Logo
image

মূল্যবৃদ্ধি আৰু নেতাৰ বাণী

দুবছৰীয়া ক’ভিড-আতিশয্যৰ পাছত বয়বস্তুৰ আকাশলংঘী দৰে সৰ্বসাধাৰণ আৰু নিৰ্ধাৰিত নিৰিখত দৰমহা পোৱা লোকসকলক তেনেই জুৰুলা কৰিছে৷ অসমৰ দৰে জনবহুল অথচ উৎপাদন-ঘাটি ৰাজ্যৰ বাবে দ্ৰব্যমূল্য বৃদ্ধি এটা স্বাভাৱিক ঘটনাসদৃশ, যিটো চাহিদা-যোগানৰ তাত্ত্বিক সম্পৰ্কৰে ব্যাখ্যা কৰিব পৰা যায়৷ তদুপৰি, ৰজা-প্ৰজাৰ অনুৎপাদনশীল ব্যয়বোৰেও পৰোক্ষভাৱে মূল্যবৃদ্ধিত অৰিহণা যোগায়৷ উদাহৰণস্বৰূপে, আমাৰ অৰ্থনীতি হৈছে বজাৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত অৰ্থনীতি৷ নিৰ্বাচন নামৰ বৃহৎ ৰাজনৈতিক মহোৎসৱ উদ্‌যাপনৰ মুখ্য পৃষ্ঠপোষক হৈছে বজাৰৰ মালিকসকল৷ সময়ত সুযোগৰ সদ্ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা বজাৰে সেই ধন গ্ৰাহক-উপভোক্তাৰ পৰা সুতে-মূলে উঠাই লয়৷ এইটো এটা উদাহৰণহে৷ এনে বহুতো কাৰকে প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে মূল্যবৃদ্ধিৰ ঘটনাটো নিয়ন্ত্ৰিত কৰে৷ কল্যাণকামী বুলি দাবী কৰা চৰকাৰৰ হাতত কিছু পৰিমাণে হ’লেও এনে কাৰ্য প্ৰতিৰোধ কৰাৰ ক্ষমতা থাকে যদিও তাক ব্যৱহাৰ নকৰে৷ তাৰ বিপৰীতে, চৰকাৰী ঘৰৰ দুই-এক সদস্যই জনসাধাৰণৰ সৈতে সহমৰ্মিতা প্ৰকাশ কৰাৰ সলনি শ্ৰুতিকটু মন্তব্য কৰি জ্বলা জুইত ঘিউ ঢালে৷ ৰাজনীতিত তুলনামূলকভাৱে নতুন ৰামেশ্বৰ তেলীয়ে হেনো ক’লে, ‘মূল্যবৃদ্ধি হ’লে বিক্ৰেতাৰ লাভ’৷ কামাখ্যা প্ৰসাদ তাছাই আকৌ অন্ধ ধৃতৰাষ্ট্ৰ হৈ মন্তব্য দিলে যে  ‘কোনো সচেতন লোকে মূল্যবৃদ্ধি হোৱা বুলি নকয়’৷ জয়ন্তমল্ল বৰুৱাই আৰু এখোপ আগুৱাই গৈ ক’লে, ‘মূল্যবৃদ্ধিৰ বাবে জগৰীয়া বিৰোধী’৷ যিকোনো সমষ্টিৰ পৰা যেতিয়া নতুন নতুন যুৱ নেতা-নেত্ৰী নিৰ্বাচিত হৈ চৰকাৰৰ ঘৰ পায়গৈ, ভোটাৰ ৰাইজে তেতিয়া ‘পৰিৱৰ্তন’ৰ বাবে আশাৰে বাট চাই থাকে, সচেতনসকলে প্ৰতিৱেশী ৰাজ্য মেঘালয়ৰ কনৰাড অথবা আগাথা চাংমালৈ মনত পেলায়; কিন্তু আমাৰ যুৱনেতাসকল যেন নতুন বটলত পুৰণি মদহে৷ সেয়েহে, জ্যেষ্ঠ অগপ নেতা প্ৰদীপ হাজৰিকাই কোৱা ‘বান্দৰৰ বাবে হৈছে মূল্যবৃদ্ধি’ অথবা বহুবল্কী প্ৰবীণ ৰাজনৈতিক খেলুৱৈ চন্দ্ৰমোহন পাটোৱাৰীয়ে কোৱা ‘পূৰ্বজন্মৰ কৰ্মফলৰ বাবেই মানুহ দুখীয়া হয়’ আদি তৰল মন্তব্যবোৰৰ সুৰতে নতুন নেতাসকলেও সুৰ মিলায়নে? চৰকাৰে মূল্যবৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰে, নালাগে, কিন্তু, সৰ্বসাধাৰণৰ দুখত দুখী হৈ এষাৰ গ্ৰহণযোগ্যতা থকা মাতটো মাতিব পাৰে! চালে-বেৰে কোবোৱা কথা কৈ তেওঁলোকৰ আপোন মৰ্যাদা লাঘৱ কৰাৰ লগতে সৰ্বসাধাৰণৰ কটা ঘাত নিমখ ছটিয়ায় কিয়? তাছাই কোৱা কথা যদি সত্য হয়, তেন্তে বিশ্বৰ অৰ্থনীতিবিদসকলে মনে সাজি সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি মূল্যবৃদ্ধি হোৱা বুলি মিছাকৈ কৈ আছে নেকি! সাম্প্ৰতিক মূল্যবৃদ্ধি কেৱল অসম বা ভাৰতত হোৱা সুকীয়া সংকট নহয়৷ সমগ্ৰ বিশ্বতে এই সংকট অনুভূত হৈছে৷ ক’ভিড অতিমাৰীয়ে জন্ম দিয়া উৎপাদন-বিতৰণৰ সমস্যাটোক যেন ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধই স্ফীত কৰি তুলিছে৷ উৎপাদন তথা আমদানি-ৰপ্তানিৰ শৃংখলাটো বাধাগ্ৰস্ত হোৱাৰ ফলত খাদ্যসামগ্ৰীৰ লগতে আন উপভোক্তাৰ সামগ্ৰী, যাতায়াত ব্যয় আদি অভাৱনীয়ভাৱে ঊধবৰ্মুখী হৈছে৷ সুযোগ বিচাৰি থকা ক’লা-বেপাৰী, মজুতকাৰীসকলেও ইয়াতে হাত উজান দিছে৷ ক’ভিড, যুদ্ধ-সংঘৰ্ষ, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু লগতে উপভোক্তাৰ পৰিৱৰ্তিত ব্যৱহাৰলৈ লক্ষ্য কৰি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ‘ৱ’ল্ডৰ্ ফুড প্ৰগ্ৰাম’ৰ তৰফৰ পৰা বিশ্বই বিধবংসী খাদ্য সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈ আছে বুলি সতৰ্ক কৰি দিছে৷ খাদ্য নিৰাপত্তাৰ অভাৱত ভোগা মানুহৰ সংখ্যা ১৩৫ নিযুতৰ [ক’ভিডৰ পূৰ্বে] পৰা ২৭৬ নিযুত হৈছে৷ বৰ্তমানৰ দ্ৰব্যমূল্য বৃদ্ধিৰ সৈতে উক্ত কাৰকবোৰো কম-বেছি পৰিমাণে জড়িত হৈ আছে৷ যথাস্থানত যথাযোগ্য ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰি ৰজা-প্ৰজাই মিলি এনে সংকটৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ উপায় অনুসন্ধানত ব্যস্ত হৈ পৰিছে বিশ্বৰ দেশসমূহ৷ আমিও সেইবোৰক অনুসৰণ কৰা উচিত৷ তাকে নকৰি অতুল বৰাৰ পৰামৰ্শ মতে ‘মিঠাতেল কমাই খাই অথবা আলুৰ সলনি পিঁয়াজ খালে’ মূল্যবৃদ্ধিৰ সমস্যাৰ সমাধান নোলাব৷