বুৰঞ্জীৰ সংশোধন, অতীতৰ পুনৰ নিৰ্মাণ

অতীতটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিব পাৰি নেকি? সময়ৰ ভৱিষ্যতমুখী গতিৰ বিপৰীতে কোনেও আজিলৈ অতীতলৈ যাব পাৰ নাই৷ বিজ্ঞানৰ কল্পকাহিনীতহে মাত্ৰ অতীতলৈ উভতি যোৱাৰ কাহিনী আছে৷ অতীতলৈ যিহেতু যাব নোৱাৰি, গতিকে অতীতক পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিব নোৱাৰি, অতীতৰ কুটা এগছো ইফাল-সিফাল কৰিব নোৱাৰি৷ যিটো হৈ গ’ল, যিটো হৈছিল, সেইটো অপৰিৱৰ্তনীয়৷ অতীতলৈ যিহেতু যাব নোৱাৰি আমি অতীতৰ কথা জানো কেনেকৈ? আমি অতীতৰ কথা জানো প্ৰধানকৈ লিপিবদ্ধ বুৰঞ্জীৰ পৰা, যি বুৰঞ্জী ইতিহাসবিদসকলে লিখে৷ স্বাভাৱিকতে বুৰঞ্জী বিষয়গত আৰু ভাবগত বৰ্ণনা আৰু ব্যাখ্যা হ’ব পাৰে৷ ঔৰংগজেৱ নামৰ এজন মোগল সম্ৰাট আছিল আৰু তেওঁ অমুক চনৰ পৰা অমুক চনলৈ বাদশ্বাহ আছিল৷ এইটো এটা বস্তুগত সত্য৷ গতিকে ঔৰংগজেৱ নামৰ ভাৰতৰ মোগল বাদশ্বাহজনক অস্বীকাৰ কৰাৰ উপায় নাই৷ কিন্তু ঔৰংগজেৱ কেনেকুৱা ৰজা আছিল? প্ৰজাবৎসল নে অত্যাচাৰী, ধৰ্মনিৰপেক্ষ নে ধৰ্মান্ধ– এইবোৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ সম্পূৰ্ণ বস্তুনিষ্ঠ নহৈ ভাববাদী হোৱাৰ সম্ভাৱনা নথকা নহয়৷ গতিকে বিভিন্ন ইতিহাসবিদৰ মতে, ঔৰংগজেৱৰ চৰিত্ৰ বিভিন্ন হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে, আৰু গৱেষণাৰ সময়ত নতুনকৈ উদ্ধাৰ-আৱিষ্কাৰ হোৱা তথ্য-সমলৰ আধাৰত ঔৰংগজেৱ সন্দৰ্ভত নতুন কথা জনাৰো সম্ভাৱনা থাকে৷ গতিকে বৰ্তমানত অতীতক জানিবলৈ কৰা চেষ্টা এটা নিৰৱচ্ছিন্ন প্ৰক্ৰিয়া বুলিও ক’ব পাৰি৷ 

চুলতানসকল আৰু মোগল  শাসকসকল ব্ৰিটিছৰ দৰে বিদেশী শাসক আছিল নেকি? আকবৰ বিদেশী শাসক নেকি? দিল্লীৰ চুলতানসকলক আৰু মোগল সাম্ৰাজ্যক যদি ভাৰতৰ মাটিত বিদেশী শাসকৰ শাসন বুলি ধৰা হয়, তেনেহ’লে ভাৰতৰ বুৰঞ্জীয়েই সলনি হৈ যাব৷ বহুদিনৰ পৰাই অভিযোগ উঠি আছে যে বিজেপিয়ে, বিশেষকৈ সংঘ পৰিয়ালে ভাৰতৰ বুৰঞ্জী তেওঁলোকে বিচৰা ধৰণে সলনি কৰিব বিচাৰে আৰু তেওঁলোকে বিচৰাধৰণৰ বুৰঞ্জীহে ভাৰতৰ স্কুল-কলেজত ল’ৰা-ছোৱালীয়ে পঢ়াটো বিচাৰে৷ বুৰঞ্জী নিজৰ খুচি মতে লিখিব পৰা বিষয় নিশ্চয় নহয়৷ কিন্তু পৃথিৱীত বিভিন্ন যুগত বিভিন্ন শাসকে স্বাৰ্থ পূৰণৰ বাবে পছন্দমতে বুৰঞ্জী সলাই লোৱাৰ উদাহৰণ বহু আছে৷ আমাৰ চুবুৰীয়া দেশ পাকিস্তানত স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক যি বুৰঞ্জী শিকোৱা হয়, সেয়া সম্পূৰ্ণৰূপে বিকৃত বুলি পাকিস্তানৰেই বহু গুণী-জ্ঞানীয়ে অভিযোগ কৰি আহিছে৷

দিল্লীত খিলিজি, টোগলক, চয়িদ আৰু লোডী বংশৰ চুলতানসকলে ৰাজত্ব কৰিছিল৷ আৰু তাৰপাছত বাবৰ কান্দাহাৰৰ পৰা আহি ভাৰতত মোগল সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল৷ বাবৰৰ পাছত মোগল সাম্ৰাজ্যৰ যিকেইজন চুলতান হৈছিল, তেওঁলোকৰ বাবে ভাৰতেই তেওঁলোকৰ দেশ আছিল৷ বাবৰে কান্দাহাৰৰ পৰা ভাৰত শাসন কৰা নাছিল৷ বাবৰৰ পাছৰ সম্ৰাটসকলৰ কান্দাহাৰৰ স’তে কোনো সম্পৰ্ক নাছিল৷ মোগল সাম্ৰাজ্য ভাৰতত কান্দাহাৰৰ উপিনৱেশ নাছিল৷ বাবৰ আক্ৰমণকাৰীৰূপে আহিছিল, কিন্তু ভাৰতকে নিজৰ ঘৰ কৰি লৈছিল আৰু ভাৰততে ৰৈ গৈছিল৷ সেয়েহে হুমায়ুন, আকবৰ, ছাহজাহান, জাহাংগীৰ ভাৰতৰ ৰজা৷ তেওঁলোক হিন্দুস্তানী৷ চুলতানসকলৰ ক্ষেত্ৰতো এই কথাকে ক’ব পাৰি৷ তেওঁলোক হিন্দুস্তানৰ চুলতান৷ তেনেক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ ৰাজত্বৰ সময়ক ভাৰতৰ জনগণৰ বাবে পৰাধীনতাৰ বা দাসত্বৰ সময় বুলি ধৰিব পাৰিনে? ব্ৰিটিছৰ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ স’তে মোগল সাম্ৰাজ্যক একাকাৰ কৰিব পাৰিনে? মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ ঔপনিৱেশিক শাসন আৰু আকবৰৰ শাসন ভাৰতৰ জনতাৰ বাবে একেই নেকি? আকবৰৰ হিন্দুস্তানত বাদে আন ঘৰ নাছিল৷ সমন্বয় আৰু সংমিশ্ৰণৰ ঐতিহাসিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে মোগলসকলক খাচ হিন্দুস্তানীত পৰিণত কৰিছিল৷ ব্ৰিটিছে কিন্তু ইংলেণ্ডৰ ঘৰখন এৰি ভাৰতৰ মাটিত নিগাজি ঘৰ পতা নাছিল৷ ভাৰত তেওঁলোকৰ বাবে উপনিৱেশ আছিল৷ ব্ৰিটিছৰ দিনত ভাৰতৰ জনগণ গোলাম হৈছিল, কিন্তু মোগলৰ শাসনৰ ক্ষেত্ৰত এই কথা ক’ব নোৱাৰি৷  

এই চুলতানসকলে আৰু মোগলসকলৰ কেইজনমানে ভাৰতত মঠ-মন্দিৰ ধ্বংস কৰিছিল৷ বহু চুলতান আৰু মোগল সম্ৰাটৰ শাসনত হিন্দু নিজৰ ধৰ্মবিশ্বাসৰ বাবে নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হৈছিল৷ হিন্দু প্ৰজাসকলে হিন্দু হোৱাৰ বাবেই অতিৰিক্ত কৰ দিব লাগিছিল৷ তেওঁলোক মধ্যযুগীয় শাসক আছিল আৰু মধ্যযুগীয় শাসকৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিছিল৷ মধ্যযুগীয় শাসকৰ সমস্ত বৰ্বৰতা, অমানৱীয়তা, ধৰ্মীয় অসহিষ্ণুতাৰ দোষত এইসকল দোষী হ’ব পাৰে৷ কিন্তু তেওঁলোক হিন্দুস্তানী ৰজা৷ 

পৃথিৱীৰ ইতিহাস মানুহৰ প্ৰব্ৰজনৰ ইতিহাস৷ অতীতলৈ উভতি যোৱাৰ প্ৰধান সমস্যাটো হ’ল, কিমানদূৰ অতীতলৈ উভতি যাম তাৰ কোনো ধৰা-বন্ধা সীমা নাথাকে৷ গতিকে যি যুক্তিয়ে মোগলক বিদেশীত পৰিণত কৰে, সেই একে যুক্তিয়ে আৰ্যসকলকো বিদেশীত পৰিণত কৰে৷ গতিকে এই যুক্তিত সমগ্ৰ সনাতন বৈদিক পৰম্পৰা বা হিন্দু পৰম্পৰা বিদেশীৰ বস্তু৷  ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে লিখিছে, ‘হেথাই আৰ্য, হেথাই অনাৰ্য, হেথাই দ্ৰাবিড় চীন, শক হুন দল পাঠান মোগল এক দেহে হল লীন৷’ যুদ্ধ-সংঘাত যিদৰে হৈছে, তেনেদৰে সংমিশ্ৰণ আৰু সমন্বয়ো হৈছে৷

হিন্দু ধৰ্ম হাজাৰ বছৰ ধৰি আছে৷ বিজেপিৰ বা সংঘ পৰিয়ালৰ সংগঠনসমূহৰ সৌ সিদিনা জন্ম হৈছে৷ তেওঁলোকৰ হিন্দুত্বৰ ধাৰণাটো আধুনিক যুগত উদ্ভাৱন কৰা এটা ৰাজনৈতিক কৌশলহে৷ এই ধৰাণাটোক প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ বাবে তেওঁলোকে বুৰঞ্জীৰ পৰা সমল গোটাইছে আৰু প্ৰয়োজনত বুৰঞ্জীখন নিজৰ মতে গঢ়ি-পিটি ল’বলৈ চেষ্টা কৰিছে৷ এই ধাৰণাৰে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰতৰ সকলো জাতিৰ, সকলো ভাষাৰ, সকলো বৰ্ণৰ হিন্দুকে থূপ খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছে৷ বহুক্ষেত্ৰত তেওঁলোক সফলো হৈছে৷ আজি যিহেতু তেওঁলোকে চৰকাৰ চলাই আছে, গতিকে তেওঁলোকৰ মতে সংশোধন কৰা বুৰঞ্জীকে ভাৰতৰ মানুহক, বিশেষকৈ কোমল বয়সীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শিকাবলৈ চেষ্টা চলালে সেয়া গ্ৰহণযোগ্য হ’বনে?

অসমত তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত বিচ্ছিন্নতাবাদী চিন্তাধাৰা কেতিয়াবা সজোৰে, কেতিয়াবা ক্ষীণকৈ হ’লেও চলি আছে৷ অসম ঐতিহ্য-পৰম্পৰাৰে ভাৰতীয় ঐতিহ্যৰ অংগ হ’লেও ৰাজনৈতিকভাৱে কেতিয়াও ভাৰতৰ অংগ নাছিল৷ চুলতান আৰু মোগল শাসনক যদি সংঘ পৰিয়ালে আদৰ্শগত কাৰণত বিদেশী শক্তিৰ আগ্ৰাসন বুলি প্ৰমাণ কৰিবলৈ বুৰঞ্জী সংশোধন কৰিব বিচাৰে, তেনেহ’লে তেওঁলোকে জানি সুখী হ’ব যে অসমৰ বাবে এইসকল সদায়ে বিদেশী শক্তি আছিল৷ কিন্তু অসমৰ বাবে চুলতান তথা মোগল বিদেশী শক্তি বুলি মানি ল’লে, লগতে এই কথাও মানি ল’ব লাগিব যে অসম তেতিয়া ভাৰতৰ অংগ নাছিল৷ হিন্দুস্তানৰ মূল ভূভাগৰ শাসক মোগলে বাৰে বাৰে অসম অধিকাৰ কৰিবলৈ আক্ৰমণ কৰিছিল৷ অসমৰ আহোম ৰজাসকলে মোগলৰ স’তে বাৰে বাৰে যুঁজি নিজৰ ৰাজ্য ৰক্ষা কৰিছিল৷  এই আহোমসকল আকৌ মোগলৰ দৰেই বিদেশৰ পৰা অহা শাসক আছিল৷ মোগলসকল যিদৰে চিনিব নোৱৰাকৈ হিন্দুস্তানীত পৰিণত হৈছিল, তেনেকৈ আহোমসকলো খাটি অসমীয়াত পৰিণত হৈছিল৷ অসমে পুৰণি কালত চুবুৰীয়া নগা, দফলা, মিচিমি, মানক চিনি পাইছিল, কিন্তু বংগৰ সিফালৰ সকলো অসমৰ বাবে আছিল বঙাল৷ বঙালী, মোগল আনকি ব্ৰিটিছসকলকো আহোমৰ দিনত বঙাল বুলিয়েই জানিছিল৷ ভাৰতৰ মূল ভূভাগ অসমৰ বাবে বিদেশী বঙালৰ দেশ আছিল৷  

সংঘ পৰিয়ালৰ বাবে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদৰ আধাৰ যদি ‘হিন্দী হিন্দু হিন্দুস্তান’ হয়, তেনেহ’লে সেই ভাৰতীয় মহাজাতিৰ অংগ হ’বলৈ দক্ষিণ ভাৰত, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু কাশ্মীৰ কেতিয়াও ৰাজী নহ’ব৷ সকলোৰে সমমৰ্যাদা আৰু সমঅধিকাৰৰ ভিত্তিতহে ভাৰতীয় মহাজাতি গঢ়ি উঠিব৷ 

মধ্যযুগৰ শাসকে কৰা ভুলবোৰ একৈছ শতিকাত পুনৰাবৃত্তি কৰি শুধৰাব বিচাৰিলে তাৰ পৰিণাম ভয়াৱহ হ’ব৷ মধ্যযুগত গজনিৰ মামুদে সোমনাথ মন্দিৰ ধ্বংস কৰাৰ উত্তৰ একৈছ শতিকাত মছজিদ ধ্বংস কৰি দিব পাৰিনে? অতীতক নিজৰ মতে ব্যাখ্যা কৰিব বিচাৰিলে আৰু সেই গঢ়ি লোৱা অতীতৰ আধাৰত বৰ্তমানক নিজৰ মতে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব বিচাৰিলে, সেয়া কেতিয়াও সত্য, নৈতিক আৰু গণতান্ত্ৰিক নহয়৷ অতীত আৰু বৰ্তমান নিজৰ মতে গঢ়িব বিচৰাসকল একনায়কত্ববাদী আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰী৷