মানসিক স্বাস্থ্য

যোৱা কেইদিনমানত অসমত ঘটা কিছুমান ঘটনাই হয়তো আমাৰ সমাজত মানসিক স্বাস্থ্যৰ প্ৰতি আমাৰ সজাগতা কিমান তাক প্ৰশ্নৰ আওতালৈ আনিছে৷

এটা শেহতীয়া ঘটনাত এজন ব্যক্তিৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ পত্নীক অতি নৃশংসভাৱে হত্যা কৰাৰ অভিযোগ উঠিছে৷ ভয়ংকৰ কথাটো কেৱল হত্যাৰ ধৰণটোৱেই নহয়৷ আৰক্ষীৰ জিম্মাত থকাৰ সময়তো অভিযুক্তজনে নিজৰ কামৰ বাবে অনুশোচনা নাই বুলি সংবাদ মাধ্যমৰ আগত কোৱা বুলি প্ৰকাশ পাইছে৷ ঘটনাটোৰ প্ৰকৃত কাৰণ কি, তদন্তই সেই কথা ক’ব৷ কিন্তু এনে এটা ঘটনা কেৱল অপৰাধৰ খবৰ হিচাপে পঢ়ি দুদিন আলোচনা কৰি তাৰ পাছত পাহৰি যোৱাটোৱেই যথেষ্ট নহয়৷

আন এটা ঘটনাত গুৱাহাটীৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত কৰ্মৰত এজন চিকিৎসকক কৰ্মস্থলীত মৃত অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হয়৷ প্ৰাথমিকভাৱে আত্মহত্যাৰ সন্দেহ কৰা হৈছিল৷ পাছত পৰিয়ালৰ ফালৰ পৰা মানসিক হাৰাশাস্তিকে ধৰি আন কিছুমান গুৰুতৰ অভিযোগো উত্থাপন হৈছে৷ সেয়ে তদন্ত সম্পূৰ্ণ নোহোৱালৈকে এই মৃত্যুৰ বিষয়ে নিশ্চিত সিদ্ধান্তলৈ যোৱাটো উচিত নহয়, কিন্তু এই ঘটনাবোৰে আমাৰ সমাজৰ এটা  উপেক্ষিত দিশৰ প্ৰতি আঙুলিয়াই দিয়ে৷ অসহনীয় মানসিক চাপ, তীব্ৰ খং, হতাশা, সম্পৰ্কৰ সংঘাত, অপমান, একাকীত্ব বা জীৱনৰ গভীৰ সংকটৰ সময়ত এজন মানুহে ক’লৈ যাব? এজন ব্যক্তি যদি ড্ৰাগছ আসক্ত হৈছে আৰু অপৰাধ কৰিছে, তেওঁ দোষী, কিন্তু এনে ঘটনা আকৌ নঘটিবলৈ সমাজ এখনৰ কৰিবলগীয়া বহু আছে৷

আমি এতিয়া মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিষয়ে আগতকৈ বহুত বেছি আলোচনা কৰোঁ৷ সন্মিলন হয়, বিশেষজ্ঞ আহে, আলোচনা হয়৷ মঞ্চত হতাশা, মানসিক চাপ, সামাজিক কলংক, মানসিক দৃঢ়তা আৰু আত্মহত্যা প্ৰতিৰোধৰ কথা কোৱা হয়৷ এইবোৰ নি(য় প্ৰয়োজনীয়৷ গৱেষক, চিকিৎসক আৰু নীতি-নিৰ্ধাৰকসকলৰ মাজত এনে আলোচনা হ’বই লাগিব৷ কিন্তু আচল সমস্যাটো আৰম্ভ হয় আলোচনা শেষ হোৱাৰ পাছত৷ সেই জ্ঞান মানুহৰ কাষলৈ কিমানদূৰ যায়?

এজন মানুহে হতাশাত ভুগিলে যদি তেওঁৰ হাতত কোনো মনোবিজ্ঞানী বা কাউন্সেলৰৰ নম্বৰ নাথাকে, তেওঁ ক’লৈ যাব? 

অসমত মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিষয়ে সচেতনতা এতিয়াও বহুক্ষেত্ৰত সীমিত৷ বহু পৰিয়ালত মানসিক কষ্টৰ কথা খোলাখুলিকৈ কোৱাটো আজিও অস্বস্তিকৰ বিষয়৷ ‘মানুহে কি ক’ব’, ‘মনটো শক্তিশালী কৰা’, ‘এইবোৰ ভাবি লাভ নাই’ আদি কথাৰে সমস্যাটো ঢাকি ৰখাৰ প্ৰৱণতা এতিয়াও আছে৷ ফলত বহু মানুহে সহায় বিচৰাৰ আগতেই নিজৰ সমস্যাৰ সৈতে অকলে যুঁজ দি থাকে৷

মানসিক স্বাস্থ্যৰ জ্ঞান কেৱল বিশেষজ্ঞৰ মাজতে আবদ্ধ থাকিলে নহ’ব৷ বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক, স্বাস্থ্যকৰ্মী, আৰক্ষী, চৰকাৰী কৰ্মচাৰী, কৰ্মস্থলীৰ দায়িত্বশীল ব্যক্তি আৰু সাধাৰণ পৰিয়াললৈ এই জ্ঞান সহজ ভাষাত লৈ যাব লাগিব৷ সহায় বিচৰাটো দুৰ্বলতা নহয় বুলি কোৱাই যথেষ্ট নহয়৷ সহায়টো বাস্তৱতে উপলব্ধও হ’ব লাগিব৷

পৰিসংখ্যাই সমস্যাটোৰ গভীৰতা স্পষ্ট কৰে৷ প্ৰকাশিত তথ্য অনুসৰি, ২০২১ চনৰ পৰা ২০২৫ চনলৈ অসমত ২,৪০০ৰো অধিক নাবালকে আত্মহত্যা কৰিছে, আৰু ইয়াৰে ১,৪০০ৰো অধিক আছিল ছোৱালী৷ কেৱল ২০২৫ চনতেই গড়ে প্ৰায় প্ৰতিদিনে দুজন নাবালকৰ মৃত্যু আত্মহত্যাৰ ফলত হৈছিল৷ একে সময়তে, ৰাজ্যখনত সকলো বয়সৰ লোক মিলাই প্ৰতিবছৰে তিনি হাজাৰৰো অধিক আত্মহত্যাৰ ঘটনা নথিভুক্ত হৈছে৷ এই সংখ্যাবোৰ কেৱল পৰিসংখ্যা নহয়৷ প্ৰতিটো সংখ্যাৰ আঁৰত আছিল এটা জীৱন, এটা ঘৰ আৰু এটা পৰিয়াল৷ সেয়ে আমি কিমান বিশেষজ্ঞৰ মাজত হোৱা মানসিক স্বাস্থ্য সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰিলোঁ তাতকৈ কিমানজন শিক্ষকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া হ’ল, কিমানখন বিদ্যালয়ত কাউন্সেলিঙৰ ব্যৱস্থা আছে, এখন গাঁৱৰ এজন কিশোৰ বা এজন বৃদ্ধই মানসিক সংকটত পৰিলে ক’লৈ যাব, কৰ্মস্থলীত মানসিক হাৰাশাস্তি বা তীব্ৰ চাপত থকা মানুহে গোপনীয়ভাৱে সহায় কাৰ পৰা পাব– এইবোৰ দিশত গুৰুত্ব দিয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা আগতকৈ বহুত বেছি হৈ পৰিছে৷