গেৰুকামুখে সকীয়াইছে!

গেৰুকামুখে সকীয়াইছে, অসমত বৃহৎ নদীবান্ধ নিৰ্মাণৰ কাম যোৱাটো শতিকাৰ শেষৰ পৰাই আৰম্ভ হৈছিল যদিও ইয়াৰ ভয়াৱহতাৰ কথা অসমীয়া মানুহে এই শতিকাৰ প্ৰথমটো দশকৰ শেষৰ ফালেহে বুজি উঠিছিল৷ তথ্য মতে, ১৯৭০ চনতে অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ বান নিয়ন্ত্ৰণ আয়োগে সোৱণশিৰিত নদীবান্ধ নিৰ্মাণ কৰি অসমৰ বান নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰা যাব নেকি তাৰ অনুসন্ধান কৰিছিল৷ আৰু তাৰ প্ৰতিবেদন দিছিল ১৯৭৫-৭৬ চনত৷ ইয়াৰ পাছৰ পৰা নানা জল্পনা-কল্পনা কৰি বহু অনুসন্ধানৰ অন্তত ইয়াৰ পূৰ্বৰ ২৫৭ মিটাৰ ওখ বান্ধে বিপৰ্যয় অনাৰ আশংকা কৰি ইয়াৰ উচ্ছতা ১১৬ মিটাৰ আৰু পোতনসহ ১৩৩ মিটাৰ কৰা হৈছিল৷ কিন্তু এই লৈও নানা জল্পনা-কল্পনাই নহয় অসমৰ বিশেষজ্ঞই গেৰুকামুখৰ যি স্থানত এই নদীবান্ধ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ লৈছিল, সেয়া উপযুক্ত স্থান নহয় আৰু হিমালয়ৰ ভংগুৰ শিলৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা এই বৃহৎ বান্ধে ভৱিষ্যৎ অসমৰ বাবে ভয়াৱহতা নমাই আনিব বুলি আশংকা কৰাৰ লগে লগে অসমৰ বিভিন্ন দল-সংগঠন জাঙুৰ খাই উঠিল আৰু ধাৰাবাহিক আন্দোলনৰ জৰিয়তে দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে বান্ধৰ কাম বন্ধ কৰি ৰাখিবলৈ সক্ষম হৈছিল৷ ৰাষ্ট্ৰ বাহিনীৰ লগত যুদ্ধ কৰি সোৱণশিৰিৰ নদীবান্ধৰ বাবে কঢ়িওৱা টাৰ্বাইন অৱৰোধ কৰি যি দৃঢ় সংগ্ৰামৰ নিদৰ্শন দেখুৱাইছিল, সেয়া পৃথিৱীতে বিৰল আছিল৷ সোৱণশিৰিৰ পানীৰ সংকল্প লৈ নদীবান্ধ নিৰ্মাণৰ বাবে নিয়া সামগ্ৰী অৱৰোধ কৰি দিনে-নিশাই অসমীয়াই পহৰা দিছিল৷

কিন্তু চৰকাৰে লাঠী-গুলী ব্যৱহাৰ কৰি অতি কঠোৰ হাতেৰে সেই আন্দোলন দমন কৰি বহুতক জে’ললৈ নিক্ষেপ কৰিছিল৷ ৰাষ্ট্ৰই সদায় নিজৰ আৰু পুঁজিপতিসকলৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰিবলৈ সাধাৰণ মানুহৰ স্বাৰ্থক বিঘ্নিত কৰি আহিছে৷ সোৱণশিৰি বান্ধৰ ক্ষেত্ৰতো সেয়ে হ’ল৷ জনগণৰ আন্দোলনক মষিমূৰ কৰি বান্ধৰ কাম আগবঢ়াই নিলে৷ বৃহৎ নদীবান্ধ সম্পৰ্কত বিশিষ্ট পৰিৱেশকৰ্মী নীৰজ বাঘেলকাৰৰ মন্তব্য এনেধৰণৰ– ‘জলবিদু্যৎ প্ৰকল্পৰ বান্ধসমূহৰ ফলত দৈনিক পানীৰ প্ৰৱাহৰ এই চৰম উঠা-নমা প্ৰাকৃতিকভাৱে হোৱা স্বাভাৱিক প্ৰৱাহৰ সমান নহয়৷ গতিকে সঘনে পানীৰ প্ৰৱাহৰ এই বিসংগতিয়ে পৰিৱেশত মাৰাত্মক প্ৰভাৱ পেলায়৷ ই বাস্তৱিকভাৱেই সামাজিক আৰু পৰিৱেশগত ক্ষেত্ৰত ব্যাপক প্ৰতিক্ৰিয়া কঢ়িয়াই আনিব৷’ কিন্তু এইবোৰ সকীয়নিলৈ কোনেও কাণসাৰ নিদিলে, প্ৰকৃতিক ধবংস কৰি, পাহাৰৰ স্বাভাৱিকতা নষ্ট কৰি, নদীৰ গতিপথক ৰুদ্ধ কৰি নিৰ্মাণ কৰা বান্ধৰ বাবেই এতিয়া ভয়াৱহ খহনীয়া আৰম্ভ হৈছে৷ বন্ধ হৈ থকা পানী পাহাৰ ভাঙি আহিবলৈ লোৱাত লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি জিলাত বান পৰিস্থিতি ভয়াৱহ হৈ উঠিছে৷ জোনাইৰ চিলে পঞ্চায়তৰ অন্তৰ্গত শিৱগুৰিত বানত বহু লোকৰ ঘৰ-দুৱাৰ পানীত বুৰ গৈছে৷ প্ৰকাশিত খবৰ মতে, ইতিমধ্যে  সোৱণশিৰিৰ গেৰুকামুখ প্ৰকল্পৰ পৰা শ্ৰমিকসকলকো নিৰাপদ দূৰত্বলৈ আঁতৰাই নিয়া হৈছে৷ বৃহৎ নদীবান্ধে ইতিমধ্যে অসমৰ মানুহক জলাকলা খুৱাইছে৷ ২০০৮ চনত ৰঙানদীৰ বান্ধৰ পানীয়ে একেৰাতিৰ ভিতৰতে যি বিভীষিকাৰ সৃষ্টি কৰিছিল, সেয়া আজিও অসমৰ মানুহে পাহৰা নাই৷ ক্ষণিকৰ ভিতৰতে ৩৪৮খন গাঁও এই বানে বুৰাই পেলোৱাই নহয়, বহু ধন-জনৰ হানি কৰিছিল৷ ৫২নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ছিঙি পেলাইছিল৷ এই বছৰো ভূটানৰ নদীবান্ধে নামনি অসমত ত্ৰাসৰ সৃষ্টি কৰি গৈছে৷ 

এতিয়াও সময় আছে, নামনি সোৱণশিৰিৰ বান্ধৰ ভয়াৱহতা সম্পৰ্কত চৰকাৰ সজাগ হওক৷ বিশেষজ্ঞ সমিতি, অসমৰ জাতীয় দল-সংগঠন, বিৰোধী দলৰ লগত কথা পাতক, মানুহ বাছি থাকিলেহে শাসকে শাসন কৰিব পাৰিব৷ সকলো উন্নয়নেই বহনক্ষম হ’ব লাগিব৷ প্ৰকৃতিক ধবংস কৰি হোৱা কোনো উন্নয়নেই স্থায়ী নহয়৷ সাময়িক উন্নয়নে আনিব পৰা বিপৰ্যয়ৰ বহু উদাহৰণ এইখন বিশ্বত আছে৷ তেনে উদাহৰণৰ সাক্ষী যাতে আমি হ’ব নালাগে তাৰ দায়িত্ব চৰকাৰেই ল’ব লাগিব৷ এনে প্ৰতিকূলতাৰ মাজত নিৰ্মাণ হোৱা নামনি সোৱণশিৰিৰ বান্ধে কেৱল লখিমপুৰ-ধেমাজী নহয়, এই বান্ধ ভাগিব লাগিলে সমগ্ৰ উজনি অসম ধবংসস্তূপত পৰিণত হ’ব৷ সময় থাকোঁতেই গেৰুকামুখে সকীয়াই দিছে৷