ঘৰে ঘৰে পুখুৰী, ঘৰে ঘৰে মাছ!

অসম মাছৰ ক্ষেত্ৰত পৰনিৰ্ভৰশীল ৰাজ্য বুলি সমালোচিত হৈ থকাৰ মাজতে মীন বিভাগে দুই-এটা ভাল লগা খবৰ দিয়ে৷ তেনে এটা ভাল খবৰ হ’ল অলপতে ৰাজ্যৰ মীন বিভাগে ৰাষ্ট্ৰীয় মীন উন্নয়ন ব’ৰ্ডৰ দ্বাৰা আন্তঃৰাজ্যিক স্তৰত তিনিটাকৈ পুৰস্কাৰ লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে৷ কলং-কপিলী সমবায় সমিতিয়ে সৰ্বভাৰতীয় স্তৰত ‘সৰ্বোৎকৃষ্ট মীন-সমবায় সমিতি’ৰ খিতাপ পাইছে৷ পাৰ্বত্য আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ভিতৰত ‘সৰ্বোৎকৃষ্ট কৃষক’ৰ খিতাপ আৰু লগতে বঙাইগাঁও জিলাই ‘সৰ্বোৎকৃষ্ট ৰাজ্য’ৰ সন্মান তথা পুৰস্কাৰ পাবলৈ সক্ষম হৈছে৷ ২১ নৱেম্বৰত ‘বিশ্ব মৎস্য দিৱস’ৰ দিনা ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰত হোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰৰ সভাত অসমে উক্ত তিনিটা শিতানৰ পুৰস্কাৰ গ্ৰহণ কৰিছে৷ একে সময়তে বঙাইগাঁৱত এটা ৰাজহুৱা একুৱাৰিয়াম মুকলি কৰাৰ কথাও বাতৰিকাকতত ওলাইছে৷ তথ্যমতে, এই একুৱাৰিয়ামটো বঙাইগাঁও জিলা প্ৰশাসন, গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আৰু লক্ষ্ণৌস্থিত নেচনেল ব্যুৰ’ অৱ ফিছ জেনেটিক ৰিছাৰ্চ’ৰ সন্মিলিত প্ৰয়াসত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে৷ ইতিমধ্যে নিৰ্মিত বঙাইগাঁও ‘ইকো পাৰ্ক’ত এই একুৱাৰিয়ামটো সজা হৈছে৷ এনেধৰণৰ ৰাজহুৱা একুৱাৰিয়াম জিলাখনৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ বাবে অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ৷ বিশ্বৰ উন্নত দেশত, বিশেষকৈ সাগৰ অথবা নদী সমীপৰ ঠাইবোৰত আলংকাৰিক মাছৰ একুৱাৰিয়ামবোৰে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰি আহিছে৷ মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বিশাল জলৰাশিৰে ধন্য অসমভূমি৷ এই জলৰাশি বাৰে-ৰহণীয়া জল-সম্পদেৰে চহকী৷ তথ্য অনুসৰি, ব্ৰহ্মপুত্ৰত ডেৰ শতাধিক আলংকাৰিক মাছৰ প্ৰজাতি আছে৷ আলংকাৰিক মাছৰ বজাৰখনো আমি খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা মাছৰ বজাৰৰ দৰেই অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ ২০০১ চনতেই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ খাদ্য আৰু কৃষি সংস্থাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত তথ্যমতে বিশ্ব-আলংকাৰিক মাছৰ বাণিজ্য মূল্য হৈছে ৪২৭.২৯ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰ৷ শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত [২০২০] এক তথ্য অনুসৰি বিশ্ব আলংকাৰিক মাছৰ ব্যৱসায়ৰ মূল্য সম্প্ৰতি প্ৰায় ৬ বিলিয়ন [বছৰি গড়ে] হৈছে আৰু এই ব্যৱসায়ত ভাৰতৰ অংশ হৈছে মাথোন ১ শতাংশ, সেয়ে হ’লেও ভাৰতে বিশ্বৰ কেইবাখনো দেশলৈ এই মাছ ৰপ্তানি কৰে৷ এই ৰপ্তানিৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ কলকাতা বিমানবন্দৰৰ জৰিয়তে সৰবৰাহ কৰা হয়৷ মন কৰিবলগীয়া কথাটো হ’ল, ইয়াৰে ৮০ শতাংশৰো অধিক উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হয়৷ এই কথা হয়তো মাছ-প্ৰিয় অসমীয়াসকলে নাজানেই যে ৰাজ্যখনত আলংকাৰিক মাছৰ জৰিয়তে ৰপ্তানি-বাণিজ্য গঢ়ি তোলাৰ বিপুল সম্ভাৱনা আছে৷ গুৱাহাটীকে ধৰি অসমৰ নগৰসমূহত থকা বিক্ৰীকেন্দ্ৰৰ পৰা কিনি নিয়া একুৱাৰিয়াম হয়তো একাংশ চৌখিন লোকৰ ঘৰত আছে৷ কিন্তু, সামগ্ৰিকভাৱে এই দিশটোকো যে পৰিকল্পিতভাৱে আগবঢ়াই নি ৰাজ্যৰ অৰ্থনীতিলৈ অৱদান আগবঢ়াব পৰা যায়, সেইটো বৰ বেছিকৈ চৰ্চা হোৱা দেখা নাযায়৷ বঙাইগাঁৱৰ সদ্যমুক্তিপ্ৰাপ্ত ৰাজহুৱা একুৱাৰিয়াম গৃহটোৰ বিষয়েও সংবাদ-মাধ্যম অথবা ছ’চিয়েল মিডিয়াত চকুত লগাকৈ চৰ্চা হোৱা নাই৷ বঙাইগাঁৱৰ আৰ্হিতেই প্ৰতিখন জিলাতেই এনে ৰাজহুৱা একুৱাৰিয়াম গৃহ গঢ়ি তোলাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে৷ নান্দনিক দিশটোৰ লগতে ই ৰাজ্যৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ সদ্ব্যৱহাৰ, কৰ্মসংস্থান সৃষ্টি আৰু ৰাজহ বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৰঙণি আগবঢ়াব পাৰে৷ বঙাইগাঁও প্ৰশাসন তথা জিলা মীন বিভাগ ধন্যবাদৰ পাত্ৰ৷ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা মাছৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজ্যখন এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে স্বাৱলম্বী হোৱা নাই, যদিওবা পৰিস্থিতি পূৰ্বতকৈ কিছু উন্নত হৈছে৷ এয়া বিভাগীয় তৎপৰতা আৰু সংশ্লিষ্ট আগ্ৰহী কিছু বিষয়া-কৰ্মচাৰীৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে৷ কিন্তু, এতিয়াও মৎস্য-ক্ষেত্ৰখনত কৰিবলগীয়া বহুতো কাম বাকী আছে৷ চৰকাৰীভাৱে বহুকেইখন আঁচনি ৰূপায়ণ কৰি থকা হৈছে যদিও এতিয়াও গাঁওবোৰত ‘ঘৰে ঘৰে পুখুৰী, ঘৰে ঘৰে মাছ’ৰ ধাৰণাটো বাস্তৱায়িত হোৱা নাই৷ মাছৰ বাবে ব্যৱহৃত খাদ্য, মীন পালনৰ সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো নিৰ্ভেজাল আৰু স্বাস্থ্যসন্মতভাৱে আগবঢ়াই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰতো কৰিবলগীয়া বহুখিনি আছে৷ গতিকে, পুৰস্কাৰ-প্ৰাপ্তিক এক অনুপ্ৰেৰণা হিচাপে গ্ৰহণ কৰি চৰকাৰ তথা সংশ্লিষ্টসকলে এক সুদূৰপ্ৰসাৰী আঁচনি গ্ৰহণ কৰা উচিত৷