তাৎক্ষণিক পৰিতৃপ্তি, শ্বপিং মল জীৱন
আধুনিক মানুহক লাগে, আৰু বেছিকৈ লাগে৷ পাবলৈ, চাবলৈ, চুবলৈ, খাবলৈ, আনিবলৈ, দেখুৱাবলৈ, জমা কৰি থ’বলৈ মন যায়৷ মনে বিচাৰে, আৰু বেছিকৈ বিচাৰে৷ আকাংক্ষা, অভিলাষ, হেঁপাহ, কামনা, বাসনা৷ ‘দিল মাংগে ম’ৰ৷’ মনটোক আৰু বেছিকৈ লাগে৷ আজিকালি অকল পালেই নহ’ব, তৎক্ষণাৎ পাব লাগিব৷ আকাংক্ষাবোৰ তৎক্ষণাৎ পৰিতৃপ্ত হ’ব লাগিব৷ আকাংক্ষাবোৰ মনত লেঠাৰী নিছিগাকৈ এটাৰ পাছত আনটো ভুমুকি মাৰিব তাৎক্ষণিক পৰিতৃপ্তি বিচাৰি৷ পৰিতৃপ্ত নহ’লে সৃষ্টি হ’ব অতৃপ্তিৰ হাহাকাৰ, নোপোৱাৰ বেদনা৷ এটা আকাংক্ষা পৰিতৃপ্ত হ’লে শাৰী পাতি ৰৈ থকা আন এটা আকাংক্ষাই ভুমুকি মাৰিব পৰিতৃপ্তিৰ সন্ধানত৷ ক্ষণে ক্ষণে তাৎক্ষণিকভাৱে পৰিতৃপ্ত হৈ থাকিব লাগিব৷
যিসকলৰ পৰ্যাপ্ত টকা আছে, তেওঁলোকৰ বৈষয়িক আকাংক্ষাবোৰ পৰিতৃপ্ত কৰিবলৈ বজাৰ আছে৷ শ্বপিং মল, ছুপাৰ মাৰ্কেট আছে৷ কিনিবলৈ ধন থাকিলে তৎক্ষণাৎ পৰিতৃপ্ত কৰিব পৰাকৈ অলেখ সামগ্ৰী উভৈনদী হৈ আছে৷ কিনিবলৈ ধন নথকাসকলৰ বাবে আছে অতৃপ্ত বাসনা, হা-হুমুনিয়াহ, তুলনাৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা অসুখ-অশান্তি৷ আমাৰ আধুনিক চহৰবোৰ একোটা বৃহৎ শ্বপিং মল, একোখন ছুপাৰ মাৰ্কেট আৰু চহৰৰ নাগৰিকসকলৰ জীৱনো হ’ল একোজন ছুপাৰ মাৰ্কেটৰ গ্ৰাহক৷ জীৱনবোৰো একোটা ছুপাৰ মাৰ্কেট, অনন্ত অবিৰাম বেচা-কিনা৷ টকা ঘটা– যেনেকৈ নহওক, শ্বপিং মললৈ আহা আৰু কিনা৷ পৰিতৃপ্ত হোৱা৷ অমুক ব্ৰেণ্ডৰ চোলা, তমুক ব্ৰেণ্ডৰ পেণ্ট, অমুক ব্ৰেণ্ডৰ ছানগ্লাছ, তমুক ব্ৰেণ্ডৰ বেল্ট, অমুক ব্ৰেণ্ডৰ জোতা, তমুক ব্ৰেণ্ডৰ আণ্ডাৰৱেৰ– সেইবোৰে গঢ়ি তোলে ব্যক্তিৰ আকাংক্ষিত ব্যক্তিত্ব, পৰিচয়৷ অমুক-তমুক ব্ৰেণ্ডৰ গাড়ী, কেইলাখমানৰ পৰা কেইকোটিমান টকা দামী৷ বাথৰূমত, ড্ৰয়িং ৰূমত উচ্ছ নন্দতাত্ত্বিক ৰুচিবোধ প্ৰদৰ্শন কৰা দামী সাজসজ্জা৷ বজাৰত আকাংক্ষা পূৰণৰ বাবে সকলো ইতিমধ্যে আছে, মাত্ৰ কিনি আনিব লাগে৷ এইমাত্ৰ কিনি আনিব পাৰি, এইমাত্ৰ পৰিতৃপ্ত হ’ব পাৰি৷ বজাৰে আকাংক্ষাৰ জন্ম দি আছে, বিজ্ঞাপনেৰে, প্ৰচাৰ মাধ্যমেৰে আৰু আমি অনবৰত আনৰ হাতত, আনৰ ঘৰত দেখি আছোঁ পৰিতৃপ্ত কৰিব পৰা পণ্যৰ সমাহাৰ৷ তেনেকুৱা এটা থাকিলে কিমান মজা হ’লহেঁতেন! তেওঁলোকৰ তুলনাত আমি কিমান নিঃকিন! জীৱন শ্বপিং মলৰ সম্প্ৰসাৰণ, অধিক সঠিককৈ ক’বলৈ হ’লে জীৱন শ্বপিং মল৷
শিশু এটাক মাক-বাপেকে কৈছিল, ‘তোক এইবাৰ পূজাত এযোৰ জোতা দিম, তই বিচৰাধৰণৰ এযোৰ নতুন কাপোৰ দিম, এটা পিষ্টল দিম৷’ তেতিয়াও পূজালৈ তিনি মাহ বাকী৷ ল’ৰাটোৱে নতুন জোতা, নতুন কাপোৰ পিন্ধি, হাতত নতুন পিষ্টল লৈ পূজা চাবলৈ যোৱাৰ ভাবনাত মগন হৈ থাকে তিনি মাহজুৰি৷ তাৰ সেই আকাংক্ষা পৰিতৃপ্ত হয় তিনি মাহ পাছত৷ ইমান দিনৰ অপেক্ষাৰ পাছত সেই নিৰ্জীৱ সামগ্ৰীবোৰে প্ৰায় জীৱন্ত ৰূপ ধাৰণ কৰে৷ দীঘলীয়া অপেক্ষাৰ অন্তত সেই পৰিতৃপ্তিৰ এক সুকীয়া মাদকতা থাকে৷ ল’ৰাটোৱে শিকে যে পাবলৈ, পৰিতৃপ্ত হ’বলৈ অপেক্ষা কৰিব লাগে৷ সেই অপেক্ষাৰ ফল মিঠা৷ ‘মেট্ৰিক পাছ কৰাৰ পাছত তোক এটা ঘড়ী দিম’, ‘কলেজলৈ যাবলৈ তোক এখন চাইকেল দিম৷’ সেই ঘড়ীটো, সেই চাইকেলখন কেৱল নিৰ্জীৱ সামগ্ৰী নাছিল, সেইবোৰ মানুহৰ জীৱনৰ একোটা অংগ হৈ পৰিছিল৷
এতিয়া মাক-বাপেক, ল’ৰা-ছোৱালী কাৰো তিনি মাহলৈ ৰ’বলৈ সময় নাই৷ তিনি মাহ? তেতিয়ালৈ স্মাৰ্ট ফোনৰ এতিয়াৰ মডেলটো আউট-ডেটেড হৈ পৰিব৷ তেতিয়ালৈ শ্বপিং মলত, ছুপাৰ মাৰ্কেটত এইবোৰ বস্তু নাথাকিব৷ হয়তো শ্বপিং মলটোৱেই নাথাকিব৷ নতুন মডেলৰ, নতুন ব্ৰেণ্ডৰ সামগ্ৰী আহিব৷ তিনিটা মাহ উপভোক্তা নোহোৱাকৈ, উপভোগ নকৰাকৈ পাৰ হৈ যাব? পৰিতৃপ্তি অবিহনে? জীয়াই থকাৰ কি অৰ্থ থাকিব? বজাৰৰ বাবে উপযোগিতা নাথাকিলে জীৱনৰ বাবে কেনেকৈ উপযোগী হ’ব? জীৱন নামৰ শ্বপিং মলটোত অস্তিত্ব অৰ্থহীন হৈ নপৰিবনে?
এতিয়া এই তাৎক্ষণিক পৰিতৃপ্তিৰ শ্বপিং মলটো ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে সামগ্ৰীৰ বজাৰৰ পৰা মানুহৰ আৱেগ-অনুভূতিলৈ বিস্তাৰিত হৈছে৷ দিন-সপ্তাহ-মাহজোৰা প্ৰচেষ্টাৰে কবিতা-গল্প লিখি, চাৰি-পাঁচবাৰকৈ নতুনকৈ সম্পাদনা কৰি এখন বাতৰিকাকত, আলোচনীলৈ পঠোৱা আৰু প্ৰকাশৰ বাবে অধীৰ আগ্ৰহেৰে বাট চোৱা৷ প্ৰকাশ হ’লে পোৱা পৰিতৃপ্তিৰ আনন্দ, সেয়া এতিয়া অতীত৷ এতিয়া মুহূৰ্ততে লিখি মুহূৰ্ততে প্ৰকাশ কৰিব পাৰে আৰু মুহূৰ্ততে ‘লাইক’ৰ সোঁত ব’ব পাৰে৷ ভাইৰেল হৈ গ’লে বিখ্যাতো হৈ পৰিব পাৰে৷ মুহূৰ্ততে৷ ইংৰাজীত কয়, ‘ফিফটিন মিনিটছ অৱ ফেম’, অৰ্থাৎ পোন্ধৰ মিনিটীয়া খ্যাতি৷ ছ’চিয়েল মিডিয়াত কবিতা এটা লিখি বা ফটো এখন দি মানুহে পোন্ধৰ মিনিটীয়া খ্যাতি অৰ্জন কৰিব পাৰে৷ অলপ টকা খৰচ কৰিলে কেইহাজাৰমান বা কেইলাখমান ‘লাইক’ যোগাৰ কৰি দিয়া ছ’চিয়েল মিডিয়া মেনেজাৰ আছে৷ তৎক্ষণাতে খ্যাতি আহে, তৎক্ষণাৎ আহে পৰিতৃপ্তি৷ এটা কবিতাক লৈ, এটা গল্পক লৈ মাহ-বছৰজোৰা আলোচনা-বিলোচনা কৰা যুগ উকলিল৷ প্ৰসংগহীন ছ’চিয়েল মিডিয়াত মুহূৰ্তৰ পাছতে আন হাজাৰটা ভিন্ন প্ৰসংগই ভুমুকি মাৰিব৷
ভূপেন হাজৰিকাই বছৰৰ ব্যৱধানত কেইটামান নতুন গান ৰাইজলৈ আগবঢ়াই দিছিল৷ সেই গান এতিয়াও ৰাইজে শুনি আছে৷ তেতিয়া ইউ-টিউব নাছিল৷ এটা কেছেট কিনি আনিলে কেছেটৰ ফিটা বেয়া হৈ নোযোৱালৈ, গানৰ কথা মুখস্থ হৈ নোযোৱালৈ নিতৌ শুনিছিল৷ গানৰ কথা মন-মগজুত খোদিত হৈ গৈছিল৷ এতিয়া নিতৌ আপলোড হোৱা অলেখ গানৰ ভিৰত গানবোৰ হেৰাই গৈছে৷ তাৎক্ষণিক পৰিতৃপ্তিৰ ফান্দত নপৰা দুই-এটাহে সেই ভিৰৰ পৰা ওলাই আহি দৃশ্যমান হৈছে৷
যিহেতু সকলো মূল্যবোধ বা প্ৰমূল্যৰ অৱসান ঘটিছে, গতিকে এতিয়া উপভোগ আৰু পৰিতৃপ্তিয়েই হৈ পৰিছে একমাত্ৰ প্ৰমূল্য৷ উপভোগেই যেতিয়া একমাত্ৰ প্ৰমূল্য, গতিকে পৰিতৃপ্ত হ’বলৈ দীঘলীয়াকৈ অপেক্ষা কৰাৰ মূৰ্খামি কোনে কৰিব? তাৎক্ষণিক পৰিতৃপ্তিৰ মৰীচিকা খেদি ভাগৰি পৰা আধুনিক পৃথিৱীৰ আধুনিক মানুহৰ জীৱন ছুপাৰ মাৰ্কেটত পৰিণত হৈছে৷ তেওঁলোকে যেতিয়ালৈ বুজি উঠে যে তাৎক্ষণিক পৰিতৃপ্তি হ’ল অনন্ত অতৃপ্তিৰ নঙলামুখ, তেতিয়ালৈ জীৱনটোৱেই অতিবাহিত হৈ যায়– শ্বপিং মলত৷






