শৌচাগাৰৰ দুৰৱস্থা বনাম পৰ্যটনৰ বিকাশ

কেইবছৰমানৰ আগতে শৌচাগাৰৰ এক প্ৰসংগই সংবাদ শিৰোনাম দখল কৰিছিল৷ সেই সময়ৰ মহানগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী সিদ্ধাৰ্থ ভটাচাৰ্যৰ উদ্যোগত মহানগৰী উন্নয়ন বিভাগে গুৱাহাটী মহানগৰৰ বিভিন্ন ঠাইত স্থাপন কৰা জৈৱিক-শৌচাগাৰকেইটাৰ প্ৰায়বোৰেই কাৰিকৰী বিজুতিৰ বাবে বিকল হৈ পৰিছিল৷ উপভোক্তাই বহু চেষ্টা কৰিও শৌচাগাৰকেইইটাৰ দৰ্জাখনকে খুলিব নোৱাৰিলে৷ টিভিৰ পৰ্দাত ভুক্তভোগীৰ আস্ফালন বহুতেই দেখিবলৈ পালে৷ কথা হ’ল, বিভিন্ন আভ্যন্তৰীণ কাৰণত জৈৱিক শৌচাগাৰৰ নামত আবণ্টিত ধনৰ অপব্যৱহাৰ কৰি নিম্নমানৰ শৌচাগাৰ স্থাপন হোৱাৰ সম্ভাৱনা নুই কৰিব নোৱাৰি বা সঁচাকৈয়ে বিভিন্ন কাৰণত এটা শৌচাগাৰ বেয়া হৈ থকাৰ সম্ভাৱনীয়তাও নুই কৰিব নোৱাৰি৷ কিন্তু জৈৱিক শৌচাগাৰৰ প্ৰসংগটোৱে ৰাজ্যখনৰ আন এক পুতৌলগা দিশহে উন্মোচিত কৰিছে৷ যি সময়ত পৰ্যটনৰ বিকাশৰ নামত সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পৰিকল্পনা আৰু বিভিন্ন কাৰ্যপন্থাৰ জোৱাৰ উঠিছে, সেই সময়তে ৰাজ্যখনত শৌচাগাৰৰ অৱস্থা কিন্তু অতিকৈ শোচনীয়৷ শৌচাগাৰৰ ধাৰণাটো বৰ্তমান কেৱল আঁৰবেৰতেই সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই৷ যিটো সময়ত অসমে এটা জনশৌচালয়ৰ বাবে হাহাকাৰ কৰিবলগীয়া হৈছে, জৈৱিক-শৌচাগাৰৰ নামত ভেঁকো-ভাওনা কৰি থকা হৈছে, সেই সময়ত বিশ্ব পৰ্যটনে শৌচালয়ক পৰ্যটনৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰিবলৈ যো-জা চলাইছে৷ বহু ঠাইত শৌচাগাৰ এতিয়া পৰ্যটনৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দুও হৈ পৰিছে৷ চীনে ২০১৬ চনৰ পৰা ২০২০ চনৰ ভিতৰত পৰ্যটন উদ্যোগত প্ৰায় ২৯০ নিযুত ডলাৰ বিনিয়োগ কৰিছে৷ এই বিনিয়োগৰ অধিকাংশই ব্যয় কৰিছে শৌচালয় নৱজাগৰণত৷ ইয়াৰ দ্বাৰা ২০২০ৰ ভিতৰত চীনৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহত প্ৰায় এক লাখ শৌচালয় নিৰ্মাণৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰিছে৷ প্ৰাকৃতিক গেছ নিষ্কাশন, মিথেন পচন আদি আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ জড়িয়তে এই শৌচালয়সমূহ পৰিষ্কাৰ, শুকান আৰু দুৰ্গন্ধ মুক্ত কৰি ৰখা হ’ব৷ এই ব্যয়ে চীনৰ বাৰ্ষিক অৰ্থনৈতিক বিকাশ ১২ শতাংশপৰ্যন্ত বৃদ্ধি কৰিছে বুলি প্ৰকাশ কৰিছে৷ কিন্তু তাৰ বিপৰীতে শৌচাগাৰৰ ক্ষেত্ৰত অসমৰ ছবিখন অতিকৈ পুতৌজনক৷ অসম পৰ্যটন বা অসম চৰকাৰে পৰ্যটনৰ বিকাশত আটাইতকৈ কম গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা বিষয়টোৱেই এইটো যেন অনুমান হয়৷ বিশ্ববিখ্যাত পৰ্যটনস্থলী কাজিৰঙাৰ শৌচাগাৰকেইটাৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে দুনাই কোৱাৰ হয়তো প্ৰয়োজন নাই৷ সৰহসংখ্যক মহিলা পৰ্যটকে এইক্ষেত্ৰত কাজিৰঙাবাসীৰ ঘৰৰ দৰ্জাত টুকুৰিওৱাৰ বাদে বেলেগ উপায় নাথাকে৷ অকল কাজিৰঙাই নহয়, শিৱসাগৰ, মাজুলী, মানাহ, পবিতৰা আদি ৰাজ্যৰ মূল পৰ্যটনস্থলীবোৰত থকা শৌচাগাৰসমূহৰ অৱস্থাৰ কথাও হয়তো দুনাই কোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই৷ মলত্যাগ কৰাটো দূৰৰে কথা, এনে ঠাইৰ বহু শৌচাগাৰৰ কাষেদি পাৰ হৈ যাওঁতে মুখত কাপোৰ মেৰাবলগীয়া হয়৷ ইয়াৰ বাহিৰেও দূৰণিবটীয়া যাত্ৰাৰ ক্ষেত্ৰত মহিলাসকলে সন্মুখীন হোৱা ভয়ংকৰ পৰিস্থিতিৰ কথা হয়তো কেৱল মহিলাসকলেহে বুজি পাব৷ বাছ যাত্ৰাত পুৰুষৰ সুবিধাৰ্থে বাছখন য’তে-ত’তে ৰখোৱা হয় যদিও বাছখনত থকা মহিলাসকলৰ কথা চিন্তা কৰাৰ অৱকাশ নাথাকে৷ প্ৰকৃততে উপায়েই নাথাকে৷ ৰাজহুৱা স্থানত একোটা শৌচাগাৰৰ উপলব্ধতা একোজন পৰ্যটক বা এজন সাধাৰণ নাগৰিকৰ মৌলিক অধিকাৰ৷ সামান্যভাৱে সজাই-পৰাই সুগন্ধিত কৰি ৰাখিলেই একোটা শৌচাগাৰ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এজন পৰ্যটকে বা এজন নাগৰিকে সংকোচ নকৰে৷ আমি সেই সাধাৰণ সুবিধাকণ কৰি দিবলৈকে অপাৰগ আৰু পৰ্যটনৰ নামত ডাঙৰ ডাঙৰ পৰিকল্পনা কৰোঁ৷ সাধাৰণ কেইটামান জৈৱিক-শৌচালয়ো বিনা বিজুতিৰে স্থাপন কৰিব নোৱাৰোঁ৷ মহানগৰীখনৰ বিভিন্ন ঠাইত উপলব্ধ সৰহসংখ্যক শৌচালয়ৰে অৱস্থা কেনেকুৱা তাক ভুক্তভোগীয়েহে হয়তো বুজি পায়৷ কিন্তু আজিৰ সময়ত আটাইতকৈ তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আৰু চিন্তনীয় কথাটো হ’ল যে আজিৰ দিনতো এটা জনশৌচালয়ৰ বাবে ৰাজ্যবাসীয়ে জীয়াতু ভুগিবলগীয়া হৈ আছে৷