বিকাৰ্বনীকৰণ

‘বিকাৰ্বনীকৰণ’ এনে এটা বিষয় যিটোৰ বিষয়ে বেছিসংখ্যক মানুহেই জ্ঞাত বা সচেতন নহয়৷ যিটোৰ সচেতনতাই মানৱ জাতিক ধবংসৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব পাৰিব তেনে বিষয় সঘনাই আলোচনা হোৱাটো সমাজখনৰ কাৰণেই মংগল৷ সেউজগৃহৰ ধবংসমুখী প্ৰভাৱৰ পৰা মানৱ জাতিক ৰক্ষা কৰাৰ একমাত্ৰ উপায় হ’ল মানুহৰ কৰ্মৰাজিৰ দ্বাৰা সৃষ্ট সেউজগৃহ গেছসমূহৰ, বিশেষকৈ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰোৱা৷ বায়ুমণ্ডলত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ পৰিমাণ হ্ৰাস কৰিবলৈ কাৰ্বনৰ উচ্চ উৎসসম্পন্ন ইন্ধনৰ দহন হ্ৰাস কৰা ব্যৱস্থাটোক ‘বিকাৰ্বনীকৰণ’ বোলে৷ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড গেছৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰাৰ উদ্দেশ্যে ‘ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাৰ্যক্ৰম চুক্তি’ৰ জৰিয়তে বিভিন্ন দেশে ঐক্যবদ্ধভাৱে এখন সংশি¡ষ্ট সন্মিলিত সভা [Conference of Parties, চমুকৈ CO বা ক’প] গঠন কৰে৷

ক’পৰ প্ৰধান প্ৰত্যাহ৩ান হৈছে বিশ্বৰ কাৰ্বন নিৰ্গমনৰ কাৰকসমূহ চিনাক্ত কৰি তাৰ নিৰ্গমন ৰোধ বা হ্ৰাস কৰা৷ ক’পৰ এই প্ৰত্যাহ৩ানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ১৯৯৭ চনত জাপানৰ কিয়’ট চহৰত অনুষ্ঠিত ক’পৰ তৃতীয়খন সন্মিলনত ক’পৰ অধীনৰ সকলো দেশেই ২০১২ চনৰ ভিতৰত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ নিৰ্গমন ৫.২ শতাংশ হ্ৰাস কৰিবলৈ প্ৰতিজ্ঞাবদ্ধ হয়৷ কিন্তু লক্ষণীয়ভাৱে ২০০৯ চনলৈকে বায়ুমণ্ডলত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ পৰিমাণ হ্ৰাস নোহোৱাত ২০০৯ বৰ্ষতে ডেনমাৰ্কৰ কোপেনহেগেনত অনুষ্ঠিত ক’পৰ পঞ্চদশ সন্মিলনত সৰ্বসন্মতভাৱে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হোৱা যায় যে যিকোনো কাৰণতেই গোলকীয় উষ্ণতা ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ বেছি হ’বলৈ দিয়া নহ’ব৷ সন্মিলনৰ জৰিয়তে মানৱসৃষ্ট কাৰকসমূহক নাকী লগোৱাৰ লগতে সেউজ প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ নিৰ্গমন ৰোধ কৰাৰ চেষ্টা কৰা হয়৷ আধুনিকতাৰ প্ৰায় চূড়ান্ত শিখৰত উপনীত হোৱা মানৱ জাতিৰ উন্নয়ন ৰখাব নোৱাৰিলেও বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে সংকল্পবদ্ধ হয় ক’পৰ সদস্যসকল৷ 

ক’পৰ সদস্য ৰাষ্ট˜সমূহৰ বাবে ডাঙৰ প্ৰত্যাহ৩ান হ’ল দেশত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড নিৰ্গমন হোৱা উদ্যোগ বা বিভিন্ন কাৰকসমূহ চিনাক্ত কৰি বহনক্ষম উন্নয়নৰ আধাৰত সেউজ প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা৷ প্ৰতিবছৰে হোৱা ক’পৰ বিভিন্ন সন্মিলনত বিকাৰ্বনীকৰণৰ বাবে বিশেষ বিশেষ পদক্ষেপ লোৱা হয়৷ ২০১৫ চনত ফ্ৰান্সৰ ৰাজধানী পেৰিছত অনুষ্ঠিত ক’পৰ ২১সংখ্যক সন্মিলনত গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ মাপ ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰিৱৰ্তে ৰ.প্ত ডিগ্ৰী চেলছিয়াছলৈ অৱনমিত কৰা হয়৷ গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত ক’পৰ দুই দশকজোৰা অচলাৱস্থা দূৰীকৰণৰ বাবে দেশসমূহক ক্ষিপ্ৰতাৰে কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড নিৰ্গমনৰ কাৰকসমূহ চিনাক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে৷ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড নিৰ্গমনৰ লগতে কাৰ্বন অৱশোষণৰ উৎসসমূহ চিনাক্তকৰণ বা উন্নীতকৰণৰ যোগেদিও এই সমস্যা লাঘৱৰ পোষকতা কৰে৷ ২০২১ বৰ্ষৰ ৩১ অক্টোবৰৰ পৰা ১২ নৱেম্বৰলৈকে স্ক’টলেণ্ডৰ গ্লাছক’ত ক’পৰ ২৬সংখ্যক সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈ যায়৷ ক’প২১ত হোৱা পেৰিছ চুক্তিৰ পাছত ক’পৰ এইখন সন্মিলনতেই সদস্য ৰাষ্ট˜সমূহে সেউজগৃহ গেছ নিৰ্গমনৰ ক্ষেত্ৰত আৰু দৃঢ়ভাৱে সংকল্পবদ্ধ হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত ক’পচ্ছত ১৯৭খন সদস্য ৰাষ্ট˜ৰ দ্বাৰা ‘গ্লাচক’ জলবায়ু চুক্তি’ স্বাক্ষৰিত হয়৷ উক্ত চুক্তি মতে দেশসমূহত কাৰ্বনৰ দহনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষধৰণৰ প্ৰতিবন্ধকতা অনা হয়৷ ক’প ২৬ত ১৪০খন দেশে সেউজগৃহ গেছৰ শূন্য নিৰ্গমনৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে৷ ১০০ৰো অধিক দেশে ২০৩০ৰ ভিতৰত বনানীকৰণৰ যোগেদি কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ পৰিমাণ হ্ৰাস কৰিব বুলি সংকল্পবদ্ধ হয়৷ ক’পচ্ছত জি এম, ফৰ্ড, ভভ’, বি ৱাই ডি অট’, জাগুৱাৰ, লেণ্ড ৰ’ভাৰ, মাৰ্চিডিচ আদি বিশ্বৰ আগশাৰীৰ গাড়ী নিৰ্মাতা কোম্পানীৰ প্ৰতিনিধিও উপস্থিত থাকে৷ এইসকল গাড়ী নিৰ্মাতাই ২০৪০ চনৰ ভিতৰত তেওঁলোকৰ কোম্পানীৰ পৰা নিৰ্মাণ হোৱা সকলো গাড়ীয়েই সম্পূৰ্ণ শূন্য নিৰ্গমনৰ গাড়ী হ’ব বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে৷ কিন্তু লক্ষণীয়ভাৱে আমেৰিকা, জাৰ্মানী, চীন, জাপান, দক্ষিণ কোৰিয়াৰ বহু গাড়ী নিৰ্মাতা কোম্পানীয়ে এই কথা মানি ল’বলৈ অস্বীকাৰ কৰে৷ তথাপি সদস্য ৰাষ্ট˜সমূহৰ সৰহসংখ্যকৰে ধনাত্মক সহযোগিতাই পেৰিছ চুক্তিৰ ৰ.প্ত ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ উদ্দেশ্য আৰু সংকল্পক সফল ৰূপায়ণ কৰিব বুলি ক’পচ্ছ আশাবাদী৷ ভাৰত আৰু চীনে কাৰ্বনৰ দহন হঠাৎ বন্ধ কৰিবলৈ অমান্তি হয়; পৰিৱৰ্তে এই দুখন দেশে কাৰ্বনৰ ব্যৱহাৰ কমাই আনিব বুলি কয়৷ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ২০৭০ চনৰ ভিতৰত সেউজ গৃহ গেছৰ নিৰ্গমন ভাৰতত সম্পূৰ্ণৰূপে শূন্য কৰিব পৰা যাব বুলি শপত লয়৷ প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত কাৰ্বন নিৰ্গমন ৰ বিলিয়ন টন হ্ৰাস কৰিবলৈ ব্যৱস্থা লোৱা হ’ব বুলিও কথা দিয়ে৷ শক্তিৰ উৎপাদনত ভাৰতত সেউজ প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ ৫০ শতাংশ বৃদ্ধি কৰা হ’ব বুলি প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে উল্লেখ কৰে৷ কিন্তু কথা হ’ল ক’পে যিধৰণৰ পদক্ষেপেই নলওক কিয় ভাৰতৰ দৰে প্ৰায় ১৫০ কোটি জনতাৰ উন্নয়নশীল দেশ এখনত জনসচেতনতা অবিহনে এই কাম অসম্ভৱ৷ বিগত দশকটোত পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলত ৰ গিগাটন কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড বৃদ্ধি পাইছে৷ বায়ুমণ্ডলত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ মাত্ৰা এনে অভূতপূৰ্ব বৃদ্ধিয়ে পৃথিৱীৰ উষ্ণতা অস্বাভাৱিক হাৰত বৃদ্ধি কৰিব, যাৰ দুৰ্বিষহ যন্ত্ৰণা আমাৰ লগতে আমাৰ উত্তৰ পুৰুষেও ভুগিব লাগিব৷