আওপুৰণি আন্তঃগাঁথনি, অত্যাধুনিক যোগাযোগ সঁজুলি, দ্বিখণ্ডিত জীৱন
অনামিকা গোস্বামী নামৰ গোসাঁইৰ ছোৱালীজনীয়ে প্ৰশান্ত দাস নামৰ ‘নীচকুলীয়া’ ডেকাটোৰ স’তে কামাখ্যাত বিয়া পাতিলে৷ দুয়োৰে জাত-পাত নিমিলে বাবে বিয়াত বাধা পাইছিল৷ ভূপেন হাজৰিকাৰ ওচৰলৈ আশীৰ্বাদ বিচাৰি যোৱাত তেওঁ ক’লে,
‘মহাশূন্যত উপগ্ৰহ ৰাখি এয়া গণসংযোগ কৰোৱাৰ যুগ,
আৰু আণৱিক শক্তিক দানৱৰ পৰা আনি মানৱৰ সেৱাত লগোৱাৰ যুগ,
এয়া প্ৰশান্ত আৰু অনামিকাৰ জাত-কুল নেওচা হোমাগ্নিৰ যুগ,
এয়া জেট যুগ, আণৱিক যুগ, এয়া সীমাৰ পৰিধি ভঙাৰ যুগ৷’
এই একেটা গীততে ভূপেনদাই গাইছে, ‘ঊনবিংশ শতিকাৰ ধ্যান-ধাৰণা বিংশ শতিকাত শোভা নাপায়৷ একবিংশ শতিকা আহিবলৈ তিনি দশকোযে নাই...’৷
একবিংশ শতিকা অহাৰ প্ৰায় তিনি দশকৰ আগতে অৰ্থাৎ ১৯৮০ৰ দশকতে ভূপেন হাজৰিকাই এই গীত ৰচিছিল৷ তেতিয়া ম’বাহল×ফোন, ইণ্টাৰনেট, ৱাটছ্এপ, ফেচবুক নাছিল৷ তেওঁ তেতিয়াই মহাশূন্যত উপগ্ৰহ থাপি গণসংযোগ কৰোৱাৰ কথা কৈছিল৷ তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ কথা কৈছিল৷ জাত-পাত, উচ্ছ-নীচৰ ভেদাভেদৰ পৰা ওপৰলৈ উঠাৰ কথা কৈছিল৷ সমাজৰ এলান্ধুকলীয়া নিয়ম ভঙাৰ সাহস দেখুওৱা ডেকা-গাভৰুক হিয়াভৰা আশিস¸ দি গীত লিখি উদাত্তকণ্ঠে গাইছিল৷
এতিয়া মহাকাশত শ-শ উপগ্ৰহ হ’ল৷ তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত মহাবিপ্লৱ ঘটিল৷ মানুহৰ হাতে হাতে স্মাৰ্টফোন হ’ল৷ সকলো ফেচবুক, ৱাটছএপ, টুইটাৰ আদি ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ অংশীদাৰ হ’ল৷ এতিয়ালৈ ভাৰতে ৩৪খন দেশৰ ৪২২টা বিভিন্ন উপগ্ৰহ মহাকাশত থাপিছে৷ ইয়াৰে বহুকেইটা যোগাযোগ উপগ্ৰহ৷ আমি এতিয়াও ভূপেন হাজৰিকাই ১৯৮০ চনতে যি মানসিকতা গঢ়াৰ সপোন দেখিছিল, সেই মানসিকতা গঢ়িব পাৰিছোঁনে? আমাৰ মনৰ আকাশ কিমান বহল হৈছে? ইতিমধ্যে আমি একবিংশ শতিকাৰো দুটা দশক অতিক্ৰম কৰিলোঁ৷ এতিয়াও অসমখন ঊনবিংশ শতিকা আৰু তাৰো আগৰ সমস্যাৰে ভাৰাক্ৰান্ত আৰু সেই পুৰণিকলীয়া চিন্তা আৰু মানসিকতাৰে আচ্ছন্ন হৈ থকা নাইনে? হাতে হতে স্মাৰ্টফোন আৰু হাই স্পীড ইণ্টাৰনেট লৈ আমি এতিয়াও এশ বছৰ আগতে গেঁথেলা মাৰি ৰৈ গ’লোঁ নেকি?
অসমত এখন নৈৰ ওপৰত এখন দলং সাজিবলৈ বছৰজোৰা সময় লাগে৷ এশ কিলোমিটাৰ পকীপথ সাজিবলৈও বহু সময় লাগে৷ অসমৰ কিমানখন গাঁওলৈ বাৰিষা-খৰালি সকলো বতৰতে সকলোধৰণৰ যান-বাহন যাব পৰা পথ আছে? অসমৰ গাঁওবোৰত দিনটোত কিমান সময়ৰ বাবে বিজুলী যোগান থাকে? পথ, যোগাযোগ, বিজুলী, শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এটা দক্ষ প্ৰশাসন যন্ত্ৰ আৰু শান্তি-শৃংখলাও আন্তঃগাঁথনিৰ অংগ৷ এই আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰতেই উদ্যোগ, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, আৰু পৰ্যটন আদি সেৱাখণ্ডবোৰৰ স’তে অৰ্থনীতিৰ উপৰিসৌধটো গঢ়ি উঠে৷ অসমৰ গাঁওবোৰৰ কথা বাদেই দিলোঁ, ভাৰতৰ উন্নত ৰাজ্যবোৰৰো আনকি প্ৰধান মহানগৰীকেইখনৰেই বিশ্বমানৰ আন্তঃগাঁথনি নাই বুলি বিদেশী বিনিয়োগকাৰীসকলে অনবৰত আপত্তি কৰি থাকে৷ ভাৰতখন বিদেশী পুঁজিৰ চৰণীয়া পথাৰ হ’ল বুলি চিঞৰ-বাখৰ কৰি থকাসকলেও জানে যে চৰকাৰৰ নানা আঁচনিৰ পাছতো যিমানখিনি বিদেশী পুঁজি ভাৰতত বিনিয়োগ হ’ব বুলি চৰকাৰে আশা কৰি আছে, সিমানখিনি বিদেশী পুঁজিৰ বিনিয়োগ ভাৰতত হোৱা নাই৷ বহুতে ভবাৰ দৰে বিদেশী পুঁজিপতি ভাৰতলৈ আহিবলৈ ঠেং দাঙি থকা নাই৷ কমিউনিষ্ট চীনলৈহে আমাতকৈ বহু বেছি বিদেশী পুঁজিপতি বিনিয়োগ কৰিবলৈ গৈছে৷
আন্তঃগাঁথনি গঢ়িবলৈ বহু সময় আৰু বহু টকা লাগে৷ ইয়াৰ বিপৰীতে তথ্য-প্ৰযুক্তিৰে এখন ঠাইৰ পৃথিৱীৰ স’তে সংযোগ ঘটাবলৈ নামমাত্ৰ সময় লাগে৷ মাত্ৰ কেইদিনমানতে নিৰ্মাণ কৰি উলিয়াব পৰা এটা মাত্ৰ টাৱাৰে এখন ঠাইলৈ চেলুলাৰ ফোনৰ, ইণ্টাৰনেটৰ সুবিধা আনিব পাৰে৷ চোতালত বা ঘৰৰ চালত এখন ডিস্ক লগাই সেইখন আকাশত থকা উপগ্ৰহৰ পিনে পোনাই দিলেই শ শ টিভি চেনেল আহি ঘৰ পায়হি৷ যিখন গাঁৱৰ মানুহে বহুদূৰ বাটকুৰি বাই, নাৱেৰে নৈ পাৰ হৈ, দিনটোত এবাৰেই অহা লাইন বাছলৈ বাট চাই পুৱাৰ পৰা গধূলিলৈ গৈও কেইকিলোমিটাৰমান নিলগত থকা জিলাৰ সদৰ নাপায়গৈ, সেইখন গাঁৱৰ মানুহেও এদিনতে ম’বাইল ফোন, কেব্ল টিভি, ইণ্টাৰনেটৰ সংযোগ ল’ব পাৰে৷ ফেচবুকত নিজৰ ‘ষ্টেটাছ আপডেট’ কৰিব পাৰে৷ নিজৰ জিলাৰ সদৰখন ঢুকি নোপোৱাজনেও গোটেই পৃথিৱীখন হাতৰ মুঠিত থকাৰ অলীক আনন্দ উপভোগ কৰিব পাৰে৷ আচল পৃথিৱীখন পাহৰি চাইবাৰ স্পেচত মতলীয়া হৈ থাকিব পাৰে৷
তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ উদ্ভাৱন হৈছে আমেৰিকা আৰু ইউৰোপৰ উন্নত দেশবোৰত৷ শক্তিশালী আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত শক্তিশালী অৰ্থনীতিৰ উপৰিসৌধ গঢ়ি উঠাৰ পাছতহে অৰ্থাৎ অৰ্থনৈতিক উন্নতিয়ে এক বিশেষ পৰ্যায় পোৱাৰ পাছতহে তাত তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ হৈছে৷ এখন উন্নত, ঔদ্যোগিক সমাজ গঢ়ি উঠাৰ পাছতহে সেইবোৰ দেশলৈ কেব্ল টিভি, ম’বাইল, ইণ্টাৰনেট আহিছে৷ আমাৰ ইয়ালৈ আন্তঃগাঁথনি আৰু উপৰিসৌধ গঢ়ি উঠাৰ আগতেই বিশ্বায়নৰ কৃপাত কেব্ল টিভি, ম’বাইল ফোন আৰু ইণ্টাৰনেট আহিলেই৷ বিদেশী পুঁজি ম’বাইল ইণ্টাৰনেটৰ বাবে সহজে আহে৷ কিন্তু গাঁৱৰ ৰাস্তা, শিক্ষা, স্বাস্থ্যৰ বাবে, বিজুলী যোগানৰ বাবে নাহে৷ এইবোৰ ক্ষেত্ৰত বিনিয়োগ কৰি সহজে আৰু সোনকালে লাভ অৰ্জন কৰা অসম্ভৱ৷ এতিয়া আমাৰ সোণৰ অসমত ঊনৈছ শতিকাৰ পৰিকাঠামোত একৈছ শতিকাৰ তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ দপ্দপনি৷ নিউজ চেনেলত বৰষুণৰ বাবে ভেকুলীৰ বিয়া, খহনীয়া প্ৰতিৰোধৰ বাবে নাম-প্ৰসংগ আৰু ডাইনী হত্যাৰ খবৰৰ উথপ্থপ৷
তথ্য-প্ৰযুক্তিয়ে এখন অলীক চাইবাৰ জগত অনুন্নত, অভাৱগ্ৰস্ত আৰু অনিশ্চিত ভৱিষ্যতৰ চিন্তাৰে শংকিত জীৱনলৈ কঢ়িয়াই আনে৷ মানুহে জানে তেওঁলোকৰ জীৱনবোৰ, দেশখন কেনেকুৱা হ’ব পাৰে৷ সেই সম্ভাব্য জীৱনটো আৰু আৰু বাস্তৱ জীৱনটোৰ মাজত থকা বিশাল ব্যৱধানে পৃথিৱীখন দুফালকৈ ফালি পেলায়৷ তাৰে এখনত মানুহবোৰ থাকোঁ, কাৰণ তেওঁলোক থাকিবলৈ বাধ্য, আনখন তেওঁলোকৰ মন-মগজুত থাকে, কাৰণ মানুহে সেইখন পৃথিৱীত থকাৰ সপোন দেখে৷ এখন খণ্ডিত পৃথিৱীত দ্বিখণ্ডিত হৈ জীয়াই থকাৰ যন্ত্ৰণাই আমাৰ উঠি অহা চামটোক দ্বিধাগ্ৰস্ত কৰি তুলিছে৷ বাস্তৱ পৃথিৱীত তেওঁলোকে খোপনি হেৰুৱাইছে, কাৰণ সেই পুৰণি পৃথিৱীখন সিহঁতৰ কাম্য নহয়, আনহাতে সিহঁতৰ সপোনৰ নতুন পৃথিৱীখন ঢুকি নোপোৱা চাইবাৰ সপোন মাত্ৰ৷