গ্ৰন্থই ভাষাক জীয়াই ৰাখে
গুৱাহাটী গ্ৰন্থমেলা চলি আছে৷ যান্ত্ৰিক চহৰখনত যেন কিতাপৰ গোন্ধ আৰু পাঠকৰ কথাৰ গুঞ্জনে এক নতুন মাত্ৰা দিছে৷ পদপথৰ কোলাহলৰ মাজতো কথা-বতৰাৰ বিষয় হৈ পৰিছে কিতাপ৷ ৰেপিডো চালকৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বাটৰুৱালৈকে নতুন নতুন কিতাপৰ আলোচনা হৈছে৷ খানাপাৰাৰ ভেটেৰিনেৰী কলেজৰ খেলপথাৰত গঢ় লৈ উঠা অস্থায়ী ‘কাগজৰ নগৰী’খনত একে ঠাইতে অসমীয়া গ্ৰন্থৰ কাষতে ইংৰাজী বেষ্ট ছেলাৰ, হিন্দী, শিশু-সাহিত্য, অনুবাদ গ্ৰন্থ আদি বহু ভাষাৰ বহুধৰণৰ কিতাপ উপলব্ধ হৈছে৷ এইবাৰৰ মেলাত এটা দৃশ্য বেছি স্পষ্ট– নতুন লেখক-লেখিকাৰ উপস্থিতি৷ তেওঁলোকে কেৱল ষ্টলৰ পিছফালে বহি থকা নাই, নিজেই ঘূৰি ফুৰিছে, নিজৰ কিতাপ হাতত ধৰি ফটো তুলিছে, নতুন পাঠকৰ সৈতে কথা পাতিছে, পাঠকৰ সঁহাৰিয়ে যেন তেওঁলোকৰ আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰিছে৷ গ্ৰন্থমেলা অতীততে ‘সাহিত্য উৎসৱ’ হিচাপে আৰম্ভ হোৱা নাছিল৷ ই আৰম্ভ হৈছিল বাণিজ্য-মেলাৰ দৰে, য’ত কিতাপো আছিল এক পণ্য৷ ইউৰোপত বাণিজ্য মেলাসমূহত কিতাপৰ কিনা-বেচা হৈছিল৷ অসমৰ ক্ষেত্ৰতো গুৱাহাটীৰ গ্ৰন্থমেলা এতিয়া বছৰে এবাৰকৈ হোৱা ‘উৎসৱ’ৰ দৰে গঢ় লৈ উঠিছে, য’ত কিতাপ কিনা-বেচা হোৱাৰ লগতে কিতাপ পঢ়াৰ সংস্কৃতি একোটা গঢ়ি উঠাত সহায় কৰিছে৷ গ্ৰন্থমেলাই মানুহক টানি আনে, ইয়াৰ কিছুমান মনস্তাত্ত্বিক কাৰণ আছেঃ [১] হাজাৰ হাজাৰ মানুহ কিতাপ চাবলৈ, কিনিবলৈ, আলোচনা কৰিবলৈ আহিলে কিতাপ পঢ়া ‘ব্যক্তিগত চখ’ হৈ থাকি নাযায়; ই সমাজৰ নীতিত পৰিণত হয়৷ কিতাপ পঢ়াৰ এক সংস্কৃতি তৈয়াৰ হয়৷ [২] অনলাইন এলগৰিথ্ম ৰিক’মেণ্ডেচনে সাধাৰণতে আগৰ পছন্দৰ অনুৰূপ কিতাপ আগবঢ়ায়৷ ঠিক ‘এমাজন’ত বা অনলাইনত কিতাপ কিনাৰ ক্ষেত্ৰত৷ কিন্তু গ্ৰন্থমেলাত কেতিয়াবা আকস্মিকভাৱে আৱিষ্কাৰ কৰোঁ আমি নতুন লেখক, নতুনধৰণৰ গ্ৰন্থ, নতুন অনুবাদ, নতুন আৰু অচিনাকি সাহিত্যৰ সোৱাদ৷ [৩] হাতেৰে পৃষ্ঠাবোৰ এটাৰ পাছত এটাকৈ চাই, ক’ভাৰটো স্পৰ্শ কৰি, দুই-এটা অনুচ্ছেদ চকুৰে চাই যি অনুভৱ হয়, সেয়া ই-বুক এখনত কেতিয়াও পোৱা নাযায়৷ [৪] নতুন বছৰটোৰ নতুন সংকল্প ল’বলৈ নতুন কিতাপবোৰে এটা বাট দেখুৱায়, অনুপ্ৰেৰণা যোগায়৷
উৎসাহ সৃষ্টি কৰা সহজ; অভ্যাস গঢ়া কঠিন৷ বহু সময়ত এই মেলাবোৰ আতচবাজীৰ দৰে উজলে কিছু সময়ৰ বাবে, তাৰ পাছত মানুহ আকৌ আগৰ নিজৰ প্ৰাত্যহিক জীৱনলৈ উভতি যায়৷
এইবাৰৰ গ্ৰন্থমেলাত টয়লেটৰ কদৰ্যতা সমালোচিত হৈছে৷ এই ব্যৱস্থাবোৰ সঠিক হ’লে পাঠকৰ সুবিধা হয়৷ প্ৰতিষ্ঠিত সাহিত্যিকৰ উপস্থিতিত অনুষ্ঠানবোৰ পৰিচালনা কৰিবলৈ স্কুল-কলেজৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক সুবিধা দিয়া উচিত৷ যিমান পাৰি স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিশেষ ৰেহাইৰ ব্যৱস্থা কৰিলেও নতুন প্ৰজন্মক আগ্ৰহী কৰিব পৰা যায়৷
স্কুল-কলেজ আদিতে মাহেকীয়া মিনি-বুক ইভেণ্ট চলি থাকিব লাগে৷ গ্ৰন্থমেলাতেই সদস্যভৰ্তিৰ সুবিধা প্ৰকাশকে দিব পাৰে, যাতে ৰেহাই মূল্যত পাছত কিতাপবোৰ কিনিব পাৰে৷
ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু কম আয় থকা পৰিয়ালৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ভাউচাৰ থাকিব লাগে৷ নতুন পাঠক সৃষ্টিত ই সহায় কৰিব৷ এই গ্ৰন্থমেলাত অসমীয়া কিতাপৰ পয়োভৰ যথেষ্ট দৃষ্টিনন্দন হৈছে৷ আঞ্চলিক ভাষা জীয়াই ৰাখিবলৈ স্থানীয় ভাষাবোৰৰ কিতাপৰ প্ৰয়োজন আছে৷
গ্ৰন্থমেলাৰ ভিৰে এটা কথা প্ৰমাণ কৰিছে যে মানুহৰ পঢ়াৰ ইচ্ছা আছে৷ কিন্তু এই ইচ্ছাক মেলা শেষ হোৱাৰ লগে লগে নিস্তেজ হ’বলৈ দিয়া উচিত নহয়৷ কৰিবলগীয়া অসংখ্য কামৰ ভিতৰত প্ৰকাশকসকলেও সদস্যভৰ্তি ফৰ্ম বিলাব পাৰে– যেনে এটা বছৰত কেইখনমান কিতাপ ৰেহাই মূল্যত পাব, ইত্যাদি৷ ডাঙৰ নেতা অহাৰ বাবে এটা দিন দুই-এখন গেট বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল, তথাপি গ্ৰন্থপ্ৰেমী ৰাইজে কিবাকৈ হ’লেও গ্ৰন্থৰ সুবাস ল’বলৈ গ্ৰন্থমেলালৈ নোযোৱাকৈ নাথাকিল৷ এনেকৈ অসমৰ চুকে-কোণে গ্ৰন্থমেলা হৈ থাকক আৰু আঞ্চলিক ভাষাৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ হৈ থাকক৷