জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ অশনি সংকেত

ভাৰতত সাধাৰণতে জুনৰ পৰা আগষ্টলৈ এই সময়ছোৱা বাৰিষা ঋতু৷ এই সময়ছোৱাত অঞ্চলভেদে প্ৰবল বৰষুণ হয়৷ কিন্তু শেহতীয়াকৈ ভাৰতত বৰষুণৰ পৰিমাণ হ্ৰাস পোৱা দেখা গৈছে৷ উদাহৰণস্বৰূপে চলিত বৰ্ষৰ কথাকেই ক’ব পাৰি৷ সাধাৰণতে জুন-জুলাই মাহত দেশৰ কেইবাটাও অঞ্চলত বান সমস্যাই দেখা দিয়ে৷ কিন্তু চলিত বৰ্ষৰ ছেপ্টেম্বৰলৈ পূৰ্বৰ দৰে বান সমস্যাই দেখা দিয়া নাই আৰু ইয়াৰ কাৰণ বৰষুণৰ মাত্ৰা হ্ৰাস পোৱা৷ পৰিৱেশ বিজ্ঞানীসকলৰ মতে, জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবেই ভাৰতত শেহতীয়াকৈ বৰষুণৰ পৰিমাণ হ্ৰাস পাইছে আৰু এয়া এক উদ্বেগৰ বিষয়৷ বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশে শেহতীয়াকৈ জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়টোত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া দেখা গৈছে৷ উষ্ণতা বৃদ্ধি, অতি বৃষ্টি অথবা খৰাঙৰ মূল কাৰণ হৈছে জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তন৷ বিজ্ঞানীসকলৰ মতে, বনাঞ্চল ধবংস, অতিমাত্ৰা কাৰ্বন নিঃসৰণ আদিয়েই জলবায়ু পৰিৱৰ্তনত অৰিহণা যোগাইছে৷ সেউজগৃহ গেছৰ অধিক নিৰ্গমনেই হৈছে গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ প্ৰধান কাৰণ৷ গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিয়ে সৃষ্টি কৰা জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ফলত বেছিকৈ ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে এছিয়া মহাদেশ৷ ইয়াৰ অন্যতম কাৰণ হৈছে বনাঞ্চনৰ সংকোচন আৰু গছ-গছনিৰ লগতে জলাশয়  হ্ৰাস পোৱাটো৷ এটা কথা স্বীকাৰ কৰিবই লাগিব যে জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তন মানৱসৃষ্ট আৰু এই সমস্যাৰ পৰা পৰিত্ৰাণৰ উপায় মানুহে উলিয়াবই লাগিব৷ অপৰিকল্পিতউদ্যোগীকৰণ আৰু নগৰীকৰণৰ ফলত ভাৰতে লাহে লাহে হেৰুৱাবলগীয়া হৈছে সেউজ বনাঞ্চল৷ ইয়াৰ ফলত দেশখনত ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিছে উষ্ণতা৷ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা ‘ইণ্টাৰগৱৰ্ণমেণ্টেল পেনেল অন ক্লাইমেট চেইঞ্জ’ৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি বিশ্বৰ কেইবাখনো চহৰত চলোৱা সমীক্ষাৰ পৰা এটা কথা জানিব পৰা গৈছে যে বিগত সাত দশকত উষ্ণতা সৰ্বাধিক বৃদ্ধি পাইছে ভাৰতৰ এখন চহৰত৷ চহৰখন হৈছে কলকাতা৷ এয়া কেৱল কলকাতাৰ সমস্যা হৈ থকা নাই৷ দ্ৰুত নগৰীকৰণৰ ফলত দেশৰ আন অঞ্চলতো উষ্ণতা বৃদ্ধি এক চিন্তাৰ কাৰণ হৈ পৰিছে৷ পৰিৱেশবিদসকলৰ ভাষাত ইয়াক কোৱা হয় আৰবান হিট আইলেণ্ড এফেক্ট৷ বৰ্ধিত জনসংখ্যাৰ খাদ্য, বাসস্থানৰ লগতে আন আন উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে পতিত ভূমি, জলাশয়, কৃষিপথাৰ আদি অধিগ্ৰহণ কৰিছে৷ ইয়াৰ লগতে দ্ৰুত নগৰীকৰণৰ ফলত বৃদ্ধি পাইছে উন্নয়নমূলক কাম-কাজ৷ সংকুচিত হৈছে বনাঞ্চল৷ যান-বাহন বৃদ্ধি পোৱা আৰু ৰিফ্ৰেজিৰেটৰ, শীত-তাপ নিয়ন্ত্ৰিত যন্ত্ৰাদিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত বৃদ্ধি পাইছে কাৰ্বন নিঃসৰণৰ মাত্ৰা আৰু সেয়াই হৈ পৰিছে উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ কাৰকসমূহৰ অন্যতম এক কাৰক৷ 

কাৰ্বন নিঃসৰণৰ মাত্ৰা হ্ৰাস কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ কেইবাখনো দেশে অনুকৰণীয় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে৷ কিন্তু দুৰ্ভাগ্যৰ কথাটো হৈছে যে সচেতনতাৰ অভাৱত বিশ্বৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক জনসংখ্যাৰ দেশ ভাৰতত এইপৰ্যন্ত এয়া সম্ভৱ হৈ উঠা নাই৷ এটা কথা স্বীকাৰ কৰিবই লাগিব যে ভাৰতৰ চহৰাঞ্চলত জনসংখ্যাৰ চাপ অধিক৷ চহৰৰ আয়তন বৃদ্ধিৰ স্বাৰ্থত গছ-গছনি কটাৰ প্ৰয়োজন আহি পৰে৷ কিন্তু এই সকলোবোৰ কৰিব লাগিব সম্পূৰ্ণ পৰিকল্পিতভাৱে৷ বনাঞ্চল নাথাকিলে মনুষ্য জাতিৰ  অস্তিত্বৰ প্ৰতি ভাবুকি  আহি পৰিব৷ এই কথা অনুধাৱন কৰিয়ে সেউজ বনাঞ্চল সংৰক্ষণত গুৰুত্ব দিব লাগিব৷ এইক্ষেত্ৰত মেক্সিকো ভাৰতৰ বাবে আদৰ্শ হোৱা উচিত৷ পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত দেশখনৰ চৰকাৰে আঠ লাখ হেক্টৰ ভূমিত গছপুলিৰোপণ কৰাৰ আঁচনি লৈছে৷ জীৱ- বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত যথেষ্ট চহকী৷ কিন্তু যিধৰণে দেশখনত বনাঞ্চল ধবংস হ’বলৈ ধৰিছে, তালৈ চাই দেশখনৰ জীৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰতি ভাবুকি আহি পৰিব৷ সেইবাবে সেউজ আৱৰণ ৰক্ষা কৰাৰ গত্যন্তৰ নাই৷ কলকাতা চহৰত উষ্ণতা বৃদ্ধিয়ে যি সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে সেই সমস্যা আন ৰাজ্যৰো হ’ব পাৰে৷ ইয়াৰ বাবে কেৱল চৰকাৰক দোষ দি বহি থকাৰ পৰিৱৰ্তে বনাঞ্চল ৰক্ষাৰ অভিযানত প্ৰকৃতিপ্ৰেমী সংগঠনবোৰৰ লগতে সৰ্বসাধাৰণো জড়িত হ’ব পাৰিলেহে সুফল পোৱা যাব৷