যন্ত্ৰৰ পৃথিৱীত অপ্রয়োজনীয় মানুহ

ভবিষ্যতৰ পৃথিৱীত, য'ত সকলো যাৱতীয় কাম যন্ত্র বা ৰবটে কৰিব, মানুহে কি কৰিব? খেতিপথাৰত মানুহে কাম কৰিব নালাগে, কাৰণ খেতিৰ সমস্ত কাম ৰবটে চম্ভালিব। বেছিভাগ খেতিৰ মাটি বৃহৎ কৰ্প'ৰেটৰ হাতলৈ যাব। ইতিমধ্যে পশ্চিমীয় উন্নত ঔদ্যোগিক দেশসমূহৰ জনসংখ্যাৰ ২-৩ শতাংশ মানুহহে খেতিৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। অনাগত দিনত ৰবটে সেই মানুহখিনিকো খেতিৰ পৰা আঁতৰাই পঠাব। কাৰখানা-উদ্যোগবোৰ ৰবটে চলাব। উৰাজাহাজৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চিটীবাছলৈকে সকলো বাহন ৰবটে চলাব। ব্যক্তিগত বাহনৰ বাবে চালকৰ কোনো প্রয়োজন নাথাকিব, কাৰণ গাড়ীবোৰ কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাৰ সহায়ত নিজে নিজে চলিব। ডাক্তৰ, অভিযন্তা, অধ্যাপক, শিক্ষক, অধিবক্তা, দোকানৰ বিক্রেতা আদি কাম কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাসম্পন্ন ৰবটে মানুহতকৈ অধিক সুকলমে কৰিব। মুঠতে মানুহক ব্যস্ত কৰি ৰখা, উশাহ ল'বলৈ আহৰি নিদিয়া কামবোৰ, সেয়া উৎপাদন ক্ষেত্ৰৰেই হওক বা সেৱাখণ্ডৰেই হওক, ৰবটে মানুহৰ হাতৰ পৰা অধিগ্রহণ কৰিব। ৰবটৰ ভাগৰ নালাগিব, ৰবটে দৰমহা নিবিচাৰিব, আন্দোলন, ধর্ণা, কর্মবিৰতি পালন আদি সমস্যা ৰবটৰ পৰা কেতিয়াও উদ্ভৱ নহ'ব। মুঠতে উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াটোৰ পৰা মানুহ বিতাৰিত হ'ব আৰু মানুহৰ ঠাই ৰবটে বা যন্ত্রই অধিগ্রহণ কৰিব। যিহেতু মানুহ শ্রমিক নিয়োগ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাথাকিব, গতিকে শোষণ কৰাৰো প্ৰয়োজন নাথাকিব। গতিকে শোষণকাৰীও নাথাকিব। একেদৰে যিহেতু কোনো শ্রমিকৰূপে নিযুক্ত নহ'ব, গতিকে কোনো শোষিতও নাথাকিব। মানুহ অপ্রয়োজনীয় হৈ পৰিব। এয়া হ'ব শোষিত হোৱাতকৈও অধিক ভয়াৱহ এক অৱস্থা।

শোষিত হৈ থাকিলেও উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াটোৰ বাবে মানুহ প্রয়োজনীয় আছিল। মানুহ অপ্রয়োজনীয় হৈ পৰাটো এক নতুন অৱস্থা হ'ব। ইয়াৰ অর্থনৈতিক-সামাজিক-ৰাজনৈতিক ফল বা পৰিণতি কি হ'ব তাক এতিয়াই কোৱা সম্ভৱ নহয়। কিন্তু মানুহে আজি কল্পনা কৰিব নোৱৰা বহু নতুন সমস্যাৰ সন্মুখীন হ'ব। অদূৰ ভৱিষ্যতৰ কোনোবা এটা সময়ত উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াটোৰ বাবে মানুহ অপ্রয়োজনীয় হৈ পৰাৰ এই ভয়াৱহ ছবিখন কোনো বিজ্ঞানৰ কল্পকাহিনীৰ পাতৰ ভয়াৱহ ছবি নহয়। উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াটোৰ পৰা মানুহ দ্রুতগতিত অপ্রয়োজনীয় হৈ পৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাৰণ মানুহে কৰা প্ৰায় সকলো কাম যন্ত্রই, ৰবটে বা কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাই মানুহতকৈ অধিক দক্ষতাৰে, কম সময়ত আৰু নির্ভুলভাৱে কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। সংগীত ৰচনা কৰা, কবিতা লিখা, ছবি অঁকাৰ দৰে তথাকথিত সৃষ্টিশীল কামবোৰো ইতিমধ্যে এতিয়ালৈ অত্যন্ত চালুকীয়া অৱস্থাত থকা কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাই কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। দ্রুতগতিত বিকাশ ঘটি থকা কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাই অতি সোনকালে সৃষ্টিশীলতাৰ ক্ষেত্ৰতো মানুহক চেৰ পেলাব বুলি আশংকা হৈছে। এইখিনিতে বুদ্ধি আৰু চেতনাৰ ধাৰণা দুটা সন্দর্ভতো স্পষ্টতা থকা দৰকাৰ। জীৱৰ বুদ্ধি আৰু চেতনা দুয়োটাই থাকে। কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তা থকা যন্ত্র বা ৰবটৰ কেৱল বুদ্ধিহে থাকে, চেতনা নাথাকে। বুদ্ধিৰে কর্ম সম্পাদন কৰিব পাৰি, সমস্যা সমাধান কৰিব পাৰি। চেতনাৰে দুখ, সুখ, খং, অভিমান, অনুৰাগ, বিৰাগ, আনন্দ, বিষাদ আদি অনুভৱ কৰিব পাৰি। 

বিশ্ব বিজয়ীক দবা খেলত হৰুওৱা ডীপ ব্লু নামৰ কম্পিউটাৰটোৱে বিজয়ৰ আনন্দ অনুভৱ কৰা নাছিল। কিন্তু নিজৰ কৃত্রিম বুদ্ধিৰে ডীপ ব্লুরে প্রতিদ্বন্দ্বী খেলুৱৈক হৰুওৱা কামটো সমাধা কৰিছিল। মানুহে ভাবিছিল কম্পিউটাৰে কেতিয়াও দবা খেলৰ দৰে জটিল খেল এবিধ খেলিব নোৱাৰিব। এতিয়া যন্ত্ৰৰ হাতত বিশ্বজয়ী দবা খেলুৱৈ পৰাস্ত হৈছে। দবাতকৈও জটিল গো নামৰ দবা বা লুডুৰ দৰে বাৰ্ডত খেলা। খেলটো দবাতকৈ বহু বেছি জটিল। এতিয়া গো খেলত কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাক মানুহে পৰাজিত কৰিব নোৱাৰে। তাৰ পাছত মানুহে ভাবিছিল যে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাই কবিতা, সংগীত ৰচনা কৰা, ছবি অঁকাৰ দৰে তথাকথিত 'সৃষ্টিশীল' কামবোৰ কৰিব নোৱাৰিব; কাৰণ কেবল বুদ্ধি আৰু চেতনা দুয়োটা থকা মানুহেহে এনে সৃষ্টিশীল কাম কৰিব পাৰে। কিন্তু ইতিমধ্যে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাই কেৱল মানুহেহে কৰিব পাৰিব বুলি ভবা সকলো সৃষ্টিশীল কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তা জীৱজগতৰ ক্ৰমবিকাশৰ স'তে তুলনা কৰিলে এতিয়াও এটা এককোষী এমিবাৰ পৰ্যায়তে আছে। এককোষী এমিবাৰ পৰা মানুহলৈ ক্রমবিকাশ ঘটোতে হাজাৰ কোটি বছৰ সময়ৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। এককোষী এমিবাৰ পৰ্যায়ৰ কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাই ইতিমধ্যে মানুহে বুদ্ধি আৰু চেতনাৰে কৰা সকলো কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।

আনহাতে, তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবিকাশৰ গতি প্ৰকৃতিৰ দৰে লেহেমীয়া নহয়। কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাক এমিবাৰ পৰা মানুহৰ পৰ্যায় পাবলৈ হয়তো মাত্র কেইটামান দশকৰ প্ৰয়োজন হ'ব। তদুপৰি জীৱ-প্রযুক্তিৰো অতি দ্রুত উন্নতি ঘটিছে। এসময়ত অজৈৱিক বা যান্ত্রিক চেতনাও উদ্ভাৱন হ'ব পাৰে। তেতিয়া যন্ত্ৰৰো চেতনা আৰু অনুভৱ শক্তি থাকিব। জীৱ-প্রযুক্তি আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ সমাহাৰত মানুহ নামৰ জীৱটোৰ আমূল পৰিৱৰ্তন ঘটিব পাৰে। মানুহৰ কল্পনাত সদায়েই দেৱতা আৰু দানৱৰ অস্তিত্ব আছিল। দেৱতা আৰু দানৱৰ মানুহতকৈ অধিক শক্তি আৰু সামর্থ্য আছে। দেৱতা শুভশক্তিৰ আৰু দানৱ অশুভ শক্তিৰ প্ৰতীক। কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাই দেৱতা আৰু চয়তান দুয়োটাকে বাস্তৱত পৰিণত কৰিব পাৰে। পৃথিৱীৰ মাত্ৰ এমুঠিমান বিশেষজ্ঞ বিজ্ঞানীয়েহে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাৰ প্রযুক্তিটোক বুজিব পাৰে। তেওঁলোকে জনাইছে যে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তাই নিজে সিদ্ধান্ত গ্রহণ কৰিব পাৰে আৰু নিজকে উন্নত কৰিব পাৰে। গতিকে কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তা আন প্ৰযুক্তিৰ দৰে মানুহৰ হাতৰ সঁজুলি মাত্ৰ নহয়। ই মানুহৰ হস্তক্ষেপ অবিহনে নিজাকৈ ক্ৰিয়া কৰিব পৰা এক সক্রিয় এজেন্ট। কৃত্রিম বুদ্ধিমত্তা দ্রুতগতিত মানুহৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ ওলাই গৈ আছে আৰু ইতিমধ্যে ওলোটাকৈ মানুহকেই নিয়ন্ত্রণ কৰিবলৈ ওলাইছে। মানুহ সদায়েই প্রকৃতিৰ বুজিব নোৱৰা, নিয়ন্ত্রণ কৰিব নোৱৰা শক্তিবোৰৰ ক্ৰীড়নক আছিল, এতিয়া মানুহে নিজে সৃষ্টি কৰা প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰীড়নক হ'বলৈ ওলাইছে।