শিল্পী-সাহিত্যিকৰ মৰ্যাদা

আলু-পিঁয়াজ, চাউল-দাইল বা কাপোৰ-গহনাৰ দৰে নহ’ব পাৰে, কিন্তু কিতাপৰো বজাৰ আছে৷ আন বজাৰৰ দৰে ইয়াতো ক্ৰেতা-গ্ৰাহক আৰু বিক্ৰেতা-ব্যৱসায়ী থাকে৷ এইখন বজাৰ আজিকোপতি আমাৰ দেশত আৰু বিশেষকৈ আমাৰ ৰাজ্যত ভালদৰে গঢ়ি নুঠিল৷ ইয়াৰ অন্তৰালত ভিন্ন কাৰক থাকিলেও অন্যতম প্ৰধান কাৰণ হৈছে ‘কিতাপ’ক কিনিবলগীয়া দ্ৰব্য-সামগ্ৰীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তই কৰা নহয়৷ সৰ্বসাধাৰণ বা নিম্ন আয়ৰ লোকৰ কথাটো বাদেই, যোত্ৰবানসকলৰ বাবেও বজাৰৰ তালিকাত ‘কিতাপ’ নাথাকে৷ বহুতে কিতাপ কিনাটো প্ৰয়োজনীয় বুলি নাভাবেও; অৱশ্যে, স্কুল-কলেজৰ পাঠ্যক্ৰমৰ কিতাপৰ কথা সুকীয়া৷ তাতো বিশেষকৈ উচ্ছ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত বৃহৎসংখ্যকেই ‘প্ৰশ্নোত্তৰ’ বা ‘সহায়িকা’ শ্ৰেণীৰ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ কিতাপহে কিনে৷ মূল কিতাপ আৰু প্ৰসংগ-পুথি কিনা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা তাকৰ৷ এতিয়া ম’বাইল ফোনতো পাঠ্যক্ৰমৰ সৰহখিনিয়েই উপলব্ধ হোৱা বাবে কিতাপৰ প্ৰতি অনীহা বাঢ়িলহে৷ বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ পাঠ্যপুথিৰ বাহিৰেও জ্ঞান আহৰণৰ বাবে অথবা মনৰ খোৰাক যোগাবলৈও বজাৰত ভিন্ন ৰুচিসম্পন্ন কিতাপ বিক্ৰীৰ বাবে ৰখা হয়৷ কিন্তু, অন্যান্য উপভোক্তা সামগ্ৰীৰ দৰে কিতাপ বিক্ৰী নহয়৷ বহুতৰ মতে, কিতাপ ‘কিনা-বেচা’ কৰিবলগীয়া উপভোক্তা সামগ্ৰী নহয়৷ যিদৰে আন দ্ৰব্য-সামগ্ৰী বা সেৱাৰ প্ৰতি কিনি উপভোগ কৰাৰ বাবে গ্ৰাহকৰ মনত হেঁপাহ আছে, তেনেদৰে কিতাপৰ প্ৰতি নাই৷ বৃহৎসংখ্যক লোকৰেই কিতাপ পঢ়াৰ অভ্যাস নাই৷ কিছুসংখ্যকৰ কিতাপ পঢ়াৰ ‘চখ’ আছে৷ কিতাপ পঢ়াৰ অভ্যাস আৰু চখ থকাসকলৰ মাজতো একাংশই সামৰ্থ্য থাকিলেও কিতাপ কিনি পইচা ‘নষ্ট’ কৰিব নোখোজে৷ নিৰক্ষৰ তথা কমকৈ পঢ়া-শুনা (আনুষ্ঠানিক) কৰা লোকৰ কথা বেলেগ, শিক্ষিতসকলৰ মাজতো বৃহৎসংখ্যকৰ মাজত কিতাপ কিনা বা পঢ়াৰ বাবে আগ্ৰহ আৰু সময়ৰ নাটনি দেখা যায়৷ চৰকাৰী অথবা বেচৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কৰ্মৰতসকলৰ মাহেকীয়া বজাৰৰ তালিকাত বা বাজেটত কিতাপ স্থানতো নাথাকেই আনকি কোনো আলোচনী-বাতৰিকাকতৰ বাবেও স্থান নাথাকে৷ ধনৱানসকলে, চৰকাৰৰ ঘৰৰ সদস্যসকলে ঘৰত ফুলনি, ফুলদানি, কুকুৰ-মেকুৰী সজাই-মেলি লালন-পালন কৰাৰ দৰে লোকক দেখুৱাবলৈকেই যদি কিতাপৰ আলমাৰী কেইটামানো সজালেহেঁতেন, অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য, লেখক-প্ৰকাশক, গ্ৰন্থ বিক্ৰেতা আৰু বৌদ্ধিক জগতখনলৈ ই এক ধনাত্মক বাৰ্তা কঢ়িয়াই নিলেহেঁতেন৷ পিছে, এনে হ’ব পৰাৰ কোনো ইংগিত এতিয়ালৈ চকুত পৰা নাই৷ এই সৰু সৰু কথাবোৰে আমাৰ মূল্যবোধৰ এক ছবিও তুলি ধৰে৷ আমি যদি লেখকক, কিতাপক মূল্য দিবলৈ ৰাজী নহওঁ, তেন্তে আমি ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰো অনুৰাগী নহয়৷ এইটো অতি পৰিতাপৰ কথা যে ৰাজ্যখনত লেখকসকলক অকণো মান্যতা দিয়া নহয়৷ বিভিন্ন উপলক্ষত প্ৰকাশ হোৱা স্মৃতিগ্ৰন্থ, স্মৰণিকাসমূহত লেখা বিচাৰি লেখকৰ সময় আৰু মগজুৰ ব্যয় কৰোৱা হয়, কিন্তু তাৰ কোনো প্ৰতিদান দিয়াতো নহয়েই, আনকি কৃতজ্ঞতাও জনোৱা নহয়৷ লেখকৰ মাননি নাই, কিতাপৰ ক্ৰেতা নাই, প্ৰকাশক-বিক্ৰেতাৰ উপাৰ্জন নাই, এনেক্ষেত্ৰত অসমীয়া ভাষাই কিদৰে বহনক্ষমতা অৰ্জন কৰিব? কাৰণ, বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা দেখোন ভাষাক বিদায় দিয়া হৈছেই৷ অলপতে সেয়েহে আকাশবাণী গুৱাহাটীৰ যুৱবাণী অনুষ্ঠানৰ এটা সাক্ষাৎকাৰত এগৰাকী প্ৰতিভাৱান যুৱতীয়ে কৈছেই যে সাহিত্য-সংস্কৃতি কৰাত তেওঁৰ অভিভাৱকৰ কোনো আপত্তি নাই, কিন্তু সেইবোৰক মূল হিচাপে ৰাখি অৰ্থ উপাৰ্জনৰ উৎস হ’ব বুলি ভবাত তেওঁলোকৰ আপত্তি আছে৷ অৰ্থ উপাৰ্জন কৰি নিজকে প্ৰতিষ্ঠিত কৰিবলৈ হ’লে প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাত বহাৰ বাবে সাজু হ’ব লাগিব আৰু তাত উত্তীৰ্ণ হ’ব পাৰিলেহে জীৱনলৈ সফলতা আহিব৷ অসমত লেখক-সাহিত্যিক-শিল্পী (দুই-এক ব্যতিক্ৰম বাদ দি) হৈ ভাতমুঠি মৰ্যাদাপূৰ্ণভাৱে খোৱাৰ দিন এতিয়াও অহাই নাই৷