ৰাজনীতিত ব্যক্তিবিদ্বেষ

ভাৰতৰ দৰে এখন গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰত য’ত বহুদলীয় ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থা বিদ্যমান– তাত ৰাজনৈতিক দলৰ মাজত প্ৰতিযোগিতামূলক ব্যৱহাৰ, আচৰণ তথা কাৰ্যকলাপ থকাটো সুস্থ গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থাটোৰে পৰিচায়ক৷ ভাল নীতি, আদৰ্শ আৰু কাৰ্যকলাপৰ পক্ষত থাকি আন দলৰ কাম-কাজ বা নীতিমূলক কাৰ্যকলাপৰ বিৰোধিতা কৰাৰ বা তেনে কামৰ বিৰুদ্ধে প্ৰচণ্ড প্ৰতিবাদ জনোৱাটো সু-পৰিপক্ব গণতন্ত্ৰৰ আন এক ভেটি৷ বিৰোধী দলৰ নীতিৰ বিৰুদ্ধে, চৰিত্ৰৰ বিৰুদ্ধে তথা অগ্ৰহণীয় আদৰ্শৰ বিৰুদ্ধে জনগণক সচেতন কৰিব পৰাৰ এনে ব্যৱস্থাই সকলো দলকে দেশৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ হোৱাৰ পাঠ শিকাব পাৰে৷ তেনে এটা ৰাজনৈতিক আদৰ্শৰ চানেকি এইখন দেশৰ পূৰ্বৰ বহুতো নেতাই দাঙি ধৰাৰ কথাটো মন কৰিবলগীয়া৷ ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰথমজন প্ৰধানমন্ত্ৰী পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰু, লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰী, ইন্দিৰা গান্ধী, ভি পি সিং, চৰণ সিং, ৰাজীৱ গান্ধী, দেৱেগৌড়া, আই কে গুজৰাল, চন্দ্ৰশেখৰ আদিকে ধৰি সেই সময়ৰ ডাঙৰ ডাঙৰ নেতাসকলে বিৰোধী দলৰ নেতাক ‘গুৱালগালি দি’ ৰাজহুৱা সভাত ভাষণ দিয়াৰ ঘটনা তেনেই বিৰল৷ তেওঁলোকৰ সহজ-সৰল ভাষাত কৰা সমালোচনাত ব্যক্তি অথবা বিৰোধী নেতাবিদ্বেষৰ পৰিৱৰ্তে দলীয় নীতি-নিয়ম অথবা কাৰ্যকলাপৰ বিৰুদ্ধেহে দুই-চাৰি আষাৰ কথা ব্যক্ত কৰাটো মন কৰিবলগীয়া আছিল৷ পণ্ডিত নেহৰুক চৰকাৰৰ যিকোনো বিফলতাৰ বাবে সৰ্বদাই নিজকে দায়ী বুলি ভবাৰ মানসিকতা এটা সদায়ে পোষণ কৰাটো লক্ষণীয় হৈছিল৷ ১৯৭৫-৭১ৰ জৰুৰী অৱস্থাৰ সময়ত জনগণে ভোগ কৰা দুৰ্ভোগৰ বাবে তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে সমগ্ৰ দায়বদ্ধতা নিজে মূৰ পাতি লৈছিল৷ বিৰোধী দলৰ নেতাৰ ওপৰত দোষ জাপি নিজে স্বচ্ছ বুলি প্ৰমাণ কৰিবলৈ বিচৰা নাছিল৷ বেংক ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱত নিজ দলৰ ভিতৰতে নীতিভিত্তিক মতপাৰ্থক্য হোৱাৰ সময়তো ব্যক্তিবিদ্বেষৰ ৰাজনীতি চলোৱা হোৱা নাছিল৷ সঞ্জীৱ ৰেড্ডী, মোৰাৰজী ভাই দেশাই আদিৰ দৰে শক্তিশালী আৰু আদৰ্শৱান নেতাৰ বিৰোধ থকা সত্ত্বেও কোনোৱে, কোনো নেতাই ব্যক্তিগত আক্ৰোশৰ পৰ্যায়লৈ যোৱা নাছিল৷ বিৰোধী আছিল নীতিৰ৷ কোনটো নীতি বা আদৰ্শ শুদ্ধ আছিল, জনগণৰ স্বাৰ্থৰ পক্ষত আছিল, সেইটো প্ৰমাণ কৰিছে বেংক ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ পৰৱৰ্তী সময়ৰ পৰিণতিয়ে৷

এতিয়া প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ ঘণ্টা ঘণ্টা ধৰি চলা দীঘলীয়া বক্তব্যৰ প্ৰতিটো বাক্যতে থাকে ব্যক্তিৰ সমালোচনা, বিৰোধী নেতাৰ প্ৰতি বিদ্বেষ৷ সম্ভৱতঃ কোনোবাই কেনেবাকৈ তেওঁৰ হাতৰ পৰা ক্ষমতা কাঢ়ি নিব পৰাৰ ভয়ত অহৰ্নিশে সন্ত্ৰস্ত, এনেকুৱা এটা পৰিস্থিতিৰ অসহনীয় বোজা কঢ়িয়াই ফুৰাৰ কাৰণতে সমালোচনা আৰু ব্যক্তি তথা বিৰোধী নেতাবিদ্বেষৰ ৰাজনীতিক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াৰ অপৰিহাৰ্যতা থকাৰ অনুভৱী তেওঁ৷ আচৰিত কথা যে তেওঁ বিচাৰে এখন ‘বিৰোধীশূন্য’ ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰ, য’ত থাকিব কেৱল তেওঁ আৰু তেওঁৰ দলটো৷ সেয়ে তেওঁৰ মূল ৰাজনৈতিক দৰ্শনটোৱেই হৈছে ‘কংগ্ৰেছশূন্য’ ভাৰত৷ এতিয়া দৰ্শনটো প্ৰসাৰিত হৈছে– আপশূন্য, মমতা বেনাৰ্জীশূন্য– সকলোতে কেৱল বিৰোধীশূন্য, বিৰোধী নেতাশূন্য আৰু তাৰ বাবে কিনা-বেচাৰ ৰাজনীতি৷ অভূতপূৰ্ব কলংকৃত ৰাজনীতিৰে দূষিত কৰিবলৈ কুণ্ঠাবোধ কৰা নাই দেশৰ ৰাজনীতি, অৰ্থনীতি, ৰাজনৈতিক সংস্কৃতি আৰু দেশৰ জনগণৰ জীৱনশৈলী৷ মিছা কথা, মিছা প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু ভুৱা উন্নয়নৰ ছলাহী কথাৰে জনগণৰ বিবেক ক্ৰয়ৰ জাল পাতিবলৈ কুণ্ঠাবোধ নকৰাটো প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ বাবে হৈ পৰিছে যেন এটা ক্ষমতা দখলৰ ৰাজনীতি; তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী হৈছে, হৈ থাকিবলৈ যি কৰিব লাগে কৰিবলৈ সাজু থাকে, কিন্তু তেওঁ লাভ কৰা ক্ষমতাৰ লক্ষ্য জনগণৰ বাবে নহয়, নিজৰ বাবে, কেৱল নিজৰ বাবে৷ এনেহেন অনুভৱ কৰিবলৈ লৈছে দেশৰ জনতাই৷ দেশৰ এনেকুৱা ৰাজনৈতিক অৱক্ষয় বিপজ্জনক দেশবাসীৰ বাবে৷