শব্দ-প্ৰদূষণ
১৮৬১ চনত জন ফিলিপ ৰেইচে যেতিয়া লাউড-স্পীকাৰ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল, তেতিয়া ই যে শব্দ-প্ৰদূষণৰো কাৰক হ’ব পাৰে, সেই কথা ভবা নাছিল৷ নভবাটো তেনেই স্বাভাৱিক৷ কাৰণ, তেওঁৰ সেই আৱিষ্কাৰৰ উদ্দেশ্য কোনোপধ্যে শব্দ-প্ৰদূষণ সৃষ্টি নাছিল৷ সময়ৰ সোঁতত লাউড-স্পীকাৰৰ আকৃতি, প্ৰকৃতি, ব্যৱহাৰৰ পৰিসৰ, ইত্যাদিলৈ যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন আহিল৷ অন্যান্য বহুতো বৈজ্ঞানিক আৱিষ্কাৰৰ দৰে লাউড-স্পীকাৰৰো অপব্যৱহাৰ হ’বলৈ ধৰিলে৷ বিশেষকৈ, ভাৰতৰ দৰে দেশত লাউড-স্পীকাৰৰ অপব্যৱহাৰ প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ আইন প্ৰণয়ন কৰিবলগীয়া হ’ল৷ ১৯৮৬ চনত পৰিৱেশ প্ৰতিৰক্ষা আইনযোগে দেশত লাউড-স্পীকাৰৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ ব্যৱস্থা ৰখা হৈছে৷ আকৌ, ২০০০ চনত শব্দ-নিয়ন্ত্ৰণ নিৰ্দেশাৱলীযোগেও লাউড-স্পীকাৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত নিয়ম বান্ধি দিবলগীয়া হৈছে৷ সেইমৰ্মে ৰাজ্য-প্ৰশাসনে নিজৰ নিজৰ প্ৰশাসনীয় এলেকাৰ বাবে বিধি-বিধান দিব পাৰে৷ চলিত নিৰ্দেশাৱলী মতে ঔদ্যোগিক এলেকাত ৭৫ ডেচিবল, বাণিজ্যিক এলেকাত ৬৫ ডেচিবল আৰু আৱাসিক এলেকাত ৫৫ ডেচিবলৰ অধিক প্ৰাবল্য সৃষ্টি কৰিব পৰাকৈ লাউড-স্পীকাৰ বজাব নোৱাৰে৷ কিন্তু, পৰিতাপৰ কথা এয়ে যে এই সকলো কাকত-পত্ৰতেই সীমিত হৈ থাকে৷ কোনে ব্যক্তিগত বা সামাজিকভাৱে ক’ত কিমান শব্দ-প্ৰাবল্যৰ সৃষ্টি কৰিলে, তাৰ জোখ-লেখ লওঁতা কোনো নাই৷ ৰাজপথ, গলি-পথ, শিক্ষানুষ্ঠান অথবা হাস্পতাল এলেকা সকলোতে অবিৰাম শব্দ-প্ৰদূষণ সৃষ্টি কৰি পেঁ-পেঁকৈ গাড়ী-মটৰৰ হৰ্ন বাজিয়েই থাকে৷ বিশ্বৰ উন্নত দেশবোৰত বাটে-পথে গাড়ীৰ হৰ্ন কাচিৎহে শুনিবলৈ পোৱা যায়৷ দেশে-দেশে শব্দ-প্ৰদূষণ ৰোধ কৰাৰ বাবে গাড়ীৰ হৰ্ন, নিৰ্মাণ-খণ্ডৰ যন্ত্ৰ-পাতিৰ হুলস্থূলীয়া শব্দ, বোমা-বাৰুদ-ফট্কাৰ শব্দ, লাউড-স্পীকাৰৰ শব্দ আদিৰ ক্ষেত্ৰত সুনিৰ্দিষ্ট বিধি-বিধান আছে আৰু সেইবোৰ প্ৰকৃতাৰ্থত পালন কৰি চলা হয়৷ বিধি-বিধান আমাৰো আছে৷ অসমত এই সন্দৰ্ভত ১৯৬০ চনতেই গ্ৰহণ কৰা আইন আছে৷ সম্প্ৰতি, কেন্দ্ৰীয়ভাৱে গৃহীত পৰিৱেশ সুৰক্ষাজনিত আইনৰ ৰক্ষক হিচাপে অসম প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ড আছে৷ নিশা দহ বজাৰ পাছৰ পৰা পুৱা ছয় বজাৰ আগলৈ শব্দ-প্ৰাবল্য নিয়ন্ত্ৰিত জোখত থাকিব লাগে৷ এই নিৰ্ধাৰিত সময় অতিক্ৰমি উচ্ছস্তৰীয় শব্দ-সংগীত অথবা ফট্কা আদি ব্যৱহাৰ কৰিব খুজিলে [তাকো বন্ধ-গৃহৰ ভিতৰত] জিলা দণ্ডাধীশৰ অনুমতি লোৱাটো বাধ্যতামূলক৷ পিছে, এই নিয়ম পালন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জনসাধাৰণ যিদৰে অনিচ্ছুক, কতৃৰ্পক্ষও সেইদৰে উদাসীন৷ উৎসৱ-পাৰ্বণৰ নিৰ্ধাৰিত দিনবোৰৰ কথাতো বাদেই, সাধাৰণ দিনবোৰতো সময়ে-অসময়ে আৱাসিক এলেকাবোৰতো উচ্ছস্তৰত সংগীত বাজি থাকে, যিয়ে নিশ্চিতভাৱে শব্দ প্ৰদূষণৰ সৃষ্টি কৰে৷ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ এলেকাবোৰত যেতিয়া ব্যক্তিগত বাৰ্থ-ডে’, বিবাহ-বাৰ্ষিকীকে ধৰি বিভিন্ন অনুষ্ঠানত লাউড-স্পীকাৰ লগাই ‘ৰূফ-টপ’ত পাৰ্টী কৰিবলৈ লয়, তেতিয়া প্ৰতিৱেশীৰ জীৱন দুৰ্বিষহ হৈ পৰে৷ নিশা বাৰ-এক বজাত যেতিয়া বিয়াগোম ফট্কাৰ দুৰ্দান্ত শব্দৰে কাৰোবাৰ বিবাহ অনুষ্ঠানলৈ দৰাক আদৰি আনে, তেতিয়াই ওচৰে-পাঁজৰে থকা অসুখীয়া বৃদ্ধ লোকৰ বুকুৱে ধান বানিবলৈ ধৰে, অথবা পানী কেঁচুৱাই আধা-ঘুমটিৰ পৰা সাৰ পাই হুৰাওৰাৱে কান্দিবলৈ ধৰে৷ সৰ্বত্ৰ-সৰ্বদা শব্দ-প্ৰদূষণকাৰীকচোন কেতিয়াও আইনৰ ৰক্ষাকাৰীসকলে বাধা দিয়া দৃষ্টিগোচৰ নহয়৷ অথচ ইপিএ, ১৯৮৬১ অধীনত এনে লোকক অভিযুক্ত কৰিব পৰা যায়৷ পিক্নিকৰ বতৰত শান্তিপূৰ্ণ এলেকাবোৰলৈ গৈ উচ্ছস্তৰত সংগীত বজাই, হুলস্থূল সৃষ্টি কৰোঁতাসকলকো প্ৰশাসনে জবাবদিহি কৰা দেখা নাযায়৷ নিজৰ অধিকাৰক লৈ সততে ৰাজপথলৈ ওলাই আহি আন্দোলনত চামিল হোৱা আমিও কাহানিও এইবোৰ কথাত মাত মতাৰ প্ৰয়োজনবোধ কৰা নাই৷ ক্ৰমশঃ এই অনাকাংক্ষিত হুলস্থূলবোৰ বাঢ়ি গৈ আছে, আৰু অতি ভয়াৱহভাৱে আমি এক প্ৰদূষণভৰা পৃথিৱীৰ দিশে চকু মুদা কুলিৰ ভাও দি আগবাঢ়ি গৈ আছোঁ৷ আধুনিকতাৰ নামত, আনন্দ-উৎসৱৰ নামত আমাৰ ‘উইল’ত ভৱিষ্যৎ-বংশধৰৰ বাবে লিখি থৈ যাম এখন পংগু পৃথিৱীৰ নাম!