অস্তিত্বৰ বাবে অপৰিহাৰ্য ম’বাইল ফোন

ম’বাইল ফোন এতিয়া এটা মৌলিক প্ৰয়োজন, উশাহ লোৱা বা খাদ্য খোৱাৰ দৰে৷ এগৰাকী ছোৱালীয়ে বাপেকে চেলফোনটো ভাঙি পেলোৱাৰ বাবে আত্মহত্যা কৰিলে৷ মাক-বাপেকে ম’বাইল ফোন ব্যৱহাৰ কৰাত হকা-বধা কৰাৰ বাবে এনে শিশু আৰু কিশোৰে আত্মহত্যা কৰাৰ খবৰ আজিকালি সঘনাই ওলাই থাকে৷ ম’বাইল ফোন বজাৰত কিনিবলৈ পোৱা যোগাযোগৰ এটা সাধন, এটা যন্ত্ৰ৷ এটা ম’বাইল মডেলৰ সাইলাখ একে লাখ লাখ কপী তৈয়াৰ হয়৷ এনে এটা যন্ত্ৰৰ বাবে শিশু আৰু কিশোৰে আত্মহত্যা কৰাটোৱে আমাক ভবাই তোলে৷ সেই শিশু আৰু কিশোৰৰ বাবে ম’বাইল ফোনটো উশাহ লোৱাৰ দৰেই জীয়াই থকাৰ বাবে অপৰিহাৰ্য মৌলিক প্ৰয়োজনত পৰিণত হৈছে৷ ফোনটো অবিহনে তেওঁলোক জীয়াই নাথাকে৷ 

যন্ত্ৰ সভ্যতাই আমাক, বিশেষকৈ আমাৰ উঠি অহাচামক অসুখীয়া কৰি তুলিছে নেকি? এতিয়া এটা ম’বাইলৰ বাবে শিশু-কিশোৰে আত্মহত্যা কৰে৷ এখন বাইকৰ বাবে একোটা কিশোৰে বাপেকৰ জীৱন অশান্তিৰে ভৰাই তোলে, অপৰাধত লিপ্ত হয়৷ এতিয়াৰ তথাকথিত আধুনিক উন্নত জীৱন যন্ত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল৷ বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিৰ অৱদান এই যন্ত্ৰবোৰ অবিহনে আধুনিক জীৱন কল্পনাও কৰিব নোৱাৰি৷ চহৰবোৰত মাটিৰ অভাৱ হোৱাত এতিয়া চহৰবোৰ উলম্বভাৱে আকাশলৈ বাঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰিছে৷ ওখ এপাৰ্টমেণ্টবোৰত মাটিৰ পৰা বহু ওপৰত থকা মানুহখিনিৰ বাবে পানী ওপৰলৈ তোলা পাম্পটো, অক্সিজেন আৰু খাদ্যৰ সমানে মৌলিক প্ৰয়োজন৷ এই পাম্পটো অবিহনে ওখ ওখ এপাৰ্টমেণ্টৰ অস্তিত্বই নাথাকিব৷ এনেকুৱা আৰু বহু যন্ত্ৰৰ কথা ক’ব পাৰি যিবোৰ অবিহনে আধুনিক জীৱন অচল৷ এতিয়া ভাত-কাপোৰ আৰু ঘৰ এই তিনিটাৰে মানুহ জীয়াই নাথাকে৷ মৌলিক প্ৰয়োজনৰ তালিকাখন এতিয়া বহু দীঘলীয়া হ’ল৷ যিমানে আমি আধুনিক হৈছোঁ, সিমানে এই মৌলিক প্ৰয়োজনৰ তালিকাখন দীঘলীয়া হৈ গৈ আছে৷ এই দীঘলীয়া মৌলিক প্ৰয়োজনৰ তালিকাত থকা বস্তুবোৰ প্ৰয়ুক্তিয়ে সজা বজাৰত কিনিবলৈ পোৱা সামগ্ৰী৷ আগৰ প্ৰজন্মক পানী তোলা পাম্পৰ প্ৰয়োজন হোৱা নাছিল, এতিয়া পানী তোলা পাম্প অবিহনে জীৱনৰ কথা ভাবিবই নোৱাৰি; নতুন প্ৰজন্মই ম’বাইল ফোন অবিহনে জীয়াই থকাৰ কথা ভাবিবই নোৱাৰে৷ যন্ত্ৰবোৰ আমাৰ অস্তিত্বৰ বাবে অপৰিহাৰৰ্য হৈ পৰিছে৷ এই যন্ত্ৰবোৰৰ উৎপাদন আৰু বিক্ৰীক লৈয়েই গঢ়ি উঠিছে পৃথিৱীৰ অৰ্থনীতিৰ সিংহভাগ৷ এই যন্ত্ৰবোৰৰ উৎপাদকসকলৰ বাবে যন্ত্ৰবোৰক আমাৰ অস্তিত্বৰ বাবে অপৰিহাৰ্য কৰি তুলিব পৰাটোৱেই সাফল্য৷ তাৰ বাবেই বিজ্ঞাপনত কোটি কোটি টকা খৰচ হৈছে৷ বিজ্ঞানৰ কল্প কাহিনী বা ছায়েঞ্চ ফিকচন লিখা বহু বিজ্ঞানী আৰু লেখকে তেওঁলোকৰ কাহিনীত এনে এটা সম্ভাৱনা কল্পনা কৰিছে যেতিয়া যন্ত্ৰবোৰ হৈ পৰিব মুখ্য আৰু আমি মানুহবোৰ হৈ পৰিম গৌণ৷ সেই ক্ৰমাৎ যন্ত্ৰই গ্ৰাস কৰিবলৈ ওলোৱা পৃথিৱীখনৰেই আগজাননী দি গ’ল নেকি এটা যন্ত্ৰৰ বাবে নিজকে মাৰি পেলোৱা ছোৱালীজনীয়ে? মানৱীয় সত্তাৰ কিমানখিনি এটা ম’বাইল ফোনে অধিকাৰ কৰি ল’লে সেইটোৰ বাবে মানুহে প্ৰাণ দিব পাৰে? এয়া মাত্ৰ এটা বিচ্ছিন্ন ঘটনা, মাত্ৰ এজনী ছোৱালীৰ মানসিক ৰোগৰ পৰিণতি নে অসুখীয়া পৃথিৱীখনৰ লক্ষণ? আজি কিছু বছৰ আগলৈ ম’বাইল ফোন নাছিল, তেতিয়া জীৱনবোৰ ৰংহীন, ব’ৰিং আছিল নেকি?  তাৰো আগতে মটৰ গাড়ী নাছিল, বিজুলী চাকী নাছিল, টিভি নাছিল, ৰেডিঅ’ নাছিল৷ তেতিয়াৰ জীৱনবোৰ অপূৰ্ণ আছিল নেকি? নে কোনো যন্ত্ৰৰ বেদখল নথকা জীৱনবোৰ প্ৰকৃতিৰ কোলাত বেছি পৰিপূৰ্ণ আছিল?

যন্ত্ৰই আমাক পৃথিৱীৰ, প্ৰকৃতিৰ, মানুহৰ সান্নিধ্যৰ পৰা ক্ৰমে দূৰলৈ নি আছে৷ যন্ত্ৰ সভ্যতা যিমানে আগুৱাইছে, সিমানে বাঢ়িছে এই ব্যৱধান৷ পৃথিৱী আৰু প্ৰকৃতিৰ স’তে  মানুহৰ এই বিচ্ছন্নতা ম’বাইল ফোন আৰু ইণ্টাৰনেটে এনে এটা পৰ্যায়লৈ নিছে যে সি এতিয়া এখন বিকল্প বাস্তৱ সৃষ্টি কৰি লৈছে৷ আমাৰ চাৰিওফালৰ কিশোৰ-কিশোৰী, যুৱক-যুৱতীক ভালকৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় তেওঁলোক অনবৰত সেই অলীক যন্ত্ৰসৃষ্ট বিকল্প বাস্তৱত থাকে৷ পুৰণি প্ৰজন্মৰবোৰে সেই চাইবাৰ জগতৰ বিকল্প বাস্তৱতাৰ একো আওভাও নাপায়৷ ছোৱালীজনীৰ ম’বাইল ভঙা দেউতাকে কল্পনাই কৰিব পৰা নাছিল যে তেওঁ মাত্ৰ এটা যন্ত্ৰ ভঙা নাই, তেওঁ ভাঙি পেলাইছে তাইৰ অলীক বাস্তৱটো, যিটোত তাই বাস কৰে৷ তাইৰ অলীক পৃথিৱীখন কাঢ়ি লোৱাৰ বাবে তাই সঁচা পৃথিৱীখন এৰি গুছি গ’ল৷ এই সঁচা পৃথিৱীখনৰ সঁচা বাস্তৱটোৰ পৰা কিমান বিচ্ছিন্ন আছিল ছোৱালীজনী৷ এটা অলীক বাস্তৱ সাজি দিব পৰা এই ম’বাইলটো কিমান শক্তিশালী৷ সেই দুৰ্ভগীয়া ছোৱালীজনীৰ দুৰ্ভগীয়া দেউতাকে জীৱনত বহু মূল্য দি শিকিব লগা হ’ল, আমাকো শিকাই দি গ’ল যে ম’বাইলৰ পৰা সৰাৰ কোনো উপায় নাই৷ এতিয়া পৃথিৱীত ম’বাইলৰ সংখ্যা মানুহতকৈ বেছি৷ এপলে যেতিয়া আই ফোনৰ একোটা নতুন মডেল বজাৰত উলিয়ায়, তেতিয়া সেই ফোন কিনিবলৈ ওৰেনিশা দোকানৰ বাহিৰত মানুহে শাৰী পাতি ৰৈ থাকে৷ পুৱা দোকান খোলাৰ পাছত নিজৰ ফোনটো কিনি এই গ্ৰাহকসকল জীৱনৰ পৰম প্ৰাপ্তিত উৎফুল্লিত হৈ বাহিৰত ৰৈ থকা নিউজ চেনেলৰ কেমেৰাৰ আগত নাচি-বাগি মতলীয়া হয়৷ এই গ্ৰাহকসকলৰ ভিতৰত কিশোৰ-কিশোৰীৰ সংখ্যাই সৰহ৷ ম’বাইলত ফোনৰ বিজ্ঞাপনবোৰ মন কৰক, কুমলীয়া বয়সৰ গ্ৰাহকক তেওঁলোকে লক্ষ্য কৰি লয়৷ এই ম’বাইল কিনি মতলীয়া হোৱাসকলক কৰ্প’ৰেটৰ মাৰ্কেটিং চক্ৰান্ত বা উপভোক্তাবাদৰ কুপ্ৰভাৱৰ কথা বুজাবলৈ যোৱাটো গৰুৰ আগত টোকাৰি বজোৱাৰ নিচিনাই৷

যিমানে বেছিকৈ ম’বাইল বিক্ৰী হ’ব, সিমানেই দেশৰ জাতীয় আয় বাঢ়িব, সিমানেই দেশৰ উন্নতি হ’ব৷ এই উন্নতিয়ে নতুন চামক ক’লৈ লৈ যাব, জাতীয় আয় বাঢ়িলে নতুন চামটোৰ জীৱনত সুখৰ পৰিমাণ বাঢ়িবনে আদি কথা ভাবিবলৈ কাৰো আহৰি নাই৷ ম’বাইলৰ অনিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱহাৰৰ ফলত হ’ব পৰা শাৰীৰিক আৰু মানসিক ক্ষতিত বহু গৱেষণা আৰু অধ্যয়ন হৈছে৷ ভাৰতলৈ ম’বাইল অহা এতিয়ালৈ ৫০ বছৰো হোৱা নাই৷ ইয়াৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱবোৰ মানুহে এতিয়ালৈ সম্পূৰ্ণকৈ বুজি উঠা নাই৷ পঢ়া-শুনাত হোৱা ক্ষতি, টোপনিত ব্যাঘাত, সামাজিক সম্পৰ্ক ৰক্ষাত অক্ষমতা আদিৰ কাৰণৰূপেও ম’বাইলৰ অনিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱহাৰক দায়ী কৰা হৈছে৷ কিছুদিন আগতে লণ্ডনত হোৱা এটা সমীক্ষাত কিশোৰীসকলক সোধা হৈছিল যে বয়ফ্ৰেণ্ড আৰু ম’বাইলৰ মাজত এটাক ৰাখিব লগা হ’লে তেওঁলোকে কোনটোক এৰিব? বেছিভাগ কিশোৰীয়ে বিনাদ্বিধাই বয়ফ্ৰেণ্ডক এৰি ম’বাইলটোক ৰাখিব বুলি কৈছিল৷ আন এজনী কিশোৰীৰ মানসিক ৰোগৰ কাৰণ আছিল ম’বাইলটো৷ ম’বাইলটো অকণমান আঁতৰাই নিলেই তেওঁ অস্বাভাৱিক আচৰণ কৰিছিল৷ 

যন্ত্ৰই মানৱ সভ্যতা গঢ়িছে তাত কোনো সন্দেহ নাই, কিন্তু ম’বাইল ফোনৰ দৰে যন্ত্ৰবোৰ একোটা যন্ত্ৰ মাথোন হৈ থকা নাই৷ এইবোৰ এতিয়া আমাৰ সত্তাৰ ভিতৰলৈ কুৰুকি কুৰুকি সোমাই আমাৰ ভিতৰত স্থান দখল কৰিছে৷ ইয়াৰ ফলাফল কি হ’ব আমি নাজানো৷ আমাৰ ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্ম কিছুমান যন্ত্ৰৰ একোটা এক্সটেনচনত পৰিণত হ’ব নেকি? এনেকুৱা এখন পৃথিৱী য’ত যন্ত্ৰবোৰ হৈ পৰিব মুখ্য আৰু মানুহ হৈ পৰিব গৌণ? সেই দিন বৰ বেছি দূৰত নাই নেকি যেতিয়া যন্ত্ৰ যেতিয়া হৈ পৰিব অস্তিত্বৰ নিৰ্ণায়ক অংগ- উশাহৰ দৰে? তেতিয়া যন্ত্ৰ আঁতৰাই নিলে মানুহ হৈ পৰিব সত্তাহীন, ঠিক সেই ম’বাইল নোহোৱাকৈ জীয়াই থাকিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা ছোৱালীজনীৰ দৰে?