বান ৰাইজৰ সংকট, চৰকাৰৰ নহয়
যিসকলৰ ঘৰ-বাৰী এতিয়াও পানীত বুৰ যোৱা নাই, তেওঁলোক ভাগ্যৱান৷ তেওঁলোকে নিজৰ ভাগ্যক, নেদেখাজনক, বিশেষকৈ বৰুণ দেৱতাক ধন্যবাদ জনাব লাগে আৰু যিসকলৰ ঘৰ বানৰ পানীত বুৰ গৈছে, তেওঁলোকে নিজৰ ভাগ্যক, বৰুণ দেৱতাক দোষ দিব লাগে৷ অৱশ্যে, দুখ-ক্ষোভত আৱেগিক হৈ চৰকাৰ, বান-নিয়ন্ত্ৰণ বিভাগ, পৌৰ নিগমকো দোষাৰোপ কৰিব পাৰে৷ কিন্তু আৱেগ প্ৰশমিত হ’লেই আপুনি বুজি উঠিব যে চৰকাৰ, বান নিয়ন্ত্ৰণ বিভাগ, পৌৰ নিগম আদি আপোনাৰ সমানেই অসহায়, অথৰ্ব৷ বান নিয়ন্ত্ৰণ বিভাগটোক আজিকালি জলসম্পদ বিভাগ বোলে৷ আপোনাৰ ঘৰৰ ভিতৰত সোমাই ওলাই যোৱাৰ নাম নোলোৱা, বাল্টিঙেৰে পুখুৰী সিঁচাৰ দৰে সিঁচি ঘৰৰ ভিতৰখন জলমুক্ত কৰিবলগীয়া দুৰ্গন্ধময় গেলা পানীখিনি দেশৰ জাতিৰ লগতে আপোনাৰো সম্পদ৷ এই সম্পদখিনিৰ বাবেই ৰাজনীতিক-বিষয়া-ঠিকাদাৰ-ব্যৱসায়ীৰ নিয়মীয়াকৈ নিজৰ সম্পদ বৃদ্ধি হৈ আছে৷ তেওঁলোকে পানী উঠিব নোৱৰা ঠাইত, পাৰিলে অসমৰ বাহিৰৰ মহানগৰীত ঘৰ মাটি কৰিছে৷ গাঁৱৰ পাৰ ভাঙি অহা বানৰ পানীত মহানগৰীৰ বানৰ পানীৰ দৰে পায়খানাৰ বিস্তা, নৰ্দমাৰ গেলা-পচা জাবৰ আৰু বাটৰ কাষত দ’ম বান্ধি থকা জাবৰ মিহলি হৈ নাথাকে৷ গতিকে মহানগৰীৰ বানৰ পানীৰ এটা সুকীয়া নামকৰণ কৰিব লাগে৷ অভিজাত মহানগৰীৰ পায়খানা আৰু নৰ্দমাৰ পানী মিহলি অভিজাত বান৷ গুৱাহাটী মহানগৰীৰ অভিজাতসকলৰ প্ৰতি যিসকলে একধৰণৰ ঈৰ্ষা অনুভৱ কৰে, তেওঁলোকৰ কিছুমানে হয়তো এই অভিজাতসকলৰ দামী ঘৰবোৰ পানীত বুৰি কক্বকাই থকা দেখি একধৰণৰ ছেডিষ্টিক আনন্দ অনুভৱ কৰে৷ কিন্তু গুৱাহাটী মহানগৰীৰ সৰহসংখ্যক আৱাসী মধ্যবিত্ত, নিম্নবিত্ত বা দুখীয়া৷ তেওঁলোকৰ দুৰ্দশা দেখি শ্লেষ বা বিদ্ৰুপসনা বাক্যবাণেৰে আত্মসন্তুষ্ট হোৱাসকলৰ ব্যৱহাৰ বৰ এটা ন্যায়পূৰ্ণ বুলিব নোৱাৰি৷
গুৱাহাটী মহানগৰীৰ বানত এখন দামী মাৰ্চিডিজ গাড়ী ওপঙি ফুৰা দেখা গ’ল৷ এই গাড়ীখনৰ কেবিনটো উৰাজাহাজৰ দৰে বতাহো সৰকিব নোৱৰাকৈ বন্ধ হৈ থকাৰ বাবে ভিতৰলৈ এটোপালো পানী সোমাব নোৱাৰিলে, গতিকে সমগ্ৰ গাড়ীখনেই এটা বেলুনৰ দৰে পানীত ভাহি উঠিল৷ আন ব্ৰেণ্ডৰ গাড়ীবোৰৰ ভিতৰলৈ পানী সোমাল, গতিকে গাড়ীবোৰ ওপঙি নুঠিল৷ মাৰ্চিডিজ গাড়ীৰ গুণমান যে আনতকৈ বহু ওপৰৰ, সেই কথা গুৱাহাটীৰ বানে প্ৰমাণ কৰিলে৷ মাৰ্চিডিজ কোম্পানীয়ে এই ঘটনাটো বিজ্ঞাপনত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে আৰু গুৱাহাটী পৌৰ নিগমৰ লগতে ‘জলসম্পদ’ বিভাগৰ বিষয়াসকলেও মাৰ্চিডিজৰপৰা সেই সৃষ্টিশীল বিজ্ঞাপনটোৰ বাবে ৰয়েল্টী দাবী কৰিব লাগে৷
প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী মনমোহন সিঙে এষাৰ বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা কৈছিল৷ তেওঁ কৈছিল যে ভাৰতত সমস্যা এটা যেতিয়াকৈ তীব্ৰ সংকটৰ পৰ্যায়লৈ অধঃপতিত নহয়, তেতিয়ালৈ সেই সমস্যাটোৱে পাবলগীয়া গুৰুত্ব নাপায়৷ চলি আছে, চলি থাকক, একেবাৰে নচলা হ’লে দেখা যাব৷ এই মনোভাবেৰে দেশখন চলি থাকে৷ ঈশ্বৰৰ ভৰসাত চলি থাকে৷ দায়িত্বশীলসকলে নিয়মীয়াকৈ দৰমহা লৈ থাকে৷ উপৰুৱাকৈ দুপইচা ঘটি থাকে৷
চৰকাৰে জানে, বিষয়াসকলেও জানে দুমাহমানৰ পাছতেই ৰাইজ শাৰদীয় উৎসৱৰ আনন্দত মত্ত হ’ব৷ কিবাকৈ আৰু দুটা মাহ পাৰ হ’লেই হ’ল৷ বান সময়ত নিজেই আঁতৰি যায়৷ খৰালি আহে, পানী শুকায়৷ বানে কেতিয়াও এক অন্তহীন সংকটৰ ৰূপ নলয়৷ কিছুদিন আওকাণ কৰি থাকিলেই সময়ে নিজেই সমস্যাটোৰ অন্ত পেলায়৷ গতিকে যেনেকৈ নহওক কিয় সমাধান কৰিবই লাগিবধৰণৰ হেঁচা এটা চৰকাৰ বা প্ৰশাসনৰ ওপৰত কেতিয়াও নপৰে৷ চৰকাৰৰ বাবে অস্তিত্বৰ সংকট সৃষ্টি নকৰে৷ বান চৰকাৰ আৰু প্ৰশাসনৰ বাবে এটা পানীলগা জ্বৰৰ দৰে সাময়িক আহুকাল মাত্ৰ৷ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ‘আপদা মে অৱসৰ’ অৰ্থাৎ আপদৰ মাজত সুযোগৰ সন্ধান কৰাৰ কথা কৈছে৷ বানৰ এই আপদৰ সময়ত কেনেকৈ সুযোগৰ সন্ধান কৰিব লাগে, সেয়া অনেকেই জানে৷
প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী প্ৰয়াত শৰৎ সিংহই অসমৰ ৰাইজে বানৰ স’তে সহাৱস্থান কৰিব লাগিব বুলি কোৱাৰ বাবে বহু গালি-শপনি শুনিব লগা হৈছিল, গৰিহণা পাইছিল৷ সহাৱস্থানৰ কথা কৈ সিংহই প্ৰকাৰান্তৰে বান সমস্যাৰ স্থায়ী সমাধান যে চৰকাৰ আৰু প্ৰশাসনৰ দ্বাৰা সম্ভৱ নহয়, তাকেই কৈছিল৷ তেতিয়া গুৱাহাটী মহানগৰী বানত বুৰ যোৱা নাছিল৷ সিংহৰ মন্তব্যত বান-খহনীয়া সমস্যাৰ ‘স্থায়ী সমাধান’ বিচৰাসকল জকজকাই উঠিছিল৷ সিংহই কথাষাৰ কোৱাৰ পাছত চাৰিটা দশক অতিবাহিত হ’ল৷ ৰাইজে বানৰ স’তে সহাৱস্থান কৰি আছে, কৰিবলৈ বাধ্য হৈছে৷ এতিয়া গুৱাহাটীকে ধৰি নগৰ-চহৰবোৰো বানত বুৰ গৈছে৷ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী প্ৰয়াত তৰুণ গগৈয়ে কৈছিল, আমেৰিকাতো বান হয়৷ তেওঁ হয়তো বুজাব বিচাৰিছিল নিউয়ৰ্ক, ৱাচিংটন বানত বুৰ যায়, গুৱাহাটী কোন কুটা?
জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ফলত বান-খৰাং বৰষুণ-ধুমুহা, গ্ৰীষ্ম আৰু শীতৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি আহিছে৷ অসমৰ বানৰ প্ৰকোপো ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি আহিছে৷ গুৱাহাটী মহানগৰীৰ বানত পায়খানা আৰু নৰ্দমাৰ গেলা পানীৰ পৰিমাণ বাঢ়ি আহিছে৷ এই সমস্যা সমাধানৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় যোগ্যতা-দক্ষতা-প্ৰযুক্তি-ধন এইবোৰৰ এটাও দায়িত্বত থকা অসমৰ শাসক ৰাজনীতিক আৰু প্ৰশাসনৰ বিষয়াৰ হাতত নাই৷ ৰাইজে মাত্ৰ সহাৱস্থান কৰিলেই নহ’ব, ইয়াতকৈও শোচনীয় পৰিস্থিতিৰ সমুখীন হ’বলৈ সাজু থাকিব লাগিব৷ ৰাজনীতিক আৰু বিষয়াই আবোল-তাবোল বকি সংকটৰ সময়খিনি পাৰ কৰিব৷ পানী শুকালে ৰাইজেও পাহৰি যাব৷ বানে আজিলৈ কোনো চৰকাৰৰ বাবে অস্তিত্বৰ সংকট সৃষ্টি কৰা নাই৷ কোনো বিষয়া জবাবদিহি হ’ব লগা হোৱা নাই৷ এইবাৰো নহয়৷ ভাদ-আহিন পাৰ হ’লেই কাতিত সকলোৱে পাহৰি যাব৷