বিশ্বগুৰুৰ সপোন বনাম সাম্প্ৰতিক আৰ্থ-সামাজিক পৰিৱেশ
বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ অৰ্থনীতিৰূপে পঞ্চম স্থান অধিকাৰ কৰা ভাৰতে ২০২৯ চনৰ ভিতৰত বিশ্বৰ তৃতীয় সৰ্ববৃহৎ অৰ্থনীতিৰূপে পৰিগণিত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে৷ ইতিমধ্যে বিশ্বৰ পঞ্চম অৰ্থনীতিৰূপে স্বীকৃতি লাভ কৰাক লৈ দেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰমুখ্যে শাসকীয় মহলে উৎফুল্লিত হোৱাৰ পাছত অদূৰ ভৱিষ্যতে বিশ্বৰ তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ অৰ্থনীতিৰূপে দেশখনক প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ বাবে বিভিন্ন জল্পনা-কল্পনা আৰম্ভ কৰিছে৷ নিজৰ দেশখনক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে অন্যতম শ্ৰেষ্ঠৰূপে আখ্যা লাভ কৰাটো সকলো নাগৰিকৰে কাম্য৷ সেয়া লাগিলে অৰ্থনীতি বা ক্ৰীড়া, সামৰিক শক্তি যি দিশতেই নহওক৷ কিন্তু এনেদৰে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ অৰ্থনীতি হোৱাৰ পাছত দেশৰ কোটি কোটি মধ্যবিত্ত, দৰিদ্ৰ তথা সাধাৰণ জনতা এই সাফল্যৰ পৰা উপকৃত হৈছে নে নাই সেয়াহে অতিকে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন৷ কিন্তু বাস্তৱৰ এই দৃশ্যপটটো যেন সম্পূৰ্ণ ওলোটা৷ ৱল্ডৰ্ পপুলেশ্বন ৰিভিউৰ প্ৰতিবেদন মতে বিশ্বৰ পঞ্চম বৃহৎ অৰ্থনীতি হৈও ভাৰত এছিয়াৰ দশম দৰিদ্ৰ দেশ, য’ত প্ৰায় ২২ শতাংশ লোকে দৰিদ্ৰ সীমাৰেখাৰ তলত বাস কৰে৷ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ উন্নয়ন সূচাংক, বিশ্ব বেংকৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন সূচাংকৰ তালিকাত, বিশ্ব ক্ষুধা সূচাংক তালিকা, বিশ্বশান্তি সূচাংক তালিকা, ৱল্ডৰ্ ইকনমিক ফ’ৰামৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত লিংগ সূচাংক তালিকা আদি সময়ে সময়ে প্ৰকাশিত তালিকাসমূহত ২১ শতিকাত বিশ্বৰ ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক, কূটনৈতিক দিশত নেতৃত্ব দিব বুলি [শাসনাধিষ্ঠ চৰকাৰে] আশা পুহি ৰখা ৰাষ্ট্ৰখনে শোচনীয় প্ৰদৰ্শন কৰি আহিছে৷ এসময়ত জ্ঞান-বিজ্ঞান, সাহিত্য-সংস্কৃতি চৰ্চাকে ধৰি বিভিন্ন সৃষ্টিশীল, সৃজনশীল কৰ্মও বিশ্ব সভ্যতাক বাট প্ৰদৰ্শন কৰা ভাৰতে সুখী, মানুহৰ সংখ্যাৰ তালিকাতো বিশ্বৰ ভিতৰতে নিম্নস্থান লাভ কৰিছে৷ তথাকথিত ধাৰ্মিক মানুহৰ সংখ্যাৰ অভাৱ নাই ভাৰতত৷ কিন্তু ভাৰতৰ তুলনাত ধাৰ্মিক মানুহৰ সংখ্যা বহু কম হোৱাৰ সত্ত্বেও নৰৱে, ফিনলেণ্ড আদি দেশসমূহৰ মানুহ ভাৰতীয় সকলতকৈ বহু বেছি সুখী৷ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক, সাংস্কৃতিক বৈষম্য দূৰ কৰি মানুহৰ মাজত সমতা, সমদৃষ্টি পোষণৰ দ্বাৰা সকলোকে কৰ্মদক্ষ, দেশপ্ৰেমিক ৰূপে গঢ় দি মানুহক উদ্বুদ্ধ কৰি ৰাষ্ট্ৰক আগুৱাই নিয়াৰ কথা আমাৰ দেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পৰা মন্ত্ৰী-নেতা, পালিনেতাৰ মুখত আখৈ ফুটাদি ফুটে৷ কিন্তু কাৰ্যতঃ সেয়া কিমান বাস্তৱায়িত হৈছে সেই সম্পৰ্কে অধিক ব্যাখ্যাৰ প্ৰয়োজন নাই৷ কোৱা কথাবোৰ আৰু কৰা কথাবোৰৰ মাজত বৃহৎ তফাৎ থকাৰ বাবেই বিশ্বৰ অন্যতম সৰ্ববৃহৎ অৰ্থনীতি হোৱাৰ সত্ত্বেও ভাৰতে বিশ্বৰ বিভিন্ন স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাসমূহে প্ৰকাশ কৰা তালিকাসমূহত নিম্ন স্থান অধিকাৰ কৰি আহিছে৷ শেহতীয়াকৈ চুইজাৰলেণ্ডৰ ডাভোছত অনুষ্ঠিত ‘ৱল্ডৰ্ ইকনমিক ফ’ৰাম’ৰ বাৰ্ষিক সভাত ‘অক্সফেমে প্ৰকাশ কৰা প্ৰতিবেদনত ভাৰতৰ বহু আৰ্থ-সামাজিক দিশ প্ৰতিফলিত হৈছে; যি দেশখনৰ প্ৰকৃত প্ৰতিচ্ছবিখনত শোচনীয় ৰূপত প্ৰতীয়মান কৰিছে৷ উক্ত প্ৰতিবেদনমতে দেশত বিলিয়েনাৰ ধনকুবেৰ ২০২০ চনত ১০২ জনৰ বিপৰীতে ২০২২ চনত ১২২ জন, ভাৰতৰ ৬৪ শতাংশ পণ্য আৰু সেৱা কৰ [জি এছ টি] বহন কৰে প্ৰায় ৫০ শতাংশ সাধাৰণ জনতাই, দেশৰ ১০ শতাংশ ধনকুবেৰ, চহকী লোকে দিয়ে ৪ শতাংশ আৰু ৩২ শতাংশ জি এছ টি আহে উচ্ছ মধ্যবিত্তৰ পৰা৷ প্ৰতিবেদনৰ কথাবোৰ সম্পূৰ্ণ সত্য হয়, তেন্তে এই কথা জলজল পট্পট্ হৈ পৰিছে যে দেশৰ ৰ শতাংশ পুঁজিপতিৰ হাতলৈ মুঠ সম্পদৰ ৪০ শতাংশ হস্তান্তৰ হোৱাৰ পাছতো তেওঁলোকৰ পৰিৱৰ্তে মধ্যবিত্ত আৰু সাধাৰণ জনতাইহে দেশ চলাই আহিছে৷ চৰকাৰৰ আলাসৰ লাড়ু গৌতম আদানিৰ ২০১৭ চনৰ পৰা ২০২১ চনলৈকে অনাদায় হৈ থকা লাভাংশৰ ওপৰত যদি এককালীন কৰ আৰোপ কৰা হয়, তেন্তে চৰকাৰে আদায় কৰিব পাৰিব ১.৭৯ লাখ কোটি টকা, যাৰ দ্বাৰা চৰকাৰে দেশৰ ৫০ লাখ শিক্ষকৰ এবছৰৰ দৰমহা দিব পাৰিব৷ ঠিক তেনেদৰে দেশৰ সম্পদৰ ওপৰত আগ্ৰাসী মনোভাৱ পোষণ কৰা মাত্ৰ ১০জন ধনকুবেৰৰ ওপৰত যদি ৫ শতাংশ এককালীন কৰ আৰোপ কৰা হয় তেন্তে স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ বিভাগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ৮৬,২০০ কোটি টকা আহৰণ কৰিব পাৰিব৷ অক্সফেমে যিবোৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিছে তাৰ দ্বাৰা ভাৰতত চলি থকা ক্ৰণী কেপিটেলিজিমক পূৰ্ণ ৰূপত প্ৰকাশ কৰিছে৷ খাদ্য সামগ্ৰী, নিত্য ব্যৱহাৰ্য সা-সামগ্ৰী সকলোতে বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ কৰৰ বোজাই সাধাৰণ ‘জনতা’ক কোঙা কৰি পেলাইছে৷ মধ্যবিত্ত, সাধাৰণ জনতাৰ পৰা চৰকাৰে বিভিন্ন কৌশলেৰে কৰ আদায় কৰাৰ বিপৰীতে দেশৰ সম্পদৰ অধিকাংশ হস্তগত কৰা সকলৰ প্ৰতি থকা দৰদৰ অন্তৰালত কি সেয়া সহজেই বোধগম্য৷ মুষ্টিমেয় ক্ৰণী কেপিটেলিজমৰ দ্বাৰা বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাটো নিয়ন্ত্ৰিত হ’লে চৰকাৰে প্ৰয়োজন মতে মুষ্টিমেয়সকলৰ দ্বাৰাই নিজৰ দৰকাৰখিনি পূৰণ কৰিব পাৰে৷ সেয়েহে বিগত কেইটামান দশকৰ পৰা ভাৰতৰ মুষ্টিমেয় কেইজনমান পুঁজিপতি অভাৱনীয়ভাৱে ধনী হৈ গৈ আছে, যিসকল বিশ্বৰ সৰ্বাধিক ধনী ব্যক্তিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে৷ কিন্তু ইয়াৰ বিপৰীতে দুখীয়াৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাই গৈ আছে৷ লক্ষণীয়ভাৱে দুখীয়াৰ সংখ্যা বৃদ্ধিয়ে শাসনাধিষ্ঠ দলসমূহক ক্ষতি কৰিব পৰা নাই কিয়নো নিৰ্বাচনৰ সময়ত কোটি কোটি জনতাই বিনামূলীয়া আঁচনিৰে উপকৃত হয় আৰু বিভিন্ন শিতানৰ হিতাধিকাৰী হৈ ভোটদান কৰে য’ত ভোটাৰৰ প্ৰকৃত দায়িত্ব, কৰ্তব্যই আগস্থান নাপায়, কিন্তু প্ৰশ্ন হ’ল এনে প্ৰক্ৰিয়াৰে কিমান দিনলৈ? বিশ্বগুৰু হ’বলৈ হ’লে নিজৰ জনতাৰ আশা-আকাংক্ষা পূৰণহে অধিক প্ৰয়োজনীয়৷