Logo
image

হাতী-মানুহৰ সংঘাত

আঘোণে আনে কৃষকলৈ আশাৰ বতৰা৷ এই সময়তে কৃষকে সোণগুটি যেন ধান চপায়৷ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ পাছত সোণোৱালী ৰূপ ধাৰণ কৰা পথাৰে কৃষকৰ সকলো দুখ-ভাগৰ পাহৰাই হাঁহি বিৰিঙায়৷ কৃষিজীৱী লোকে পথাৰৰ ধাননিডৰাৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰি সপোন ৰচে৷ কিন্তু বিগত কিছু বছৰৰ পৰা অসমত আঘোণৰ শস্য চপোৱাৰ বতৰত হাতী-মানুহৰ সংঘাত ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে৷ অসমত বান-খহনীয়াই কৃষকক জুৰুলা কৰাৰ পাছত সম্প্ৰতি প্ৰতিবছৰে হাতীয়ে কৃষকক বিস্তৰ ক্ষতি কৰি আহিছে৷ অসমৰ প্ৰায়কেইখন জিলাতে ধান চপোৱাৰ পূৰ্বে হাতীয়ে পথাৰৰ ধান খাই কৃষকক অৰ্থনৈতিকভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰে৷ আনকি বহু ঠাইত হাতীয়ে পথাৰৰ ধান খোৱাৰ উপৰি ভঁৰালৰ ধানো খাই তহিলং কৰে৷ ইয়াৰ উপৰি সময়ে সময়ে হাতীয়ে মানুহৰ ঘৰ-দুৱাৰ ভাঙি পেলোৱাৰ লগতে বাৰীৰ গছ-গছনিও ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰি যায়৷ হাতীৰ এনেবোৰ কাৰ্যত বাধা দিবলৈ যোৱা বহু লোকে অকাল মৃত্যুক আঁকোৱালি লোৱাৰ উপৰি বহুজন জীৱনটোলৈ ঘুণীয়া হয়৷ হাতীৰ জাকে বনাঞ্চলৰ পৰা জনাঞ্চললৈ বা ধাননি পথাৰলৈ আহিলে সাধাৰণতে গঞাই জুই জ্বলাই, টিন বজাই, ফট্‌কা ফুটাই হাতী খেদাৰ চেষ্টা কৰে যদিও এনে কাৰ্যৰ দ্বাৰা এটা বৃহৎ হাতীৰ জাক খেদাত বিশেষ উপকৃত নহয়৷ কিয়নো বৃহৎ হাতীৰ জাক এটা যিফালেৰে যায়, সেই অঞ্চলৰ শস্য নষ্ট হোৱাটো নিশ্চিত৷ তদুপৰি প্ৰতিদিনে হাতী খেদিবৰ বাবে প্ৰয়োজন হোৱা মানুহো নাথাকিব পাৰে৷ হাতী ওলালেই মানুহে বন বিভাগক খবৰ দিয়ে যদিও বনকৰ্মীৰ দলে কেতিয়াবা সেই ঠাইলৈ নোযোৱাৰো অভিযোগ পোৱা যায়৷ বহু অভিযোগৰ পাছত বনকৰ্মীৰ দল ঘটনাস্থলীলৈ গ’লেও সেয়া প্ৰায়ে ‘চোৰ গ’লে বুদ্ধি, বৰষুণ গ’লে জাপি’ৰ নিচিনাহে হয় বুলি শুনা যায়৷ অৱশ্যে, কেতিয়াবা কেতিয়াবা বনকৰ্মীৰ দল গৈ বহু কষ্ট কৰি হাতী খেদাও দেখা যায়৷ কামৰূপ জিলাৰ বোন্দাপাৰাত হাতী খেদিবলৈ যোৱা বনকৰ্মীৰ দলে শূন্যলৈ গুলী চলোৱাত বনকৰ্মীৰ গুলীত এটি দুবৰীয়া শিশু নিহত হোৱাৰ উপৰি শিশুটিৰ মাতৃও আহত হয়৷ বন্দুক চলোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ নথকা বনকৰ্মীৰ গুলীত এটি দেৱশিশু নিহত হোৱা আৰু এগৰাকী মাতৃ আহত হোৱা ঘটনাই প্ৰতিপন্ন কৰিছে ‘বনকৰ্মী’ৰ অদক্ষতা৷ এনে বনকৰ্মীয়ে ৰাইজক বিপদৰ সময়ত ৰক্ষা কৰিব পাৰিবনে? এনেবোৰ বনকৰ্মীৰ বাবেই হয়তো চোৰাং ব্যৱসায়ীয়ে মূল্যৱান গছ-গছনি কাটি তহিলং কৰিছে আৰু বনকৰ্মী তথা বন বিষয়াসকলে চকুমুদা কুলিৰ ভাও ধৰি বহি আছে নতুবা চোৰাং ব্যৱসায়ীৰে ধনৰ লেনদেন কৰি বনভূমিৰ গছ-গছনি তহিলং কৰিছে৷

ৰাজ্যত ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি হোৱা হাতী-মানুহৰ সংঘাতৰ কাৰণ হাতীৰ খাদ্যৰ অভাৱ৷ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ লগে লগে মানুহে হাবি-বননি কাটি উদ্যোগ-প্ৰতিষ্ঠান, বাসভূমি, কৃষিকাৰ্য আদিৰ বাবে বনভূমি অধিগ্ৰহণ কৰাৰ ফলত হাতীৰ বিচৰণভূমি সংকুচিত হোৱাৰ লগতে খাদ্যৰো অভাৱ হৈছে৷ তদুপৰি ৰাজ্য চৰকাৰে ১৯৮৫ চনৰ পৰা হাতী চিকাৰ বন্ধ কৰাত হাতীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে৷ ইয়াৰ ফলত খাদ্যৰ বাবে হাতীয়ে জনাঞ্চললৈ ঢাপলি মেলিবলৈ বাধ্য হৈছে৷ যদিহে চৰকাৰে হাতী চিকাৰৰ অনুমতি দি হাতী পোহপালৰ পুনৰ ব্যৱস্থা কৰে, তেন্তে হয়তো হাতী-মানুহৰ সংঘাত বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পাব৷ ইয়াৰ উপৰি বন বিভাগে বনাঞ্চলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে হাতীৰ খাদ্য হ’ব পৰাকৈ গছ-গছনি ৰোপণ কৰিলেও হাতী-মানুহৰ সংঘাত বহু পৰিমাণে দূৰ হ’ব৷