Logo
image

প্ৰজাৰঞ্জক ৰজাৰ জয়ধবনি সামন্ততান্ত্ৰিক চিন্তা-চেতনা

সামন্ততান্ত্ৰিক শাসনৰ পাছত আমি ঔপনিৱেশিক শাসনৰ অধীনত আছিলোঁ৷ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ কালতো ব্ৰিটেইনৰ অনুকৰণত কিছু গণতান্ত্ৰিক বিধি-ব্যৱস্থাৰ প্ৰৱৰ্তন হৈছিল যদিও মূলতঃ সেয়াও আছিল সামন্ততান্ত্ৰিক শাসন৷ ইংলেণ্ডৰ ৰজা ৰা ৰাণীৰ প্ৰতিনিধি সামন্তৰূপে ভাইচৰয়সকলে সামন্ততান্ত্ৰিক শাসন চলাইছিল৷ 

সামন্ততান্ত্ৰিক বা ৰাজতন্ত্ৰৰ শাসনৰ সময়ত প্ৰজাৰ বাবে জীৱন আৰু সম্পত্তিৰ নিৰাপত্তাই আছিল আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়৷ এজন শক্তিশালী ৰজাই এটা শক্তিশালী সৈন্য বাহিনীৰে বাহিৰা শত্ৰুৰ পৰা প্ৰজাসকলৰ জীৱন আৰু সম্পত্তি ৰক্ষা কৰিছিল৷ দেশখনৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সফল হোৱা ৰজাজন আছিল এজন সফল ৰজা৷ কোন আক্ৰমণকাৰীয়ে কেতিয়া কোনপিনৰ পৰা আক্ৰমণ কৰিব তাৰ নি(য়তা নথকা যুগটোত বাহিৰা আক্ৰমণকাৰীৰ পৰা দেশক সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিব পৰাটোৱেই আছিল ৰজা এজনৰ যোগ্যতাৰ প্ৰধান মাপকাঠী৷ সামন্ত্ৰতন্ত্ৰৰ প্ৰায় সমগ্ৰ সময় আৰু সম্পদ খৰচ হৈছিল দেশৰ সুৰক্ষা ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাত৷ তেতিয়া একোখন দেশৰ জাতীয় আয়ৰ প্ৰায় সমস্তখিনিয়েই ব্যয় হৈছিল প্ৰতিৰক্ষাৰ নামত৷ যুদ্ধলৈ ওলাই যোৱা সেনাপতি, সৈন্যই বীৰৰ মৰ্যাদা পাইছিল, যুদ্ধত জয়ী হ’লে ৰজাজনৰ প্ৰায় ত্ৰাণকৰ্তা ভগৱানৰ শাৰীলৈ উন্নতি ঘটিছিল৷ 

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পাছৰ পৰা পৃথিৱীত যুদ্ধৰ পৰিমাণ কমি আহিল৷ এখন দেশে আন এখন দেশক আক্ৰমণ কৰাটো এসময়ত নিয়ম আছিল, এতিয়া সি ব্যতিক্ৰমত পৰিণত হ’ল৷ বাহিৰা শত্ৰুৰ পৰা দেশক ৰক্ষা কৰাৰ চিন্তা কমি আহিল৷ একে সময়তে গণতান্ত্ৰিক শাসন ব্যৱস্থাৰো সমগ্ৰ পৃথিৱীজুৰি ব্যাপক প্ৰসাৰ ঘটিল৷ যুদ্ধ কমি অহাৰ লগে লগে প্ৰতিৰক্ষা ব্যয়ো কমি আহিল৷ চৰকাৰবোৰে প্ৰতিৰক্ষাৰ লগতে আন উন্নয়নমূলক কামত অধিক মনোযোগ দিব পৰা হ’ল৷ ৰজাবোৰে জাতীয় আয়ৰ সমস্তখিনি দেশৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে খৰচ কৰাৰ বিপৰীতে আজিৰ পৃথিৱীৰ দেশসমূহৰ মুঠ জাতীয় আয়ৰ ৫-৬ শতাংশহে প্ৰতিৰক্ষাৰ নামত খৰচ কৰে৷ ইউৰোপে মাত্ৰ ৩ শতাংশহে প্ৰতিৰক্ষাত ব্যয় কৰে৷ গতিকে জাতীয় আয়ৰ ৯৫ শতাংশ ধন চৰকাৰবোৰে উন্নয়নমূলক কামত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে৷ গতিকে আধুনিক পৃথিৱীখনৰ চৰকাৰবোৰৰ সি গণতান্ত্ৰিকেই হওক বা একনায়কত্ববাদীয়েই হওক মূল কাম হ’ল দেশৰ উন্নয়ন৷ যুদ্ধৰ সম্ভাৱনা যিহেতু তেনেই সামান্য,গতিকে চৰকাৰবোৰে শিক্ষা,স্বাস্থ্য,যোগাযোগ,কৃষি,উদ্যোগকে ধৰি মানৱ কল্যাণৰ সকলো দিশতে উন্নয়নৰ বাবে জাতীয় আয়ৰ পুঁজি নিয়োজিত কৰিব পাৰে৷ 

ভাৰতত এতিয়া কোনো চৰকাৰে কেৱল বাহিৰা শত্ৰুৰ পৰা দেশক ৰক্ষা কৰিম বুলি ক্ষমতাত অধিষ্ঠিত নহয়৷ চৰকাৰ এখন ক্ষমতাত অধিষ্ঠিত হয় উন্নয়নমূলক কাম-কাজ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰে৷ চৰকাৰৰ কামেই হ’ল উন্নয়নমূলক কাম কৰা৷ ডাক্তৰ এজনে চিকিৎসা কৰে, অভিযন্তা এজনে নিৰ্মাণ কৰে, উকীল এজনে ওকালতি কৰে,শিক্ষক এজনে শিক্ষকতা কৰে,গৃহিণী এগৰাকীয়ে ঘৰখন চম্ভালে, তেনেদৰে চৰকাৰখনৰ প্ৰতিনিধিৰূপে প্ৰধানমন্ত্ৰী বা আন মন্ত্ৰী-সাংসদসকলে উন্নয়নমূলক কামৰ গুৰি ধৰে৷ সেয়া তেওঁলোকৰ দায়িত্ব,সেয়াই তেওঁলোকৰ কাম৷ আন পেছাৰ লোকক তেওঁলোকৰ পেছাদাৰী দায়িত্ব পালন কৰাৰ বাবে ৰাজহুৱা ধন খৰচ কৰি,ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান আয়োজন কৰি তেওঁলোকৰ কামৰ শলাগ লোৱা নহয়৷ কিন্তুৰ ৰাস্তা এটা নিৰ্মাণ হোৱাৰ লগে লগে ৰাস্তাটোৰ ৰাজহুৱা উন্মোচনী অনুষ্ঠান আয়োজন কৰি বিধায়ক,মন্ত্ৰীক বিশেষভাৱে শলাগ লোৱা হয়, তেওঁলোকৰ ওচৰত কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰা হয়৷ অমুক বিধায়ক,অমুক মন্ত্ৰীয়ে এই পথটো উন্মোচন কৰিলে বুলি মাৰ্বলৰ ফলক লগোৱা হয়৷ বিধায়কজনে,মন্ত্ৰীজনে সেই কাম কৰিব বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়েই নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হয়৷ তেওঁৰ দায়িত্ব পালনৰ বাবে তেওঁক ৰাজহুৱাকৈ শলাগ লোৱাৰ,কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰাৰ কিবা প্ৰয়োজন আছেনে? কিন্তু আমি তেনে কৰি আছোঁ৷ ইয়াৰ কাৰণ হ’ল– আমৰ চিন্তাৰ চেতনা এতিয়াও সামন্ততান্ত্ৰিক,আমি এতিয়াও গণতান্ত্ৰিক চিন্তা-চেতনাৰ অধিকাৰী হ’ব পৰা নাই৷ আমি ইতিহাসত বহু প্ৰজাৰঞ্জক,বিদ্বোৎসাহী ৰজাৰ কথা পঢ়িছোঁ৷ এইসকল ৰজাই দেশখনক বাহিৰা শত্ৰুৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ উপৰি প্ৰজাহিতকৰ কাম কৰিছিল৷ আলিবাট বন্ধাইছিল,পুখুৰী খন্দাইছিল,গছ ৰুইছিল,বিদ্যালয় পাতিছিল৷ ৰজাজনে সেইবোৰ কৰিম বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দি নিৰ্বাচনত জয়ী হৈ ৰজা হোৱা নাছিল৷ তেওঁ নিজৰ মূল কাম বাহিৰা শত্ৰুৰ পৰা দেশৰ নাগৰিকৰ জীৱন আৰু সম্পত্তি সুৰক্ষিত কৰাৰ উপৰি স্বপ্ৰণোদিতভাৱে এনেবোৰ প্ৰজাহিতকৰ কাম কৰিছিল৷ 

এখন গণতান্ত্ৰিক দেশৰ নাগৰিকে নিৰ্বাচিত প্ৰধানমন্ত্ৰীজনে তেওঁৰ মূল দায়িত্বৰূপে ৰাজহুৱা ধনেৰে উন্নয়নমূলক কাম কৰাৰ বাবে ৰাজহুৱা ধনেৰে অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰি সুকীয়াকৈ শলাগ লোৱাৰ,কৃতজ্ঞ হৈ থকাৰ কিবা প্ৰয়োজন আছেনে? তেনে অনুষ্ঠান,তেনে কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ সামন্ততান্ত্ৰিক চিন্তা-চেতনাৰ পৰিচায়ক নহয়নে? এজন নিৰ্বাচিত জনপ্ৰতিনিধি আৰু এজন প্ৰজাহিতকৰ কামত নিয়োজিত হৈ থকা ৰজা এই দুয়োটাৰ মাজত থকা পাৰ্থক্য অনুধাৱন কৰিবলৈ গণতান্ত্ৰিক চিন্তা-চেতনাৰ বিকাশ হ’ব লাগিব৷ দুৰ্ভাগ্যক্ৰমে স্বাধীনতাৰ তথা গণতান্ত্ৰিক শাসনৰ ৭৫ বছৰৰ পাছতো  সামন্ততান্ত্ৰিক চিন্তা-চেতনাত ভাৰত এতিয়াও বুৰ গৈ আছে৷