Logo
image

আজ্ঞাবাহী জাতীয়তাবাদ

আহোম সামৰিক শক্তিৰ অৱসান হোৱাৰ লগে লগে অসমীয়া জাতি আৰু ৰাষ্ট্ৰ গঠন প্ৰক্ৰিয়াৰো অন্ত পৰিছিল৷ আহোমে সামৰিক শক্তিৰে সাত ৰজা মাৰি এক ৰজা কৰিব পাৰিছিল৷ পৃথিৱীৰ জাতি-ৰাষ্ট্ৰসমূহ গঢ়াত সামৰিক শক্তিৰ ভূমিকা, ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিতকৈ কোনোগুণে কম নহয়৷ পশ্চিমত কোচ ৰাজ্য আহোমৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী আছিল যদিও কোচ সামৰিক শক্তিকো আমি অসমীয়া সামৰিক শক্তি বুলিব পাৰোঁ৷ লাচিত আৰু চিলাৰায় দুয়োজনেই অসমীয়াৰ ভাবজগতত আলোড়ন তুলিব পাৰে৷ ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পাছৰ পৰা অসমীয়া সামৰিক শক্তিৰ অৱসান ঘটিল৷ অসমীয়া জাতি-ৰাষ্ট্ৰ গঠনৰ সম্ভাৱনাৰো তেতিয়াই অন্ত পৰিল আৰু অসমীয়া ৰাজনৈতিক ভাৰতখনৰ আৰু ভাৰতীয় জাতিৰ অংগ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটো তেতিয়াৰ পৰা আৰম্ভ হ’ল৷

ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ আগে আগে অসমীয়া সামৰিক শক্তিয়ে মান সেনাৰ পৰা অসমক ৰক্ষা কৰাত শোচনীয়ভাৱে ব্যৰ্থ হৈছিল৷ ব্ৰিটিছ সেনাই অসমত মান সেনাৰ বৰ্বৰ অত্যাচাৰৰ অন্ত পেলাইছিল৷ ব্ৰিটিছৰ শাসনে অসমক ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিকভাৱে ভাৰতৰ অংগ কৰি তুলিছিল আৰু এই ব্ৰিটিছ শাসনে অসমত আধুনিক যুগৰ পাতনি মেলিছিল৷ কিন্তু ব্ৰিটিছ সামৰিক শক্তিৰ অসমীয়া জাতি গঠন প্ৰক্ৰিয়াত কোনো অৰিহণা নাছিল৷ ব্ৰিটিছ উপনিৱেশ বিস্তাৰ কৰা আৰু ইয়াৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰাহে ব্ৰিটিছ সামৰিক শক্তিৰ একমাত্ৰ উদ্দেশ্য আছিল৷ ব্ৰিটিছে নিজৰ সুবিধা অনুসৰি অসমখনক প্ৰশাসনিক গোটৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল৷ এনে প্ৰশাসনীয় গোট তৈয়াৰ কৰোঁতে ব্ৰিটিছে কেতিয়াও অসমীয়া জাতীয় স্বাৰ্থৰ প্ৰতি চকু দিয়া নাছিল৷ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ লগতে বংগৰ চিলেট, ৰংপুৰ অসমৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল৷ কিছুকাল ঢাকাৰ পৰা অসমৰ শাসন পৰিচালিত হৈছিল৷ ব্ৰিটিছৰ দিনত যিখন বৰ-অসম গঢ়ি উঠিছিল, সেইখনৰ সৰহভাগ ঠাইতেই অসমীয়াৰ প্ৰভুত্ব দূৰৰ কথা উপস্থিতিয়েই নাছিল৷

ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ গৈ ৰাজনৈতিকভাৱে ভাৰতৰ অংগ হৈ পৰাৰ আগতে অসমীয়াৰ দিল্লীৰ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে দীঘলীয়া সংঘাত হৈছিল৷ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ হিন্দুস্তানী ফৌজ আৰু ৰামসিংহ-জয়সিংহৰ দৰে হিন্দুস্তানী সেনাপতিৰ স’তে যুঁজি অসমীয়া সেনাই অসমখন ৰাখিছিল৷

স্বাধীনতাৰ পাছত ব্ৰিটিছে সামৰিক বাহিনী, পুলিচ বাহিনী আৰু প্ৰশাসন স্বাধীন চৰকাৰৰ হাতত গটাই দি ভাৰত এৰি গৈছিল৷ ইংলেণ্ডৰ ৰজা আৰু ব্ৰিটিছ সংসদৰ ঠাইত ভাৰতৰ সংবিধান আৰু সংসদে ভাৰতৰ শাসনৰ দায়িত্ব লৈছিল৷ এতিয়া দিল্লীৰ চৰকাৰ আমাৰ চৰকাৰ, দিল্লীৰ সামৰিক বাহিনী আমাৰ সামৰিক বাহিনী, কিন্তু এই দুয়োটা অসমীয়াৰ জাতীয় স্বাৰ্থ ৰক্ষাৰ বাবে দায়বদ্ধ নহয়৷ এই দুয়োটা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাৰ্থ ৰক্ষাৰ বাবেহে দায়বদ্ধ৷ ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্টম অনুসূচীত অসমীয়াকে ধৰি ২২টা ভাষাক ‘আনুষ্ঠানিক ভাষা’ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে৷ (হিন্দী ভাৰতৰ আনুষ্ঠানিক ভাষাহে, ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা নহয়৷ ভাৰতৰ কোনো জাতীয় ভাষা নাই)৷ সংবিধানে অসমীয়া ভাষাকহে আনুষ্ঠানিক ভাষাৰ স্বীকৃতি দিছে, অসমীয়া জাতিক ভাৰতৰ সংবিধানে স্বীকৃতি দিয়া নাই৷ একেদৰে বাংলা বা তামিল ভাৰতৰ আনুষ্ঠানিক ভাষা, বাঙালী বা তামিল জাতি হিচাপে সংবিধানৰ দ্বাৰা স্বীকৃত নহয়৷ গতিকে ভাৰতত অসমীয়া ভাষা কোৱা ভাৰতীয়হে আছে৷ বহু আঞ্চলিক-নৃগোষ্ঠীয়-ভাষিক দল লগ লাগি ভাৰতীয় জাতি গঢ়ি উঠিছে৷ অসমীয়া তেনে এটি দল৷ সংবিধানত অসমীয়া জাতিসত্তা সন্দৰ্ভত কোনো নিৰ্দেশনা নাই৷ 

কিন্তু অসমীয়া নিজৰ জাতীয় পৰিচয়ৰ প্ৰতি অত্যন্ত সংবেদনশীল আৰু অসমীয়াই এই পৰিচয় জীয়াই ৰাখিব বিচাৰে৷ ইয়াৰ ফলতে অসমীয়া জাতীয় পৰিচয় অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ প্ৰতি নিস্পৃহ দিল্লীৰ স’তে অসমীয়াৰ দীঘলীয়া সংঘাত চলি আহিছে৷ শোধনাগাৰ বিচাৰি, ৰে’ল লাইন বিচাৰি, অসমীয়া ভাষাৰ মৰ্যাদা বিচাৰি, অবৈধ বিদেশীৰ বহিষ্কৰণ বিচাৰি অসমীয়াই দিল্লীৰ স’তে সংঘাতত লিপ্ত হৈছে৷ আৰু যেতিয়াই অসমীয়া দিল্লীৰ স’তে সংঘাতত লিপ্ত হৈছে, তেতিয়াই দিল্লীয়ে সেইবোৰক একোটা আইন-শৃংখলাৰ সমস্যাৰূপে গণ্য কৰিছে৷ যিহেতু আইন-শৃংখলা ৰক্ষাৰ দায়িত্ব ৰাজ্য চৰকাৰৰ সেয়েহে প্ৰতিটো সংঘাততে অসমীয়াই নিজৰ ৰাজ্য চৰকাৰখনৰ স’তেও সংঘাতত লিপ্ত হৈছে৷ স্বাধীনতাৰ আগৰ পৰাই অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ এটা প্ৰধান লক্ষণ হ’ল নিজৰ অধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে লোৱা দিল্লীবিৰোধী স্থিতি৷ অসমক পূব পাকিস্তানৰ স’তে সাঙুৰিব বিচাৰোঁতে গোপীনাথ বৰদলৈয়ে নিজৰ দলৰ নেতাসকলৰ বিৰুদ্ধে গৈ অসমক ৰক্ষা কৰিছিল৷  অসমীয়া জাতীয়তাবাদী ধাৰাটোৰ সমৰ্থনেৰে অগপই দুবাৰকৈ দিছপুৰৰ ক্ষমতা দখল কৰিছিল৷ 

কিন্তু অসমৰ ইতিহাসত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমীয়া জাতীয়তাবাদ দিল্লীৰ বহতীয়া হৈ পৰিছে৷ আৰু এই প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছে দিছপুৰত বিজেপিৰ শাসন আৰম্ভ হোৱাৰ পৰা৷ অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ মূল কাণ্ডাৰীৰ ভূমিকা লৈছে বিজেপিয়ে আৰু অগপ হৈ পৰিছে কনিষ্ঠ সহযোগী৷ এতিয়া দিল্লীত বিজেপিৰ চৰকাৰ, দিছপুৰতো বিজেপিৰ চৰকাৰ আৰু অসমৰ জাতীয়তাবাদী শিবিৰৰ নেতৃত্ব এতিয়া বিজেপিৰ হাতত৷ ইয়াৰ ফলত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ চৰিত্ৰ সম্পূৰ্ণ সলনি হৈ গৈছে৷

অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ মূল চালিকা শক্তি আছিল প্ৰয়োজনত দিল্লীৰ শাসকৰ স’তে সংঘাতত লিপ্ত হ’ব পৰা সাহস আৰু উদ্যম৷ এই চৰকাৰবিৰোধী সংগ্ৰামী ধাৰাটো আছিল অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ প্ৰাণ৷ অসমীয়া জাতীয়তাবাদ নিশকতীয়া হ’লেও স্বাধীন আছিল৷ অসম কংগ্ৰেছৰ হাইকামাণ্ডৰ ওচৰত যিটো স্থিতি আৰু মৰ্যাদা,  অসম বিজেপিৰো তেওঁলোকৰ নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হাই কামাণ্ডৰ ওচৰত স্থিতি আৰু মৰ্যাদা তাতকৈ ওপৰৰ স্তৰৰ নহয়৷  গতিকে এতিয়া অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰক হ’ল বিজেপিৰ হাইকামাণ্ড৷ অসম বিজেপিয়ে,বা অসম কংগ্ৰেছে গোপীনাথ বৰদলৈৰ দৰে নিজৰ নেতৃত্বৰ বিৰুদ্ধে যোৱাৰ সাহস দেখুৱাব নোৱাৰে৷ এতিয়া অসমীয়া জাতীয়তাবাদ দিল্লীৰ আজ্ঞাবাহী৷