বান আৰু প্ৰশাসনীয় ব্যৰ্থতা

প্ৰতিটো বাৰিষাতে অসমত এক যন্ত্ৰণাদায়ক আৰু পূৰ্বানুমানযোগ্য ট্ৰেজেডীৰ পুনৰাবৃত্তি হয়৷ নৈত পানী ওফন্দি উঠে, গাঁওসমূহ জলমগ্ন হয়, লোকসকল গৃহহীন হয় আৰু মানুহৰ জীৱন বিপন্ন হৈ পৰাৰ লগতে সম্পত্তি বিনষ্ট হয়৷ কিন্তু এই মানৱীয় সংকটৰ সমান্তৰালভাৱে এক প্ৰশাসনিক পৰম্পৰাও নিয়মীয়াকৈ চলি আছে– মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সাহায্য পুঁজিলৈ দান-বৰঙণিৰ বাবে ৰাজহুৱা আৱেদন আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সৈতে বৰঙণি দাতাৰ ফটো-ছেছন৷ বান সমস্যা সমাধানৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজ্য চৰকাৰৰ দুটা মুখ্য ব্যৰ্থতা হ’ল– [এক] বান নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে স্থায়ী সমাধান, স্থায়ী আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ পৰিৱৰ্তে হ্ৰস্বম্যাদী, ভোটাৰকেন্দ্ৰিক আঁচনিক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াৰ এক প্ৰণালীবদ্ধ বিত্তীয় অদূৰদিৰ্শতা আৰু [দুই] সাহায্য পুঁজি পৰিচালনাত এক ধাৰাবাহিক অস্বচ্ছতা৷

প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ সময়ত সাধাৰণ নাগৰিক, প্ৰতিষ্ঠান আৰু ব্যক্তিগত ব্যৱসায়ীয়ে নাগৰিক দায়িত্ববোধৰ পৰা সাহায্য পুঁজিলৈ কোটি কোটি টকা আগবঢ়ায়৷ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সাহায্য পুঁজি  হৈছে এই ৰাজহুৱা বৰঙণি সংগ্ৰহৰ মূল মাধ্যম৷ কিন্তু ৰাজহুৱা টকাৰ ন্যাসৰক্ষী হিচাপে কাম কৰাৰ পাছতো চৰকাৰে এই সাহায্য পুঁজিক নিৰীক্ষণহীন আৰু গোপন ব্যৱস্থাৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰে৷

সাহায্য পুঁজি সন্দৰ্ভত তথ্য কেৱল কিছুমান প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি বা সংক্ষেপিত আবণ্টন ঘোষণাৰ মাজতে সীমাবদ্ধ থাকে৷ বিগত বা চলিত বিত্তীয় বৰ্ষত মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সাহায্য পুঁজিত মুঠ প্ৰাপ্তি কিমান,  কৰ্প’ৰেট সামাজিক উত্তৰদায়িত্ব, ব্যক্তিগত দাতা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা বান সংকটৰ সময়ত মুঠ কিমান টকা সংগ্ৰহ কৰা হ’ল এইবোৰ তথ্য ৰাজহুৱা কৰা নহয়৷ সেইদৰে জিলা ভিত্তিত জৰুৰীকালীন সাহায্য আৰু দীৰ্ঘম্যাদী পুনৰ সংস্থাপনৰ বাবে কিমান টকা আৱণ্টন কৰা হ’ল তাৰ এক পুংখানুপুংখ বা নিৰীক্ষিত হিচাপো কেতিয়াও ৰাজহুৱা নকৰে৷ এই পুঁজিৰ পৰা অন্যান্য শিতানত কিমান টকা খৰচ কৰা হ’ল, বিশেষকৈ চৰকাৰৰ বিভিন্ন বৰমূৰীয়াই প্ৰায়ে দাবী কৰে যে মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সাহায্য পুঁজিৰ পৰা কেন্সাৰ বেমাৰীক সাহায্য কৰা হৈছে৷ ইয়াতে আমাৰ প্ৰশ্ন হ’ল যে অসম আৰোগ্য নিধি, আয়ুস্মান অসম আদিৰ দৰে আঁচনি চৰকাৰে ইতিমধ্যে ঘোষণা কৰি থৈছে, য’ত কেন্সাৰ বেমাৰীক ২ লাখৰ পৰা ৫ লাখ টকালৈকে সাহায্য দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হৈছে৷ বেমাৰীক সাহায্য কৰাত আপত্তি নাই৷ কিন্তু উক্ত আঁচনি থকাৰ পাছতো কি পৰিস্থিতিত মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সাহায্য পুঁজিৰ পৰা বেমাৰীক সাহায্য কৰিবলগীয়া হ’ল সেয়াও ৰাইজক জনাব লাগে৷ আজিৰ ডিজিটেল বিত্তীয় প্ৰশাসনৰ যুগতো মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সাহায্য পুঁজিৰ বাবে অসম চৰকাৰে এটা ৰিয়েল-টাইম আৰু স্বচ্ছ অনলাইন ড্যাছব’ৰ্ড প্ৰস্তুত কৰিব নোৱৰাটোৱে চৰকাৰৰ বিত্তীয় জবাবদিহিতা আৰু প্ৰশাসনিক দক্ষতাৰ ওপৰত ডাঙৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে৷

আনহাতে, কিবা দুৰ্যোগ আহিলেই চৰকাৰে ৰাইজৰ পৰা ধন সংগ্ৰহ অভিযানত নামে৷ চৰকাৰৰ এই পৰম্পৰাই এটা মৌলিক প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে যে চৰকাৰৰ দুৰ্যোগ প্ৰশমন বিভাগটোৰ তেন্তে কাম কি? এই বিভাগক কোনো পুঁজি আবণ্টন কৰা নহয় নেকি? আমি জনাত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ উভয়ে দুৰ্যোগ প্ৰশমন বিভাগলৈ পুঁজি আবণ্টন কৰে৷ যেতিয়া দুৰ্যোগৰ সময়ত সাহায্য দিবলৈ ইতিমধ্যে চৰকাৰী পুঁজি বিদ্যমান, তেতিয়া চৰকাৰে কিয় বাৰে বাৰে ৰাজহুৱা অনুদানৰ বাবে আৱেদন জনায়? ৰাজ্যিক দুৰ্যোগ সঁহাৰি পুঁজিৰ অধীনত অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহে ৯০:১০ অনুপাতত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পৰা বিত্তীয় সাহায্য লাভ কৰে৷ কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰণালয়ে নিয়মীয়াকৈ এই টকা মুকলি কৰি দিয়ে৷ শেহতীয়াকৈ অসমৰ বানৰ কাৰণে ৰাজ্যিক দুৰ্যোগ সঁহাৰি পুঁজিৰ অধীনত জৰুৰীকালীন সাহায্য আৰু উদ্ধাৰ অভিযানৰ বাবে ৩৭৯.৩৫ কোটি টকা অসম চৰকাৰলৈ মুকলি কৰি দিয়া হৈছে৷ অতি গুৰুতৰ ক্ষয়-ক্ষতিৰ ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ সঁহাৰি পুঁজিৰ অধীনত অতিৰিক্ত পুঁজিও প্ৰদান কৰা হয়৷ অৱশ্যে এই কথা স্বীকাৰ কৰিব লাগিব যে  ৰাজহুৱা সাহায্য পুঁজিয়ে প্ৰশাসনিক বিলম্ব পৰিহাৰ কৰাত কিছু পৰিমাণে সহায় কৰে৷ কিন্তু সেই বুলি প্ৰতিবছৰে দুৰ্যোগ হ’লেই চৰকাৰে ৰাজহুৱা অনুদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাটো এনে এটা ধাৰণাৰ সৃষ্টি কৰে যেন বান এক অপ্ৰত্যাশিত জৰুৰী পৰিস্থিতিহে, এক নিয়মীয়া বাৰ্ষিক বাস্তৱতা নহয় আৰু এই পৰিস্থিতি পৰিচালনা কৰিবলৈ চৰকাৰৰ হাতত কোনো পুঁজি নাই৷ 

জৰুৰীকালীন সহায্য আৰু উদ্ধাৰ অভিযানৰ বাবে প্ৰতিবছৰে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে অসম চৰকাৰলৈ আগবঢ়োৱা পুঁজিৰ তথ্যলৈ দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে এই কথা স্পষ্ট হৈ পৰে যে  অসমৰ বান সংকটৰ মূল সমস্যা পুঁজিৰ অভাৱ নহয়, বৰং চৰকাৰে বাজেটৰ পুঁজি কেনেকৈ ব্যয় কৰিব বিচাৰে, সেয়াহে৷ শেহতীয়া বাজেটসমূহত কেৱল ৰাজনৈতিক লাভৰ বাবে বিশাল পৰিমাণৰ পুঁজি হ্ৰস্বম্যাদী আঁচনি আৰু প্ৰত্যক্ষ নগদ ধন হস্তান্তৰত ব্যৱহাৰ কৰা দেখা গৈছে৷ সামাজিক সুৰক্ষা আঁচনিসমূহৰ গুৰুত্ব আমাৰ দৰে উন্নয়নশীল দেশত নুই কৰিব নোৱাৰি ঠিকেই, কিন্তু মূলধনী ব্যয়ৰ পৰিৱৰ্তে চৰকাৰে যদি ভোটাৰকেন্দ্ৰিক  হ্ৰস্বম্যাদী অনুদানত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে, তেন্তে অদূৰ ভৱিষ্যতত ভয়াৱহ ভাৰসাম্যহীনতাৰ সৃষ্টি হ’ব৷

বানৰ ক্ষেত্ৰতো চৰকাৰে এক স্থায়ী সমিধানৰ সন্ধান কৰিব লাগে৷ নদীৰ মথাউৰিসমূহৰ আধুনিকীকৰণ, নদীৰ বুকু খনন, খহনীয়া প্ৰতিৰোধ ইি?নিয়াৰিং আৰু জলগ্ৰহণ এলেকা পৰিচালনাৰ বাবে ধাৰাবাহিক মূলধনী বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন৷ মথাউৰি ভাঙি যোৱাৰ পাছত সাময়িক ক্ষতিপূৰণ প্ৰদান কৰিলে তাৎক্ষণিক সকাহ পোৱা যায় ঠিকেই, কিন্তু ই পিছৰ বছৰত মথাউৰিটো পুনৰ ভাঙি যোৱাৰ পৰা ৰোধ কৰিব নোৱাৰে৷ বান নিয়ন্ত্ৰণত দীৰ্ঘম্যাদী গাঁথনিগত পুঁজি অপৰ্যাপ্তভাৱে আবণ্টন কৰি হ্ৰস্বম্যাদী উপহাৰ বা অনুদানত ব্যয় কৰাৰ ফলত চৰকাৰে নাগৰিকক প্ৰতিবছৰে জলমগ্ন হোৱা, সাহায্য শিবিৰত আশ্ৰয় লোৱা আৰু শূন্যৰ পৰা নতুনকৈ জীৱন আৰম্ভ কৰাৰ এক অবিৰত চক্ৰলৈ ঠেলি দিছে৷ অসমৰ ৰাইজক কেৱল এখন সাহায্যকাৰী সংস্থা হিচাপে কাম কৰা চৰকাৰ নালাগে; তেওঁলোকক লাগে এক সুদূৰপ্ৰসাৰী পৰিকল্পনাকাৰী প্ৰশাসন৷ দুৰ্যোগ পৰিচালনা ৰাজহুৱা দান-বৰঙণিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হ’ব নালাগে, আৰু ৰাজহুৱা সাহায্য পুঁজিও অন্ধকাৰত পৰিচালিত হ’ব নালাগে৷ প্ৰকৃত প্ৰশাসনৰ অৰ্থ হ’ল স্থায়ী সমাধান, বিত্তীয় স্বচ্ছতা আৰু প্ৰতিজন নাগৰিকৰ জীৱন আৰু মৰ্যাদা সুৰক্ষিত কৰাৰ সংকল্প৷