অষ্টলক্ষ্মীৰ বিপদ
যেতিয়া কোনো এটা অঞ্চল প্ৰাকৃতিক সম্পদত চহকী হয়, তেন্তে সেই অঞ্চলৰ সম্পদসমূহৰ প্ৰতি বিভিন্ন অঞ্চলৰ ৰাইজৰ চকু পৰে৷ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সম্পদ ঔপনিৱেশিক ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ৰ পৰাই অসমৰ বাহিৰলৈ গৈছে৷ স্বৰাজোত্তৰ কালতো অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সম্পদেৰে ভাৰতৰ আন প্ৰান্তক সমৃদ্ধ কৰাৰ পৰম্পৰা অব্যাহত আছে৷ কিন্তু অঞ্চলটোৰ সাৰ্বিক উন্নয়নত কোনে এখন চৰকাৰেই গুৰুত্ব দিয়া নাই৷ ২০১৪ চনত কেন্দ্ৰত শাসন ক্ষমতালৈ অহা নৰেন্দ্ৰ মোদী নেতৃত্বাধীন এনডিএ চৰকাৰে উত্তৰ-পূবক অষ্টলক্ষ্মী আখ্যা দিয়াৰ লগতে এনডিএ চৰকাৰে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ কিছু উন্নয়নমূলক কাম কৰিছে যদিও সেইসমূহৰ অন্তৰালত আছে সম্পদ আহৰণৰ স্বাৰ্থ৷ তদুপৰি এইখন চৰকাৰে বৰঅসমৰ আয়ুস ৰেখা ব্ৰহ্মপুত্ৰক নিজৰ সুবিধাৰ অৰ্থে ব্যৱহাৰৰ পূৰ্ণ প্ৰস্তুতি চলাইছে৷ অসম আৰু অৰুণাচলৰ জনজীৱনৰ সমস্যাৰ প্ৰতি আওকাণ কৰি হিমালয়ৰ ভূমিকম্পপ্ৰৱণ অঞ্চলত বৃহৎ বৃহৎ নদীবান্ধ নিৰ্মাণ কৰি জলবিদ্যুৎ উৎপাদনৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে৷ পূৰ্বে ইউপিএ চৰকাৰৰ দিনত যি জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প নিৰ্মাণৰ বিৰুদ্ধে বাবে বিজেপিয়ে প্ৰতিবাদ কৰিছিল, কেন্দ্ৰত শাসন ক্ষমতালৈ অহাৰ পাছৰে পৰা সেই দলেই পুনৰ অষ্টলক্ষ্মী আখ্যা পোৱা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলক বিপদত পেলাই বৃহৎ বৃহৎ নদীবান্ধ নিৰ্মাণৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে৷ চলিত বছৰত নামনি সোৱণশিৰি জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ ২,০০০ মেগাৱাট উৎপাদনৰ বাবে দুটা ইউনিট সাজু হৈ উঠিব বুলি বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছে৷ সংবাদ মাধ্যমত প্ৰকাশ পোৱা মতে, সদ্যহতে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা ৬,৬০০ মেগাৱাট জলবিদ্যুৎ উৎপাদনৰ পৰিকল্পনা কৰিছে৷ ইয়াৰ উপৰি অৰুণাচলত ১১,০০০ মেগাৱাট জলবিদ্যুৎ উৎপাদনৰ অৰ্থে প্ৰাক্ সম্ভাব্যতাৰ প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰা বুলিও বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছে৷ আনহাতে, ২৮৮০ মেগাৱাট ডিবাং জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ কাম কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ অনুমতিৰ অপেক্ষাত আছে৷ যদিহে এনে বৃহৎ বৃহৎ নদীবান্ধ দি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উৎসতে জলবিদ্যুৎ উৎপাদনৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়, তেন্তে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ স্বাভাৱিক গতি অব্যাহত থাকিবনে? কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ মতে, নদীবান্ধ দিলে নদীসমূহৰ পানী ৰিজাৰ্ভাৰত জমা কৰি ৰখাৰ ব্যৱস্থা থকাৰ ফলত বান্ধৰ নামনি অঞ্চলত বানৰ প্ৰভাৱ কমিব৷ এনে ব্যৱস্থাৰ ফলত ২৪ ঘণ্টাৰ আগতেই ৰাইজে বানৰ কথা জানিব পাৰিব৷ যদিও নদীবান্ধসমূহ নদীৰ স্বাভাৱিক গতি ব্যাহত নোহোৱাকৈ ‘ৰান অৱ দ্য ৰিভাৰ’ আঁচনি অনুসৰি কৰা হৈছে, তথাপি বান্ধৰ ফলত নদীৰ জীৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰতি ভাবুকি নাহিবনে? বাৰিষা পানীৰ অভাৱ নহ’লেও খৰালি নদী শুকাই নাযাবনে? ব্ৰহ্মপুত্ৰক অসমৰ আয়ুসৰেখা বুলি কোৱা হয়৷ এই আয়ুস ৰেখাৰ আয়ুসেই যদি টুটি যায়, তেন্তে ব্ৰহ্মপুত্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা সমাজ-সভ্যতাৰ আয়ুস থাকিবনে? বৃহৎ বৃহৎ নদীবান্ধ নিৰ্মাণৰ বাবে যি পৰিমাণৰ গছ-গছনি ইতিমধ্যে কটা হ’ল, তাৰ ফলতো অঞ্চলটোৰ পৰিস্থিতি তন্ত্ৰত ক্ৰমে বিৰূপ প্ৰভাৱ পৰিছে৷ ইয়াৰ পাছতো যদি নদীবান্ধৰ নামত বন ধবংসযজ্ঞ অব্যাহত থাকে, তেন্তে অঞ্চলটোৰ প্ৰাকৃতিক সন্তুলন সম্পূৰ্ণ বিনষ্ট নহ’বনে? বিদ্যুৎ আমাক লাগিবই৷ কিন্তু জীৱ-বৈচিত্ৰ্য ধবংস কৰি নহয়৷ তদুপৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলক ধবংসৰ মুখলৈ ঠেলি দি ভাৰতৰ আন ৰাজ্যক পোহৰাব খোজাও উচিত নহয়৷ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে যদিহে অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ জনসাধাৰণৰ সমস্যাৰ প্ৰতি পিঠি দিয়ে, তেন্তে অসমক যিকোনো সময়ত জলপ্ৰলয়ে ঢাহি-মুহি নিব পাৰে৷ কিয়নো প্ৰবল ভূমিকম্পৰ ফলত নাইবা আন কাৰণত বান্ধৰ ক্ষতি হ’লে বান্ধত থকা নামনিৰ লোকৰ জীৱন বিপদাপন্ন হোৱাটো নিশ্চিত৷ অৱশ্যে চীনেও উৎসতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত বৃহৎ বৃহৎ নদীবান্ধ দিয়াৰ উপৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সোঁত নিজৰ ফালে ৱোবাই নিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছে৷ যদি এয়া বাস্তৱ হয়, হয়তো কবি নৱকান্ত বৰুৱাই কোৱা ‘কিন্তু মৰুভূমি আহে, লাহে লাহে মাহে মাহে বছৰে বছৰে’ কথাষাৰ সত্য প্ৰমাণ হোৱাটো আমাৰ অসম মুলুকতে দেখাৰ দুৰ্ভাগ্য হ’ব৷