ধৰিত্ৰীৰ বাবে গছ

এটা সময় আছিল যেতিয়া মানুহে প্ৰকৃতিৰপৰা শিক্ষা লৈছিল৷ শিক্ষা-দীক্ষাৰ অগ্ৰগতিয়ে মানুহক এনে এটা পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে যে মানুহ এতিয়া প্ৰকৃতিক জয় কৰিবলৈ অগ্ৰসৰ হৈছে৷ প্ৰকৃতিৰ ওপৰত চলিছে ধবংসযজ্ঞ৷ জনসংখ্যা বৃদ্ধি, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ চমকপ্ৰদ অগ্ৰগতিৰ ফলত মানুহৰ বৰ্ধিত চাহিদা প্ৰকৃতিয়ে পূৰণ কৰিব নোৱৰা হ’ল  আৰু তাৰ ফলতেই দেখা গৈছে পৃথিৱীৰ জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তন৷ উদ্বেগজনকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে বায়ু প্ৰদূষণ, জল প্ৰদূষণ, প্লাষ্টিকসৃষ্ট প্ৰদূষণ, গোলকীয় উষ্ণতাৰ দৰে সমস্যা৷ আমি বাস কৰা পৃথিৱীখনৰ পাৰিপাশ্বিৰ্কতাৰ অৱক্ষয়ৰ মূলতে আছে  মানুহে কৰা কেতবোৰ অদূৰদৰ্শী কাৰ্যকলাপ আৰু এইবোৰৰ কুপ্ৰভাৱৰ এতিয়া ফল ভুগিবলগীয়া হৈছে পৃথিৱীবাসীয়ে৷ এটা কথা সকলোৰে জ্ঞাত যে জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তন, বায়ুমণ্ডলৰ উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ অন্যতম কাৰণ হৈছে বনাঞ্চল ধবংস৷ পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত কেইবাখনো দেশে অনুকৰণীয় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে৷ তাৎপৰ্যপূৰ্ণ যে বিশ্বৰ সৰ্বাধিক জনসংখ্যাৰ দেশ চীনত প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বিপৰীতে গছৰ সংখ্যা ভাৰততকৈ অধিক৷ দ্ৰুত উদ্যোগীকৰণ আৰু নগৰীকৰণৰ বাবে বাবে ভাৰতত ক্ৰমাৎ  সংকুচিত হৈ আহিছে বনাঞ্চল৷ সেইবাবেই  দেশত সৃষ্টি হৈছে অনাবৃষ্টি, গ্ৰীষ্মপ্ৰৱাহ আদিৰ৷ বৰ্তমান অসমৰ লগতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত অতিপাত বৰষুণ হোৱাৰ বিপৰীতে কেইবাখনো ৰাজ্যত দেখা গৈছে প্ৰবল গ্ৰীষ্মপ্ৰৱাহ৷ ভাৰতৰ তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ ৰাজধানী আখ্যা পোৱা বেংগালুৰু চহৰত বিগত চাৰিটা দশকত ব্যাপক হাৰত হ্ৰাস পাইছে বনাঞ্চলৰ লগতে জলাশয়৷ ফলস্বৰূপে চহৰখনৰ উষ্ণতা শেহতীয়াভাৱে বহুখিনি বৃদ্ধি পাইছে৷

প্ৰাকৃতিক সম্পদেৰে ভৰপূৰ অসমতো দেখা গৈছে একেই অৱস্থা৷ উদ্যোগীকৰণ আৰু বনাঞ্চলত আবাধ বেদখলৰ বাবে বন্যজন্তু  জনাঞ্চললৈ ওলাই আহি মানুহৰ আক্ৰমণৰ বলি হোৱা ঘটনা ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিছে৷ পৰিত্যক্ত ভূমিত অৰণ্য সৃষ্টিৰে বিশ্ববাসীৰ দৃষ্টি আকষৰ্ণ কৰা ‘অৰণ্য মানৱ’ যাদৱ পায়েং বৃক্ষৰোপণৰ বিশেষ কাৰ্যসূচীৰ বাবে মেক্সিকোলৈ আমন্ত্ৰিত হোৱাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ ৰাজ্যখনতে ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ নিৰ্মাণৰ নামত হাজাৰ হাজাৰ গছ কাটি পেলোৱা হৈছে৷ এনেদৰে যদি সেউজ আৱৰণ ক্ৰমে হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে, তেন্তে অনাগত দিনবোৰত পৰিৱেশৰ প্ৰতি অধিক ভাবুকি আহি পৰিব৷ যোৱা বছৰ প্ৰকাশিত এটা তথ্য অনুসৰি, ভাৰতত বনাঞ্চল আৰু গছ-গছনি থকা অঞ্চলৰ পৰিমাণ হৈছে ৮০.৯ মিলিয়ন হেক্টৰ৷ অৰ্থাৎ দেশখনৰ মুঠ ভৌগোলিক এলেকাৰ ২৪.৬২ শতাংশ৷ শেহতীয়াভাৱে বনভূমি বৃদ্ধি পোৱা ভাৰতৰ শীৰ্ষ তিনিখন ৰাজ্য হৈছে অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ, তেলেংগানা আৰু ওড়িশা৷ আনহাতে, ভাৰতৰ সৰ্বাধিক গছ-গছনি আৰু বনভূমি থকা ৰাজ্যকেইখন হৈছে মধ্য প্ৰদেশ, অৰুণাচল প্ৰদেশ, ছত্তিশগড়, ওড়িশা আৰু মহাৰাষ্ট˜৷ বিশ্বত সৰ্বাধিক গছ-গছনি থকা দেশৰ তালিকাৰ প্ৰথম পাঁচটা স্থানত আছে  ৰাছিয়া, কানাডা, ব্ৰাজিল, আমেৰিকা আৰু চীন৷ ৰাছিয়া মুঠ মাটিকালিৰ ৪৫ শতাংশই হৈছে বনাঞ্চল৷ এটা কথা সকলোৱে স্বীকাৰ কৰিব যে উদ্যোগীকৰণ আৰু নগৰীকৰণৰ লগতে প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্য বজাই ৰাখিবলৈ হ’লে বনাঞ্চলৰো প্ৰয়োজন৷ বনাঞ্চলৰ ক্ষতি নকৰাকৈ উদ্যোগীকৰণ কেনেকৈ কৰিব পাৰি, তাৰ উদাহৰণ কেইবাখনো দেশে দেখুৱাইছে৷ কিন্তু ভাৰততহে ইয়াৰ বিপৰীত ছবিখন দেখা যায়৷ প্ৰতিবছৰেই বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস আৰু ধৰিত্ৰী দিৱসৰ সময়ত গছপুলি ৰোপণ কৰা আৰু পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰখাৰ বিষয়টোত বিভিন্ন কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হয়৷ কিন্তু দুৰ্ভাগ্যৰ কথাটো হৈছে যে দিনটো পাৰ হোৱাৰ পাছত সকলোৱে পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্যৰ কথাটো পাহৰি যায়৷ ৰোপণ কৰা গছপুলিবোৰৰ প্ৰতিপালনৰ কথাও কোনেও নাভাবে৷ এটা কথা ঠিক যে  প্ৰয়োজনত কেতিয়াবা গছ কাটিবলগীয়াও হয়৷ কিন্তু প্ৰতিজোপা কটা গছৰ পৰিৱৰ্তে আন এজোপা গছ ৰোপণ কৰাৰ কথা ভাবিব নোৱাৰিনে? কেৱল প্ৰচাৰ লাভৰ লক্ষ্যৰে বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস, ধৰিত্ৰী দিৱস পালনৰ মানসিকতা ত্যাগ কৰি সম্ভাব্য ভয়াৱহ পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দিয়েই চৰকাৰ, প্ৰকৃতিপ্ৰেমী সংগঠনবোৰে সময়োচিত পদক্ষেপ লোৱা উচিত৷