স্বাধীনতা দিৱসৰ চিন্তা
১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত লাভ কৰা স্বাধীনতা আজি ২০২১ চনৰ ১৫ আগষ্টত ৭৫ বছৰত ভৰি দিলে৷ বিগত তিনিকুৰি চৈধ্য বছৰত অৰ্জন কৰা সমৃদ্ধিৰ সুখানুভূতি প্ৰকাশ কৰাৰ অৰ্থে চৰকাৰী পৃষ্ঠপোষকতাত ‘স্বাধীনতাৰ অমৃত মহোৎসৱ’ৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ মাৰ্চৰ পৰাই ‘অমৃত মহোৎসৱ’ৰ কাৰ্যসূচী দেশৰ বিভিন্ন স্থানত আৰু ভিন্নৰূপত পালন কৰা হৈছে৷ অৱশ্যে, ক’ভিড-১৯ অতিমাৰীৰ প্ৰকোপে মহোৎসৱৰ আনন্দ বহুপৰিমাণে লাঘৱ কৰিছে৷ ভাৰতৰ মানুহৰ গড় আয়ুস এতিয়াও তিনিকুৰি বছৰতকৈ কেইটামান বছৰহে বেছি, ৭৫ বছৰ হোৱাগৈ নাই৷ তথাপি দেশৰ ৭৫ বছৰৰ ঊধবৰ্ৰ বৃহৎসংখ্যক লোক জীয়াই আছে৷ এইসকল জ্যেষ্ঠ নাগৰিকৰ বাবে আজিৰ দিনটোৰ তাৎপৰ্য অতি সুকীয়া, সুখ-দুখৰ এক মিশ্ৰিত অনুভৱ৷ প্ৰকৃতাৰ্থত তেওঁলোকেহে স্বাধীনতাৰ হৰ্ষ-বিষাদৰ সৈতে একাত্ম হ’ব পাৰিছে৷ তেওঁলোকৰেই আপোন পৰিয়াল, বন্ধু-বান্ধৱ অথবা তেওঁলোকৰো একাংশই পান কৰা গৰলৰ পৰিণতিতহে আজি দেশে ‘অমৃত মহোৎসৱ’ পালন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে৷ ক’ভিড-১৯ৰ দুবছৰীয়া গৃহবন্দিত্বৰ সময়ছোৱাতেই আমি চকুৰে সৰিয়হ ফুল দেখিছোঁ৷ দুশ বছৰীয়া ব্ৰিটিছ বন্দিত্বই দেশৰ মানুহৰ কি অৱস্থা কৰিছিল, তাক আজিৰ এই অৱস্থাৰ পৰাই অনুমান কৰিব পৰা যায়৷ যিসকল স্বাধীনতা যুঁজাৰুৰ ত্যাগ আৰু অৱদানৰ ফলস্বৰূপে দেশে সেই বন্দিত্বৰ শৃংখল ছিঙিবলৈ সক্ষম হৈছিল, সেইসকলৰ মনোবাঞ্ছা অমৃত মহোৎসৱত প্ৰতিফলিত হৈছেনে? প্ৰতিবছৰে উদ্যাপিত হৈছে স্বাধীনতা দিৱস; বিজয়ৰ গৌৰৱোজ্জ্বল ঐতিহাসিক দিনটো দেশবাসীয়ে শ্ৰদ্ধাৰে স্মৰণ কৰিছে৷ বিকাশৰ জয়ধবনিৰে দেশৰ আকাশ-বতাহ মুখৰ হৈ পৰিছে৷ কিন্তু তাৰ মাজতো হাজাৰ-বিজাৰ প্ৰশ্নই মানুহৰ মনবোৰক মুকলি হৈ থাকিবলৈ দিয়া নাই৷ ৭৫ বছৰত ৭৫ শতাংশহে সাক্ষৰ লোক, নিৰক্ষৰতাৰ বন্দিত্বই বাকী ২৫ শতাংশক আজিও মুকলি কৰি নিদিলে৷ উচ্ছ শিক্ষাৰ দুৱাৰত মাথোন ১০ শতাংশৰহে টোকৰ, ৯০ শতাংশৰ বাবে দুৱাৰ বন্ধ হৈয়ে থাকিল৷ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ সাৰ্বজনীনতাৰ বিজয় ঢোল বাজি থকাৰ পৰতো বৃহৎসংখ্যক আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ পৰা বঞ্চিত হৈ থাকিল৷ আদ-বাটতে এচামে স্কুল এৰিলে৷ আইন বলৱৎ হ’ল, কিন্তু শিশু-শ্ৰমিকৰ শ্ৰমেৰে কাৰখানা-উদ্যোগ চলি থাকিল৷ লিংগ-সমতাৰ সুমধুৰ সংগীত চলিল, কন্যা সন্তানৰ ভ্ৰূণ হত্যাৰ কামো সমান্তৰালভাৱে চলিল, যৌতুকৰ দৰ-দামো অব্যাহত থাকিল৷ আয়-অসমতা, আঞ্চলিক অসমতা সকলোৰে বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম চলিল, সঁচা অৰ্থত সমতা নাহিল৷ সমাজবাদৰ সুললিত কণ্ঠ আদিৰ পৰাই বাজি থাকিল, কিন্তু বাদ্য-সংগত কৰিলেপুঁজিবাদে৷ দৰিদ্ৰতা নিবাৰণ স্বাধীনতাৰ জন্মলগ্নৰে পণ; পিছে, অমৃত মহোৎসৱৰ সোৱাদ ল’বলৈ ফুটপাথ, উৰণীয়া সেতুৰ তলত অথবা ৰে’লৱে প্লেটফৰ্মৰ ওচৰে-পাঁজৰে দৰিদ্ৰতাই টিঘিল-ঘিলাই থাকিল৷ সামাজিক ন্যায় প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিও আছিল, কাজেই আইন-আদালত হ’ল, ন্যায়পালিকাক মজবুত কৰা হ’ল, অস্পৃশ্যতা তথাপি অদৃশ্য নহ’ল, ‘অনাৰ কিলিং’, ‘ডাইনী হত্যা’ৰ সৰু-বৰ কাহিনীবোৰ চৰ্চিত হৈ থাকিল৷ সম-অধিকাৰ, ন্যায়ৰ সৈতে ফেৰ পাতিবলৈ অহৰ্নিশে সক্ৰিয় হৈ থাকিল দুৰ্নীতি৷ ৰোগ-মহামাৰী আদিৰ পৰাও স্বাধীন হোৱাৰ কথা আছিল, কোটি কোটি টকাৰ আঁচনি-প্ৰকল্পও ৰূপায়িত হৈছিল, তথাপি জাবৰ-জোঁথৰৰ পৰা নতুনকৈ মুক্তি বিচাৰি ‘স্বচ্ছ ভাৰত’ অভিযান চলাবলগীয়া হ’ল৷ জোৰদাৰ অভিযান চলাব লগা হ’ল নলা-নৰ্দমা, অনাময় ব্যৱস্থাৰ সুবিধা সুদৃ.ঢ় কৰাৰ বাবে৷ খোৱাপানীটুপিৰ হাহাকাৰ চলি থাকিল৷ কোনোৱে বজাৰ নাপাই শস্য পানীত দলিয়ালে, কোনোৱে বানৰ প্ৰকোপত ‘ত্ৰাহি মধুসূদন’ সুঁৱৰিলে৷ ধৰ্মনিৰপেক্ষতাৰ ছত্ৰছায়াত বহি ধৰ্মৰ লাড়ু বিভাজনত আঁকোৰগোজ হৈ বহিল দেশসেৱকসকল৷ এনে অনেক প্ৰশ্ন, সাঁথৰৰ সমাধান বিচাৰি পয়সত্তৰৰ ঊধবৰ্ৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰত্যক্ষদৰ্শীসকল যদি অমৃত মহোৎসৱস্থলীত উপস্থিত হয়গৈ, আয়োজকৰ হাতত সদুত্তৰ ওলাবনে? আচলতে আমি প্ৰত্যেকৰে হাতত এনে প্ৰশ্নৰ বিশ্বাসযোগ্য সদুত্তৰ থকা উচিত৷