ৰাজভক্ত বুদ্ধিজীৱীৰ বেঙেনাপ্ৰেম, বেঙেনাবিদ্বেষ

আকবৰে পাত্ৰ-মন্ত্ৰীসকলৰ স’তে ক’ৰবালৈ গৈ থাকোঁতে বাটতে বেঙেনাৰ খেতি এডৰা দেখি কাষতে থকা বীৰবলক ক’লে যে বেঙেনাৰ সমান অখাদ্য পাচলি আন একো নাই৷ তেওঁ বুজি নাপায় কেনেকৈ কিছুমান মানুহে বেঙেনা খাই ভাল পায়৷ বেঙেনা খোৱা দূৰৰ কথা বেঙেনা দেখিলেই তেওঁৰ পেটটো পকাই ধৰে৷ সৃষ্টিকৰ্তায়ো নি(য় এই বেঙেনা বস্তুটো সৃষ্টি কৰাৰ বাবে অনুশোচনা কৰে৷ কিবা উপায়ে পাৰিলে অন্ততঃ তেওঁৰ সাম্ৰাজ্যখন বেঙেনামুক্ত কৰিব পাৰিলে তেওঁ পৰম সন্তোষ লাভ কৰিলেহেঁতেন৷ এই বেঙেনাৰ খেতিডৰাৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যাওতেও তেওঁ আনকি ভীষণ অশান্তি অনুভৱ কৰিছে৷

বীৰবলে ক’লে যে জাহাপনাৰ ইচ্ছাই হ’ল আদেশ৷ এই মুহূৰ্তৰ পৰা সমগ্ৰ ৰাজ্যৰ সমস্ত শক্তি ৰাজ্যখনক বেঙেনামুক্ত কৰাৰ বাবে নিয়োজিত কৰা হ’ব আৰু যুদ্ধকালীন প্ৰস্তুতিৰে সময়বদ্ধ কাৰ্যসূচীৰে ৰাজ্যক বেঙেনামুক্ত কৰাৰ কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰা হ’ব৷ মহাৰাজে বেঙেনা যিমান বেয়া পায়, বীৰবলেও সিমানেই বা তাতোকৈ বেছিকৈহে বেয়া পায়৷ এই খেতিডৰাৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যাওঁতেও আনকি তেওঁৰ গাটো বিচাই ডঁকাদি ডাঁকিছে৷ এনেকুৱা বিস্বাদৰ পাচলি নিঃসন্দেহে সৃষ্টিকৰ্তাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ভুলৰেই এটা৷ বাঙালীসকলে এই পাচলিবিধৰ সঠিক নামকৰণ কৰিছে ঃ বেগুন[ণ] যাৰ কোনো গুণ নাই৷ তেওঁ বহুদিনৰ পৰাই বেঙেনাৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ কথা ভাবি আছিল৷ ইয়াৰ বাবে বেঙেনাপ্ৰেমী, বেঙেনা সমৰ্থকৰ ওপৰতো উপযুক্ত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে৷ আচলতে তেওঁলোকক দেশদ্ৰোহী আৰু ৰাষ্ট˜দ্ৰোহী বুলি অভিহিত কৰি এই অপৰাধৰ বাবে উপযুক্ত শাস্তি দিব লাগে৷ বেঙেনাপ্ৰীতি দেশদ্ৰোহতকৈ কোনোগুণে কম অপৰাধ নহয়৷ ইয়াৰ বাবে মহাৰাজে অনতিপলমে নতুন আইন প্ৰণয়ন কৰি, নতুন হুকুম জাৰি কৰিব লাগে৷ বেঙেনাপ্ৰেমীক তেওঁলোকৰ অক্ষমণীয় অপৰাধৰ বাবে কোনো আত্মপক্ষ সমৰ্থনৰ সুযোগ নিদিয়াকৈ য’তে পায় তাতে ধৰি ততালিকে শাস্তি দি তেনে ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহ কলিতে নিপাত কৰিব লাগে৷ মহাৰাজে বেঙেনাপ্ৰেম নিঃশেষ কৰিবলৈ নতুন পুৰুষক উদ্বুদ্ধ কৰিব লাগে৷ মহাৰাজৰ প্ৰশাসন যন্ত্ৰটোৱে এই কাম অকলে কৰিব নোৱাৰে, গতিকে নতুন পুৰুষক বেঙেনাপ্ৰেমীক নিঃশেষ কৰিবলৈ অস্ত্ৰৰ প্ৰশিক্ষণ দিব লাগে আৰু বেঙেনাবিৰোধীক একত্ৰিত কৰি বেঙেনাবিদ্বেষক দেশপ্ৰেমৰ সমান মৰ্যাদাপূৰ্ণ কাৰ্য বুলি আৰু ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অপৰিহাৰ্য কৰ্ম বুলি স্বীকৃতি দিব লাগে৷ সকলো গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানৰ পৰা বেঙেনাপ্ৰেমীক আঁতৰাই বেঙেনাবিদ্বেষীক বহুৱাব লাগে৷ ল’ৰা-ছোৱালীক সৰুৰে পৰাই বেঙেনাবিদ্বেষীৰূপে গঢ়ি তুলিবলৈ ৰাষ্ট্ৰৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰজাঘৰীয়া বুদ্ধিজীৱীৰ দ্বাৰাবেঙেনাবিদ্বেষী পাঠ্যক্ৰম প্ৰস্তুত কৰিব লাগে৷

বীৰবলৰ কথা শুনি আকবৰে মিচিকিয়াই হাঁহিলে আৰু বীৰবলক কেনেকৈ বেঙেনামুক্ত সাম্ৰাজ্য গঢ়িব পাৰি তাৰ আঁচনিৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰিবলৈ ক’লে৷ বীৰবলে সবিস্তাৰে ৰজাক বুজালে যে কেনেকৈ প্ৰথমে বেঙেনাপ্ৰেমক দেশৰ বাবে ক্ষতিকাৰক বুলিবেঙেনাবিদ্বেষী পণ্ডিতৰ দ্বাৰা গৱেষণা-পত্ৰ প্ৰকাশ কৰা হ’ব৷  বেঙেনাবিদ্বেষক প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে এক নতুন ‘ফেছন ষ্টেটমেণ্ট’ৰূপে, নতুন সংস্কৃতিৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হ’ব৷ বেঙেনাপ্ৰেমীৰ অন্তৰত কেনেদৰে ভয়ৰ সঞ্চাৰ কৰা হ’ব তাৰ বিস্তৃত আঁচনিও বীৰবলে দাঙি ধৰিলে৷ বীৰবলে উদাত্ত কণ্ঠেৰে ঘোষণা কৰিলে যে বেঙেনা, বেঙেনাপ্ৰেম আৰু বেঙেনাপ্ৰেমী নিঃশেষ কৰাটো তেওঁৰ নীতি-আদৰ্শ, তেওঁৰ জীৱনৰ লক্ষ্য, তেওঁৰ অস্তিত্বৰ একমাত্ৰ কাৰণ৷ মহাৰাজে অনুমতি দিলেই তেওঁ হাতে-কামে লাগি যাব৷

কিছুদিনৰ পাছত সম্ৰাট আকবৰ পাত্ৰ-মন্ত্ৰীসকলৰ স’তে ক’ৰবালৈ গৈ থাকোঁতে এডৰা বেঙেনা খেতিৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যাওঁতে আকবৰে ক’লে– বেঙেনাৰ সমান সোৱাদ পাচলি আন একো নাই৷ তেওঁ বুজি নাপায় কেনেকৈ কিছুমান মানুহে বেঙেনা বেয়া পায়৷ বেঙেনা দূৰৈৰ পৰা দেখিলেই তেওঁৰ জিভাৰ পানী পৰে৷ ভজা, পিটিকা– কিমানধৰণে যে বেঙেনাৰ পৰা সুস্বাদু ব্যঞ্জন ৰান্ধিব পাৰি৷ সৃষ্টিকৰ্তায়ো নিশ্চয় এই বেঙেনা বস্তুটো সৃষ্টি কৰাৰ বাবে গৰ্ব কৰে৷ কিবা উপায়ে পাৰিলে অন্ততঃ তেওঁৰ সাম্ৰাজ্যখন বেঙেনাময় কৰিব পাৰিলে তেওঁ পৰম সন্তোষ লাভ কৰিলেহেঁতেন৷ এই বেঙেনাৰ খেতিডৰাৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যাওঁতেওঁ তেওঁ আনকি ভীষণ শান্তি অনুভৱ কৰিছে৷

বীৰবলে ক’লে যে জাহাপনাৰ ইচ্ছাই আদেশ৷ এই মুহূৰ্তৰ পৰা সমগ্ৰ ৰাজ্যৰ সমস্ত শক্তি ৰাজ্যখনক যুদ্ধকালীন প্ৰস্তুতিৰে আৰু সময়বদ্ধ কাৰ্যসূচীৰে বেঙেনাময় কৰা হ’ব৷ মহাৰাজে বেঙেনা যিমান ভাল পায়, বীৰবলেও সিমানেই বা তাতোকৈ বেছিকৈহে ভাল পায়৷ এই খেতিডৰাৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যাওঁতেও আনকি তেওঁৰ গাটো শাঁত পৰিছে৷ এনেকুৱা সুস্বাদু পাচলি নিঃসন্দেহে সৃষ্টিকৰ্তাৰ মহৎ সৃষ্টিসমূহৰ অন্যতম৷ বাঙালীসকলে এই পাচলিবিধৰ বেগুন[ণ] নামকৰণ কৰি সৃষ্টিকৰ্তাৰ, প্ৰকৃতিৰ আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতি ভেঙুচালি কৰিছে৷ শীঘ্ৰে এই ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী শব্দটো নিষিদ্ধ কৰি নতুন নামকৰণ কৰিব লাগে৷ তেওঁ বহুদিনৰ পৰাই বেঙেনাৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ কথা ভাবি আছিল৷ ইয়াৰ বাবে বেঙেনাপ্ৰেমক, দেশপ্ৰেম আৰু ৰাষ্ট্ৰপ্ৰেম বুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰিব লাগে৷  বেঙেনাপ্ৰীতিয়েই হ’ল প্ৰকৃত দেশপ্ৰেম৷ ইয়াৰ বাবে মহাৰাজে অনতিপলমে নতুন আইন প্ৰণয়ন কৰি, নতুন হুকুম জাৰি কৰিব লাগে৷ বেঙেনাপ্ৰেমীক তেওঁলোকৰ দেশপ্ৰেমৰ বাবে পুৰস্কৃত কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে৷  মহাৰাজে বেঙেনাপ্ৰেমেৰে  নতুন পুৰুষক উদ্বুদ্ধ কৰিব লাগে৷ মহাৰাজৰ প্ৰশাসন যন্ত্ৰটোৱে এই কাম অকলে কৰিব নোৱাৰে, গতিকে নতুন পুৰুষক বেঙেনাবিদ্বেষীক নিঃশেষ কৰিবলৈ অস্ত্ৰৰ প্ৰশিক্ষণ দিব লাগে আৰু বেঙেনাপ্ৰেমীক একত্ৰিত কৰি বেঙেনাপ্ৰেমক দেশপ্ৰেমৰ সমান মৰ্যাদাপূৰ্ণ কাৰ্য বুলি আৰু ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অপৰিহাৰ্য কৰ্ম বুলি স্বীকৃতি দিব লাগে৷ সকলো গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানৰ পৰা বেঙেনাবিদ্বেষীক আঁতৰাই বেঙেনাপ্ৰেমীক বহুৱাব লাগে৷ ল’ৰা-ছোৱালীক সৰুৰে পৰাই বেঙেনাপ্ৰেমীৰূপে গঢ়ি তুলিবলৈ ৰাষ্ট˜ৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰজাঘৰীয়া বুদ্ধিজীৱীৰ দ্বাৰা বেঙেনাপ্ৰেমী পাঠ্যক্ৰমত প্ৰস্তুত কৰিব লাগে৷

আকবৰে মিচিকিয়াই হাঁহিলে আৰু ক’লে, বীৰবল, তুমি দেখোন দুদিনমান আগতে ইয়াৰ ঠিক ওলোটা কথা কৈছিলা৷ বীৰবলে সম্পূৰ্ণ অজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিলে, সুধিলে কি কৈছিলোঁ মহাৰাজ? আকবৰে ক’লে– তুমি দুদিনমানৰ আগতে ঘোৰ বেঙেনাবিদ্বেষ, বেঙেনাভীতি প্ৰকাশ কৰিছিলা আৰু আজি বেঙেনাৰ তীব্ৰপ্ৰেমী হৈ পৰিলা যে? বীৰবলে পৰম গম্ভীৰতাৰে ক’লে, ‘মহাৰাজ, মই বেঙেনাৰ অধীনত চাকৰি নকৰোঁ, আপোনাৰ অধীনতহে কৰোঁ৷ বেঙেনাক ভাল বুলি ক’ম নে বেয়া বুলি ক’ম সেয়া নিৰ্ভৰ কৰিব আপুনি বেঙেনা ভাল পায় নে বেয়া পায় তাৰ ওপৰত৷ অথবা, মহাৰাজে ক্ষমা কৰিব, মোৰ যদি মালিক সলনি হৈ যায়...৷’ 

আকবৰে কিছুপৰ তভক মাৰি থাকি ক’লে, ‘এৰা, নহ’লেনো তোমাৰ শিক্ষা, প্ৰতিভা, দক্ষতাৰ কি মূল্য থাকিব?’