সভা-সমিতি আৰু সময়ানুৱৰ্তিতা

সময়ৰ লগে লগে সমাজলৈ অহা পৰিৱৰ্তনৰ ঢৌৱে বহুতো কিবা-কিবি উটুৱাই লৈ গ’ল যদিও কিছুমান কথা-কাম ৰৈ গ’ল৷ তেনে এবিধ হৈছে সভা-সমিতিবোৰ৷ সামাজিক সংগঠন, ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান অথবা শিক্ষানুষ্ঠান, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিৰ দ্বাৰা আয়োজিত সভা-সমিতিবোৰ এতিয়াও গুৰুত্বহীন হৈ যোৱা নাই৷ পিছে, বিভিন্ন কাৰণত এনে সভা-সমিতিবোৰে যেন সৌষ্ঠৱ হেৰুৱাইছে৷ ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰখনৰ সভা-সমিতিবোৰৰ কথা সুকীয়া৷ কিন্তু, কিছুমান বিশেষ উদ্দেশ্যে পতা সভাবোৰ পৰিকল্পিতভাৱে নহ’লে বৰ দৃষ্টিকটু আৰু বিৰক্তিকৰ হৈ উঠে৷ ৰাজহুৱা সভাবোৰ বেছিভাগতেই নিৰ্ধাৰিত সময়ত অনুষ্ঠিত নহয়৷ কিছুসংখ্যক অৱশ্যেই ব্যতিক্ৰম৷ এনে সভাবোৰলৈ বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলক আমন্ত্ৰিত কৰি অনা হয়৷ আয়োজকসকলে এনে লোকৰ কৰ্মব্যস্ততাক সম্পূৰ্ণ আওকাণ কৰি পলমকৈ সভা আৰম্ভ কৰে আৰু সময়ক মূল্যহীন কৰি পেলায়৷ কেতিয়াবা আকৌ আমন্ত্ৰিত অতিথি নিজেই সময়ত আহি উপস্থিত নহয় আৰু আয়োজকক বিপাঙত পেলায়৷ উভয় ক্ষেত্ৰতেই সভাখনৰ মৰ্যাদা লাঘৱ হয়৷ আমন্ত্ৰিতসকলৰ আসন গ্ৰহণ, বন্তি-প্ৰজ্বলন, আৰম্ভণী গীত, অতিথিৰ সম্বৰ্ধনা এই চাৰি কাৰ্যসূচী কোনো কোনো সভাত বৰ সাৱলীলভাৱে নূন্যতম সময়ত সমাপন কৰা হয়৷ কোনো কোনো সভাত আকৌ এইখিনি কৰোঁতেই সভাখনৰ মুঠ সময়ৰ এক-তৃতীয়াংশ পাৰ হৈ যায়৷ আমন্ত্ৰিত-কৰ্মব্যস্ত অভ্যাগতসকলৰ যেন ধৈৰ্যৰহে পৰীক্ষা কৰা হয়৷ কোনো কোনো সভাত সভাৰ উদ্দেশ্য ব্যাখ্যা তথা আদৰণী ভাষণ আদি কাৰ্যসূচীমতে নাথাকেই৷ কোনো কোনো সভাত দুয়োটা একাকাৰ হৈ যায়৷ কেতিয়াবা আকৌ সভাখন চলাই নিবলৈ যিগৰাকীক সভাপতিৰ আসনত বহুওৱা হয়, আসন গ্ৰহণ কৰি কাৰ্যসূচী হাতত লৈ তেৱেঁই দীঘলীয়া বক্তৃতা এটা প্ৰদান কৰি লয়৷ মঞ্চত থকা অতিথি তথা সচেতন দৰ্শক-শ্ৰোতাৰ বাবে ই অসহ্যকৰ হৈ উঠে৷ কোনো কোনো সভাত আকৌ ঘোষক একোগৰাকী থাকে, যিয়ে অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে বহুতো অলাগতিয়াল কথাৰ সংযোজনেৰে সভাগৃহত সমৱেতসকলক বিৰক্ত কৰে৷ ধৰা হওক, কোনো বিশেষ ব্যক্তিৰ স্মৃতিত সোঁৱৰণী সভা এখন পতা হৈছে আৰু মঞ্চত সভাপতি, বিশিষ্ট অতিথি আদি থকাৰ পাছতো সমজুৱাৰ পৰা দুই-তিনিজনক বন্তি-প্ৰজ্বলনৰ বাবে মঞ্চলৈ মতা হৈছে৷ এতিয়া ঘোষকগৰাকীয়ে যদি এইসকলৰো দীঘলীয়া পৰিচয় মঞ্চত গাবলৈ লয়, তেন্তে ই সমীচীন হ’ব জানো? কিন্তু ঘোষক-ঘোষিকাই নিজৰ পৰিসীমা নুবুজি তেনে কথা-কাণ্ডবোৰ কৰা দেখা যায়৷ ভাষণ দিওঁতাসকলেও সভাপতিয়ে চমুকৈ ক’বলৈ কোৱাৰ পাছতো কোনো কেৰেপকে নকৰে৷ সভাত তেওঁৰ কথা কোনোবাই শুনিছে নে নাই, সভাগৃহৰ দৰ্শক কিমান আছে, সেইবোৰলৈ যেন তেওঁৰ ভ্ৰূক্ষেপেই নাই৷ দুই-এক বক্তাই আকৌ কথাইপতি নিজৰ গুণানুকীৰ্তন কৰিয়েই তৎ নাপায়৷ কেতিয়াবা আকৌ সভাৰ শেষত শলাগৰ শৰাই আগবঢ়োৱাগৰাকীৰ কথাত ‘ফাঁট মেলা বসুমতী পাতালে লুকাওঁ’ সদৃশ অৱস্থা হয়৷ শলাগ ল’বলৈ গৈ বক্তাসকলৰ ভাষণৰ সৰু-সুৰা ‘আলোচনা’ একোটাকেই দাঙি ধৰে৷ কথাৰ ৰহণ চৰাবলৈ গৈ অপ্ৰাসংগিক কথাৰো অৱতাৰণা কৰিবলৈ নেৰে৷ কাচিৎহে দুই-একোখন সভা প্ৰকৃত অৰ্থত ‘সভা’ হয়গৈ৷ এনে বিসংগতিবোৰৰ বাবেই সম্প্ৰতি সভাবোৰত মানুহ নাথাকেই৷ আয়োজকসকলে এনেবোৰ কথালৈ মন কৰক৷ সময়ৰ সীমাৰেখা মনত ৰাখি পৰিকল্পিত ৰূপত সুচাৰুকৈ এনেবোৰ সভা পাতক আৰু মূল উদ্দেশ্যৰ পৰা ফালৰি কাটি নাহি সুন্দৰকৈ সভা পাতক৷