া ৰবট হাতী বুলি, তেন্তে কাৰো সাধ্য নাই ধৰাৰ৷ ইমানেই নিখুঁতভাৱে সাজি উলিওৱা হৈছে ইয়াক৷ ফাইবাৰ গ্লাছ আৰু ৰবৰেৰে নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা এই ৰবট হাতীয়ে একোটা জীৱন্ত হাতীৰ দৰেই খোজ কাঢ়িব পাৰে, কাণ লৰাব পাৰে, আনকি শূৰেৰে পানীও ছটিয়াব পাৰে৷ এনে একোটা ৰবট হাতী প্ৰস্তুত কৰোঁতে ব্যয় হৈছে প্ৰায় চাৰে পাঁচ হাজাৰ ডলাৰকৈ৷ সদ্যহতে ৫০টা এনে ৰবট হাতী প্ৰস্তুত কৰি উলিওৱা হৈছে৷

আনকি উচ্ছতা বা আকাৰো একোটা জীৱন্ত হাতীৰ দৰেই৷ পিঠিত মাউতো বহি যাব পাৰে৷ এই হাতীসমূহ পৰ্যায়ক্ৰমে সেইবিলাক ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, শোভাযাত্ৰা, মাংগলিক অনুষ্ঠান আদিত ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব যিবিলাকত আজি বছৰৰ পাছত বছৰজুৰি ব্যৱহাৰ কৰি অহা হৈছিল জীৱন্ত হাতীক৷ কেৱল ইমানেই নহয়, বিয়াত দৰা উঠি যাবলৈও ইচ্ছা কৰিলে ভাৰালৈ নিব পাৰিব এই ৰ’বট হাতী৷ ফলত মুক্তমনে বনত বিচৰণ কৰি ফুৰা যিসমূহ হাতীয়ে আজি বছৰৰ পাছত বছৰজুৰি কোনো মন্দিৰত বা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ভৰিত শিকলিৰ পাক লৈ বন্দিত্বৰ নাৰকীয় জীৱন কটাইছিল, তাৰ পৰা মুক্ত হোৱাৰ এখন দুৱাৰ খোল খাব৷ আজিৰ এই অত্যাধুনিক বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিৰ যুগত এনে একোটা ৰবট হাতী নিৰ্মাণ কৰাটো কোনো আচৰিত খবৰ নি(য় হ’ব নোৱাৰে৷ কিন্তু ডাঙৰ কথাটো হ’ল, ই এটা আশাবাদৰ খবৰ৷ মানুহৰ মনস্তত্ত্ব আৰু চিন্তাধাৰা সলনি হোৱা এটা ইতিবাচক খবৰ৷ কেৱল ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ দোহাই দিয়েই বছৰ বছৰজুৰি হাতীসমূহক এইদৰে একাংশ মন্দিৰ বা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত বন্দী কৰি ৰখাটো যে সজ কথা নহয় সেয়া পলমকৈ হ’লেও কোনোবাই বুজিছে৷ সময়ে সময়ে সংবাদ মাধ্যমতো তথ্যসহকাৰে প্ৰকাশ পাই আহিছে দক্ষিণ ভাৰতৰ বিভিন্ন মঠ-মন্দিৰলৈ অসমৰ পৰা হাতী লৈ যোৱাৰ খবৰ৷ তেনে এজনী দুৰ্ভগীয়া হাতীয়েই আছিল জয়মালা৷ হয়তো আৰু বহু জয়মালা এতিয়াও বন্দী হৈ আছে বহু মঠ-মন্দিৰত৷ হাতী স্বভাৱতেই শান্ত আৰু ধীৰ-স্থিৰ প্ৰাণী৷ কিন্তু যেতিয়া বিভিন্ন মাংগলিক অনুষ্ঠানৰ বাবে হাজাৰ হাজাৰ ভক্তৰ উপস্থিতিত উচ্ছ স্বৰত গীত, ঢাক-ঢোল, শিঙা আদি বজাই হাতীক লৈ শোভাযাত্ৰা কৰা হয়, তেতিয়া বহু সময়ত আতংকিত আৰু প্ৰচণ্ড চাপৰ সন্মুখীন হৈ তেনে হাতীয়ে আক্ৰমণাত্মক ৰূপ লোৱাৰো উদাহৰণ বহু আছে৷ কেৱল কেৰালাতে এনেদৰে ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত এতিয়ালৈকে উন্মাদ হৈ পৰিছে ৯ টাকৈ হাতী আৰু এনে হাতীৰ আক্ৰমণত ৫ জনকৈ লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছে৷ এক সমীক্ষাত প্ৰকাশ পোৱা অনুসৰি, সমগ্ৰ দেশত প্ৰায় ২,৭০০টা হাতী এনেদৰে আবদ্ধ হৈ আছে৷ সেয়েহে কেৰালাৰ পৰা অহা এই আশাবাদৰ বতৰা নিশ্চিতভাৱে দেশৰ আন প্ৰান্তৰ বাবেও অনুকৰণীয় হ’ব পাৰে৷