জিএছটিৰ সংস্কাৰ

সেৱা আৰু দ্ৰব্য কৰ (জিএছটি)ৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সংস্কাৰ যোৱা জিএছটি পৰিষদৰ ৫৬সংখ্যক সভাত গৃহীত হৈ পৰিল৷ এইবাৰৰ পৰিষদত ২০১৭ চনতে সূচনা হোৱা অপ্ৰত্যক্ষ কৰ ব্যৱস্থাৰ আমূল সংস্কাৰ প্ৰক্ৰিয়াক দীৰ্ঘদিনীয়া হোঁহকা-পিছলাৰ অন্তত এইবাৰ এই ব্যৱস্থাক অধিক সৰল কৰা হয়৷ প্ৰথম অৱস্থাত এই কৰ ব্যৱস্থাক যিসকলে বিৰোধিতা কৰিছিল, সেইসকলেই এই ব্যৱস্থাটোক সৰলীকৰণ কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোক সামগ্ৰিকভাৱে দেশৰ বিভিন্ন স্তৰৰ লোকে স্বাগতম জনাইছে৷ জিএছটি সংস্কাৰ প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাত বিভিন্ন ধৰণৰ বিৰোধাভাস আছিল যদিও অৱশেষত কৰ ব্যৱস্থাৰ সৰলীকৰণ আৰু জনসাধাৰণক কঠোৰ কৰ ব্যৱস্থাৰ পৰা সকাহ দিয়াৰ নামত ৰাজ্য চৰকাৰসমূহে নিজৰ কৰ সক্ৰান্তীয় ক্ষমতাৰ এক বৃহৎ পৰিমাণৰ ক্ষমতা পৰিত্যাগ কৰিছিল৷ ইয়াৰ ফলতে দেশে লাভ কৰিছিল এক সমতাপূৰ্ণ আৰু কাৰ্যক্ষম এক কৰ ব্যৱস্থা৷ কিন্তু আৰম্ভণিৰে পৰাই এটা কথাৰ ওপৰত বিশেষ চৰ্চা চলি আহিছিল যে, সংস্কাৰ সাধনৰ মাধ্যমেদি এই কৰ ব্যৱস্থাক অধিক সৰল কৰাটো অত্যন্ত দৰকাৰ আছে৷ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা এয়ে যে, বৰ্তমান সময়ত বিশ্বত যি অৰ্থনৈতিক পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হৈছে, সেই পৰিৱেশেও এই সংস্কাৰ সাধনৰ গতি ত্বৰান্বিত কৰি তুলিছিল৷ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে ড’নাল্ড ট্ৰাম্প নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পাছত সমগ্ৰ বিশ্বতে যি শুল্ক সন্ত্ৰাসৰ সৃষ্টি কৰিছে, সেই হেঁচাৰ পৰা দেশৰ অৰ্থনীতিক সুৰক্ষিত কৰি ৰখাৰ বাবেও চৰকাৰে শেহতীয়াকৈ জিএছটি সম্পৰ্কে এটা সংস্কাৰকামী সিদ্ধান্ত লোৱাটো জৰুৰী হৈ পৰিছিল৷

পূৰ্বতে জিএছটিৰ নতুন কৰ ব্যৱস্থাত প্ৰচলিত চাৰিটা স্তৰৰ পৰা হ্ৰাস কৰি দুটা স্তৰ ক্ৰমে– ৫ শতাংশ আৰু ১৮ শতাংশত সীমাবদ্ধ কৰা হৈছে৷ কিন্তু এই নতুন দুটা স্তৰৰ উপৰিও ৪০ শতাংশৰ আন এটা স্তৰো সৃষ্টি কৰা হৈছে যদিও প্ৰথম দুটা স্তৰতে অধিকাংশ সামগ্ৰী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যাৰ ফলত দেশৰ জনসাধাৰণে নিজৰ পুঁজি ৫ শতাংশৰ পৰা ১০ শতাংশ সঞ্চয় কৰিব পাৰিব৷ শেহতীয়া সংস্কাৰত যিটো ঊধ্বৰ্তন সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে, সেই সীমাত বিলাসী সামগ্ৰী আৰু মাদক দ্ৰব্যজাতীয় সামগ্ৰী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে৷ কৰ ব্যৱস্থাৰ এই সংস্কাৰে নিশ্চিতভাৱে দেশৰ জনসাধাৰণৰ মাজত ভোগ দ্ৰব্যৰ আদান-প্ৰদান প্ৰক্ৰিয়াক শক্তিশালী কৰি তুলিব, যিয়ে দেশত কৰ্মসংস্থাপন আৰু সামগ্ৰিকভাৱে অৰ্থনীতিকো সবল কৰি তুলিব৷ প্ৰাপ্ত তথ্য অনুসৰি, ২০২৩-২৪ চনৰ ব্যয়ৰ তথ্যৰ জিএছটিৰ সংস্কাৰৰ ফলত চৰকাৰে বছৰি প্ৰায় ৪৮ হাজাৰ কোটি টকাৰ ৰাজহ হেৰুৱাব লগা হয়৷ অৱশ্যে প্ৰকৃত পৰিসংখ্যা কি হ’ব, সেয়া সময়েহে ক’ব৷ মন কৰিবলগীয়া কথা এয়ে যে, জিএছটি কাউঞ্চিলে কৰ ব্যৱস্থাক যুক্তিসংগত আৰু সৰল কৰি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপৰ অংশ হিচাপে ক্ষতিপূৰণ উপকৰ আঁতৰ কৰাৰ যি সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছিল, সেয়া বিৰোধীশাসিত ৰাজ্য চৰকাৰসমূহে বিৰোধিতা কৰিছে৷ এই ৰাজ্য চৰকাৰসমূহৰ মত হ’ল যে, এই উপকৰৰ প্ৰত্যাহাৰে ৰাজ্য চৰকাৰৰ নিজৰ ৰাজহ ব্যৱস্থাক সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিবলৈ সক্ষম নহ’ব৷

নিঃসন্দেহে প্ৰায়বোৰ সংস্কাৰেই প্ৰত্যাশা আৰু ধাৰণাৰ ভিত্তিত গঢ়ি উঠে আৰু সময় আগবঢ়াৰ লগে লগেহে জানিব পৰা যাব যে, প্ৰকৃতাৰ্থত এই সংস্কাৰে জনসাধাৰণক কিমান লাভ দিলে৷ কিন্তু এই কথাও সত্য যে, এই প্ৰত্যাশাৰ নিশ্চিত আধাৰ আছে৷ অনাগত দিনত এই প্ৰত্যাশা ফলৱতী হৈ পৰিব বুলি আশা কৰিব পাৰি৷