তেলৰ কথা
ইতিহাসে কয় অসমত খাৰুৱা তেলৰ বাণিজ্য আৰু প্ৰসাৰ আৰম্ভ কৰিছিল আছাম ৰে’লৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী [এ আৰ এণ্ড টি কোঃ নামৰ এটা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ কোম্পানীয়ে৷ ১৮৮১ চনত তেতিয়াৰ ভাৰত ৰাজ্যৰ সচিব আৰু ফিনলেচন এণ্ড কোম্পানীৰ যুটীয়া উদ্যোগত গঢ় লৈ উঠা এই এ আৰ এণ্ড টি কোঃ নামৰ কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল ডিব্ৰুগড় আৰু শদিয়াৰ মাজত ৰে’ললাইন স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে৷ কিন্তু ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ এটা দলে চুপখং নামৰ ঠাইত তেলৰ সন্ধান পোৱাৰ পাছৰে পৰাই এই এ আৰ এণ্ড টি কোম্পানীটোৱে অসমত খাৰুৱা তেলৰ সন্ধান কৰিবলৈ ধৰে৷ এই এ আৰ এণ্ড টি কোঃৰ পৃষ্ঠপোষকতাতেই গঢ় লৈ উঠা আছাম অইল কোম্পানী[এঅ’চি]য়ে কালক্ৰমত অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত খাৰুৱা তেলৰ সন্ধান চলাবলৈ আৰম্ভ কৰে৷ সময়ৰ গতিত বাৰ্মা অইল কোম্পানী আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ যৌথ সহযোগিতাত ৫০ শতাংশ অংশীদাৰী হিচাপে গঢ় লৈ উঠা অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে [অইল] তেলৰ সন্ধানত অসমৰ মাটিত গৱেষণা আৰম্ভ কৰে৷ ষাঠি দশকতে অসমলৈ অহা অ’এনজিচি [অইল এণ্ড নেচাৰেল গেছ কৰ্প’ৰেচন]য়েও খাৰুৱা তেলৰ লগতে প্ৰাকৃতিক গেছৰ সন্ধানতো মনোনিৱেশ কৰে৷ বৰ্তমান সময়ত অসমৰ ৯৮.৫ শতাংশ তৈলখাদেই অইল এণ্ড অ’এনজিচিৰ অধীনত৷ বাকী থকা ১.৫ শতাংশ তৈলখাদত কিছুমান ব্যক্তিগত খণ্ডৰ কোম্পানীয়ে খনন চলাই আছে৷ কিন্তু পৰিতাপৰ কথা যে অইল আৰু অ’এনজিচিৰ গৱেষণা আৰু বিকাশ বিভাগে বহু বছৰ ধৰি অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত প্ৰচুৰ সম্ভাৱনা থকা নতুন তৈলক্ষেত্ৰ উদ্ভাৱন কৰিব পৰা নাই৷ অ’এনজিচিয়ে দুই-এটা সৰু-সুৰা তৈলখাদ উদ্ঘাটন কৰিছে যদিও এই তৈলখাদসমূহৰ পৰা কিমান খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ নিষ্কাশন কৰিব পৰা যাব, তাক সময়েহে ক’ব৷ বৰ্তমান বছৰি ভাৰতৰ প্ৰয়োজনীয় হাইড্ৰ’কাৰ্বন হ’ল ১৮৩.৫ এম এম টি৷ কিন্তু লক্ষণীয়ভাৱে তেলৰ ৰজা বুলি ভাবি থকা অসমে এই চাহিদাৰ মাত্ৰ ৪.৫৪ এম এম টিহে বছৰি যোগান ধৰিব পাৰে৷ অৰ্থাৎ ভাৰতৰ ব্যৱহৃত তেলৰ মাত্ৰ ২.৪৭ শতাংশহে অসমে যোগান ধৰে; বাকী ৯৭.৫৩ শতাংশ বাকী ৰাজ্যই যোগান ধৰে বা আমদানি কৰিবলগীয়া হয়৷ দিনকদিনে বাঢ়ি অহা তেলৰ চাহিদা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত খাৰুৱা তেলৰ প্ৰতিযোগিতাই ভাৰতৰ চৰকাৰখনক খাৰুৱা তেল নিষ্কাশনৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰিবলৈ বাধ্য কৰাইছে৷ অৰ্থনৈতিক সীমাবদ্ধতাৰ বাবে চৰকাৰৰ সহযোগত গঠিত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কোম্পানীকেইটাই সেই চাহিদা পূৰণ কৰিব নোৱৰাৰ ফলত খাৰুৱা তেলৰ বজাৰত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ কোম্পানীৰ হস্তক্ষেপ কামনা কৰি ভাৰত চৰকাৰে ১৯৯৭-৯৮ চনত নিউ এক্সপ্ল’ৰেচন লাইছেঞ্চিং প’লিচী গঠন কৰে৷ এই পলিচীখনৰ অধীনত ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ সকলো কোম্পানীকে তেলৰ খনন আৰু শোধনৰ সমঅধিকাৰ প্ৰদান কৰা হয়৷ ১৯৯৯ চনলৈকে দেশত মাত্ৰ ১১ শতাংশ তৈলখাদত খনন হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে বৰ্তমান প্ৰায় ৮০ শতাংশতকৈও অধিক তৈলখাদত খাৰুৱা তেল উৎপাদন হোৱাটো সম্ভৱপৰ হৈছে৷ খাৰুৱা তেল উৎপাদন আৰু শোধনৰ ক্ষেত্ৰত অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দুৰৱস্থাৰ কথা ভাবিলে দুখ লাগিব৷ অসমৰ প্ৰায় ৯৮.৫ শতাংশ খাদত আধিপত্য থকা অইল-অ’এনজিচিয়ে খান্দি উলিওৱা ৪.৪৭ এমএমটিপিএই অসমৰেই শোধনাগাৰকেইটাৰ চাহিদা পূৰাব নোৱাৰে৷ অসমত থকা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কোম্পানীৰ শোধনাগাৰকেইটাৰ বাৰ্ষিক উৎপাদন হ’ল এনেধৰণৰ– ডিগবৈ [০.৬৫ এমএমটিপিএ], গুৱাহাটী [১.০ এমএমটিপিএ], বঙাইগাঁও [২.৩৫ এমএমটিপিএ] আৰু নুমলিগড় [৯.০ এমএমটিপিএ]৷ আনহাতে, জামনগৰত থকা ৰিলায়েঞ্চৰ শোধনাগাৰটোৰ শোধন ক্ষমতা হ’ল ৬০.০ এমএমটিপিএ৷ ইয়াৰ পৰাই বুজা যায় যে ব্যক্তিগত কোম্পানীৰ কাৰ্যক্ষমতা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কোম্পানীতকৈ কিমান বেছি৷ ৰাজহুৱা তেল কোম্পানীৰ এনে দুৰৱস্থাৰ বাবে আচলতে দায়ী কোন? চৰকাৰে অইল আৰু অ’এনজিচিয়ে হাত দাঙি দিয়া তৈলখাদসমূহ ব্যক্তিগত কোম্পানীক গতাই দিয়াৰ ব্যৱস্থা আজি কিছুদিনৰ পৰা বেছ আগ্ৰহেৰেই কৰি আছে৷ অৱশ্যে তেনে নকৰি উপায়ো নাই; অন্যথা এই খাদসমূহৰ পৰা খাৰুৱা তেলৰ উৎপাদন আৰু কেতিয়াও সম্ভৱপৰ হৈ নুঠিব৷ য’ত উৎপাদনেই নাই, তাত ৰয়েল্টীৰ প্ৰশ্ন আকৌ ক’ৰপৰা? উৎপাদন বাঢ়িলেহে ৰয়েল্টী বাঢ়িব৷ গতিকে ৰয়েল্টীৰ স্বাৰ্থত তৈলখাদৰ ব্যক্তিগতকৰণ নিতান্তই বাঞ্ছনীয়৷ কিন্তু ই জানো এক গ্ৰহণযোগ্য সমাধান হ’ব পাৰে? চৰকাৰে সময় থাকোঁতেই যদি নিজৰ অধীনৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ তেল কোম্পানীকেইটাৰ ব্যৱস্থাপনাৰ দিশটোত তীক্ষ্ণ নজৰ দি আধুনিকীকৰণৰ ব্যৱস্থা নকৰে, ভাৰত চৰকাৰৰ অধীনৰ ৰাজহুৱা তেল কোম্পানীকেইটাৰ ভৱিষ্যৎ কিন্তু অন্ধকাৰ৷