এক প্ৰহসন
জাপানক অতিক্ৰমি ভাৰত বিশ্বৰ চতুৰ্থ অৰ্থনীতিৰ দেশ হ’ল বুলি নীতি আয়োগৰ অধ্যক্ষই ঘোষণা কৰিলে৷ বিশ্ব বেংকৰ ‘প’ভাৰ্টীএণ্ড শ্বেয়াৰ্ড প্ৰছপাৰিটী’ৰ প্ৰতিবেদন মতে, ভাৰতত দৰিদ্ৰৰ সংখ্যা ব্যাপক হ্ৰাস পাইছে৷ এই ঘোষণা হ’ল মাত্ৰ সংখ্যাৰ ভিত্তিত৷ নীতি আয়োগৰ মতে, ভাৰতৰ অৰ্থনীতিৰ পৰিমাণ ৪.১৮৭ ট্ৰিলিয়ন ডলাৰ৷ এই সংখ্যাটো কিন্তু আমেৰিকা, চীন আদিত বহুত বেছি৷ মাত্ৰ জাৰ্মানী, জাপান, ভাৰতত চাৰিৰ ঘৰত৷ কিন্তু জাৰ্মান, জাপান দেশৰ জনসংখ্যা ভাৰতৰ তুলনাত পাঁচ বা ছয়ভাগৰ এভাগ৷ গতিকে ভাৰতৰ জনমূৰি আয় জাপানতকৈ যথেষ্ট কম৷ দেশ এখনৰ অৰ্থনীতিৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ নিৰ্ভৰ কৰে দেশখনৰ জনমূৰি আয়ৰ ওপৰত৷ জানিব পৰা মতে, ভাৰতৰ জনমূৰি আয় বাংলাদেশতকৈও কম৷ জনমূৰি আয়ত ভাৰতৰ স্থান ১৪৩৷ তেনেস্থলত চৰকাৰৰ এনে প্ৰচাৰ ‘বাহিৰে ৰং-চং, ভিতৰি কোৱাভাতুৰী’ৰ লেখীয়া নহয়নে? নীতি আয়োগৰ ঘোষণাৰ পাছতে বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠানৰ লগতে সচেতন জনতাৰ মাজত বিৰূপ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হোৱাত আয়োগে নিজেই এই ঘোষণা ভুল বুলি স্বীকাৰ কৰিলে, যিটো দেশৰ বাবে অতিকৈ দুৰ্ভাগ্যজনক, লজ্জাজনক কথা৷ তদুপৰি বিশ্ব বেংকৰ মতে, যদি ভাৰতত দৰিদ্ৰৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছে, তেন্তে ইমান হিতাধিকাৰী আঁচনি কিহৰ বাবে? কোটি কোটি টকা Ùণৰ বোজাৰে ভাৰাক্ৰান্ত দেশ ভাৰত৷ দেশ এখন অৰ্থনৈতিক দিশত আগবাঢ়িবলৈ হ’লে জনতাৰ কৰ্মসংস্কৃতি উন্নত কৰিব লাগিব৷ কিন্তু নানা হিতাধিকাৰী আঁচনিৰে জনতাক ৰঘুমলা সজাই দেশৰ অৰ্থনীতি ধ্বংস কৰা হৈছে৷ বিশ্ব মানৱ সম্পদ উন্নয়নত ভাৰতৰ স্থান ১৩৪ বুলি প্ৰকাশ৷ স্বাস্থ্যখণ্ড, শিক্ষাখণ্ড আদিতো দেশ বিশেষভাৱে আগবাঢ়িব পৰা নাই৷
আচলতে দেশত আয় বণ্টনৰ, সম্পদ বিতৰণৰ বৈষম্য যথেষ্ট বেছি৷ ভাৰতৰ বৈষম্য স্ক’ৰ ‘গিনি সূচকাংক’ৰ মান বৃদ্ধি হৈ বৰ্তমান ৭১ হৈছে৷ দেশৰ অৰ্থনীতিৰ সিংহভাগ এমুঠিমান ধনাঢ্য ব্যক্তিৰ হাতত৷ সিংহভাগ লোকে হিতাধিকাৰী হিচাপেই জীয়াই আছে৷ অতি দৰিদ্ৰসকলক বিনামূলীয়াকৈ বস্তু দিয়া চৰকাৰৰ কৰ্তব্য৷ কিন্তু অৰ্থনীতিবিদসকলৰ মতে, বিনামূলীয়াকৈ একো বস্তুৱেই দিব নালাগে৷ লাগিলে এটকা-দুটকা হ’লেও মূল্য ল’ব লাগে৷ তেতিয়াহে জনতাই শ্ৰমৰ মূল্য বুজি পায়৷ বিশ্বায়নৰ ফলত অসমৰ মুখ্য জীৱিকা কৃষিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শিক্ষা, সংস্কৃতি,স্বাস্থ্য, উদে্যাগ, কৰ্মসংস্থাপন আদিকে ধৰি সকলো ক্ষেত্ৰ আনকি মূল্যবোধৰ ধাৰণাও পুঁজিপতিৰ হাতত, ব্যক্তিগতকৰণৰ কবলত৷
গাঁও অঞ্চলৰ প্ৰায়ভাগ লোকেই আক্ষেপ কৰে যে বেছিভাগ চৰকাৰী হাস্পতালত চিকিৎসকৰ অভাৱ৷ ক’ৰবাত আকৌ চিকিৎসক থাকিলেও ঔষধ-পাতিকে ধৰি নূ্যনতম সুবিধাকণো নাথাকে৷ সেইদৰে প্ৰায়ভাগ চৰকাৰী বিদ্যালয়ত পৰ্যাপ্ত শিক্ষকৰ অভাৱ৷ গুণোৎসৱসমূহ অনুষ্ঠিত হৈ আছে যদিও বিদ্যালয়সমূহৰ একো উন্নতি হোৱা নাই৷ বৰং গুণোৎসৱৰ পাছত যথেষ্ঠসংখ্যক বিদ্যালয় বন্ধ হৈ যোৱাত দূৰণিৰ দৰিদ্ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ শিক্ষাগ্ৰহণ ব্যাহত হৈছে৷ গাঁও আৰু চহৰৰ মাজৰ অৰ্থনৈতিক পাৰ্থক্যই সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাটোকযথেষ্ট ক্ষতি কৰিছে৷
অলপতে অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা এডভাণ্টেজ আছাম ২.০১ চুক্তি অনুসৰি নিবনুৱা সমস্যাই ভাৰাক্ৰান্ত কৰা অসমৰ যুৱক-যুৱতীক বিশ্বৰ অন্যতম বিনিয়োগকাৰী দেশ জাপানে কৰ্মসংস্থাপন দিবলৈ আগবাঢ়িছে৷ জাপানৰ সংস্থাপন লাভ কৰিবলৈ অসমৰ যুৱক-যুৱতীক জাপানী ভাষা শিক্ষাৰ ব্যৱস্থাও ৰাজ্য চৰকাৰে কৰিছে বুলি জনা যায়৷ এনেস্থলত জাপানক চেৰ পেলাই ভাৰত বিশ্বৰ চতুৰ্থ বৃহৎ অৰ্থনীতিত পৰিণত হোৱা বুলি চলোৱা প্ৰচাৰ এক প্ৰহসন নহয়নে? মিছা কথা কৈ জনতাৰ ওচৰত হেয় প্ৰতিপন্ন হ’বলৈ ভাৰতীয় ৰাজনীতিকসকলে লজ্জাবোধ নকৰে বুলিও বহুতে মন্তব্য কৰিছে৷
কিছুদিন আগতে এজন জ্যেষ্ঠ নাগৰিকে ক্ষোভেৰে কৈছে যে ঘৰত বহিয়েই কিছুমান মহিলাই হিতাধিকাৰী আঁচনিৰে মাহে ১,৫০০ টকা পায়৷ অথচ বিদ্যালয়ৰ ৰান্ধনীসকলে চাকৰি কৰিও দৰমহা পায় ১০০০ টকা৷ সেইদৰে শিক্ষানুষ্ঠানত ধনী-দুখীয়া নিবিৰ্শেষে কিছুমান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মাহেকত হিতাধিকাৰী আঁচনিৰে যিখিনি ধন পায়, বহুতো দৰিদ্ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে তেওঁলোকৰ খৰচ উলিয়াবলৈ টিউচন কৰিও সিমান ধন উপাৰ্জন কৰিব নোৱাৰে৷ কিমান বিড়ম্বনাৰ কথা নহয়নে?
কিছু লোকে মন্তব্য কৰে যে ৰাজনীতিকসকলে যুৱচামক কিছুমান অনৰ্থক সংস্থা, সংগঠন আদিৰ সৈতে জড়িত কৰাই বিভিন্ন ধৰ্মঘট, আন্দোলন আদিত লিপ্ত কৰি ৰাখে, যাতে সিহঁতে দেশত চলি থকা দুন¹তি, অনিয়ম, লুণ্ঠন আদিৰ বিষয়ে অনুধাৱন কৰিবলৈ আহৰি নাপায়৷ সেইদৰে কিছুমান ৰাজনীতিকে সভা-সমিতিত নিম্নস্তৰৰ অদৰকাৰী কথা কৈ ৰাইজক ৰাজ্যৰ প্ৰকৃত সমস্যাৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰে৷
বিশ্বায়নৰ ফলত দেশ যথেষ্ঠ আগবাঢ়ি গৈছে৷ কিন্তু ভাৰত বা অসম বিশ্বায়নৰ দ্বাৰাবিশেষভাৱে লাভৱান হ’ব পৰা নাই৷ মহাত্মা গান্ধীয়ে কৈছিল– ভাৰতৰ আত্মা থাকে গাঁৱত৷ সেয়েহে বনজ সম্পদেৰে ভৰপূৰ অসমৰ গাঁৱে-ভূয়ে নানা ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ গঢ় দি, চৰকাৰী উদ্যোগত বিদেশতো উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ বজাৰ সৃষ্টি কৰি দেশৰ-ৰাজ্যৰ নিবনুৱা সমস্যা কিছু পৰিমাণে সমাধান কৰিব পাৰি৷ লগতে দেশৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰতো কিছু সহায়ক হয়৷ যিহেতু ভাৰতৰ জনসংখ্যা অধিক, গতিকে কৰ্মসংস্থাপনো বৃদ্ধি কৰিব লাগিব৷ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ হেঙাৰস্বৰূপ হিতাধিকাৰী আঁচনিবোৰ কমাই আনিব লাগিব৷ চৰকাৰে কেৱল সমাজৰ উচ্চস্তৰৰ মানুহৰ ক্ষেত্ৰতেই নহয়, তৃণমূল পৰ্যায়ৰ লোকৰো জীৱন নিৰ্বাহ মান উন্নত কৰাত গুৰুত্ব দিব লাগিব৷
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাই ভাৰতৰ দৰিদ্ৰতাৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ অনুধাৱন কৰিব নোৱাৰে৷ তেওঁলোকে এটা সমীক্ষাৰ সহায়ত বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ অৰ্থনীতিৰ বিষয়ে মন্তব্য দিছে৷ সমীক্ষাত কোন দেশৰ জনসংখ্যা বেছি-কম, সেইবোৰ বিবেচনা কৰা হোৱা নাই নিশ্চয়৷ গতিকে জাপানক চেৰ পেলাই ভাৰত বিশ্বৰ চতুৰ্থ বৃহৎ অৰ্থনীতিত পৰিণত হোৱা বুলি নীতি আয়োগে কৰা ঘোষণা মুঠেও শুদ্ধ নহয়, ই এক প্ৰহসন মাত্ৰ৷






