Logo
image

অসমীয়া জাতীয়তাবাদ

ততোধিক জাতি-জনগোষ্ঠীৰ ভাবৰ আদান-প্ৰদানৰ বাবে এটা উমৈহতীয়া মাধ্যম থাকে৷ অসমীয়া ভাষাৰ সাৰ্বজনীন গ্ৰহণযোগ্যতা এইক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ কিন্তু অসমীয়া ভাষাই মাধ্যম হিচাপেহে জাতীয়তাবাদী ধাৰণা সবল কৰে৷ ই সামগ্ৰিক জাতীয়তাবাদ গঠনৰ মূল কাৰক হ’ব নোৱাৰে

যিকোনো সমাজত জাতীয়তাবাদী ধাৰণা আৰু ইয়াক সক্ৰিয়ভাৱে উপস্থাপন কৰাৰ প্ৰেৰণা সবল আৰু দীৰ্ঘম্যাদী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জাতিটোৰ এটা সাৰ্বজনীন সংজ্ঞাৰ প্ৰয়োজন হয়৷ অৱশ্যে ‘অনৈক্যৰ মাজত ঐক্য’ শীৰ্ষক স্বতঃসিদ্ধ উক্তিটোৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত এখন সমাজৰ ক্ষেত্ৰত সংজ্ঞা নিৰূপণৰ চেষ্টাই জাতিটোৰ বিভাজনো ঘটাব পাৰে৷ ভাৰতৰ সামাজিক প্ৰেক্ষাপটত আৰু অসমীয়া সমাজক এইক্ষেত্ৰত উদাহৰণ হিচাপে লোৱাৰ যথেষ্ট থল আছে৷ কিন্তু ভাৰতৰ ক্ষেত্ৰত সাংবিধানিক নাগৰিকত্বই ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত মানুহক পৰিচয়-সংকটৰ পৰা অলপ হ’লেও সকাহ দিয়ে৷ অসমৰ ক্ষেত্ৰত এনে সমস্যা পিছে গুৰুতৰ৷

অসমীয়া জাতীয়বাদৰ সংজ্ঞা নিৰূপণৰ প্ৰাক পটভূমিত কোনবোৰ কাৰকে অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ ভিন্নতাক একত্ৰিত কৰি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰে [যদিও বহু সময়ত ই বিফল হয়, পৰিৱেশ অধিক প্ৰতিকূল কৰি তোলে], তাক চালিজাৰি চোৱাৰ প্ৰয়োজন আছে৷ দৰাচলতে সংজ্ঞা নিৰূপণে যদি হিতৰ বিপৰীতে ক্ৰিয়া কৰে, তেনেহ’লে কাৰণসমূহৰ বিশ্লেষণত সীমাবদ্ধ থকাটোও ভুল নহয়৷

এতিয়া প্ৰশ্নটো হৈছে– অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ উত্থানৰ ক্ষেত্ৰত কোনটো কাৰকৰ ভূমিকা আটাইতকৈ বেছি? ভাষা? উমৈহতীয়া ইতিহাস? নে ভৌগোলিক পৰিসীমা? 

জাতীয়তাবাদৰ ক্ষেত্ৰত ইউৰোপীয় চিন্তাবিদসকলে আগবঢ়োৱা সংজ্ঞাটো হৈছে উমৈহতীয়া ভাষা, সংস্কৃতি, ইতিহাস, ভৌগোলিক বিস্তৃতি ইত্যাদিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত মানুহৰ এটা সমষ্টিৰ যৌথ পৰিচয়ৰ অনুভৱ বা ধাৰণা৷ জানি থোৱা উচিত যে গোটেইকেইটা কাৰকৰ অস্তিত্ব অপৰিহাৰ্য নহয়৷ আনহাতে, অসমৰ ক্ষেত্ৰত জাতীয়বাদৰ ধাৰণাক এটা বিশেষ ভাষাৰ সৈতে সংলগ্ন কৰাৰ প্ৰৱণতাই সংজ্ঞা নিৰূপণৰ আৰম্ভণি নৌহওঁতেই সামৰণি পেলায়৷

ঊনবিংশ শতিকাৰ দ্বিতীয়ভাগত নতুন অসমীয়া মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীটোৰ ক্ষেত্ৰত এই সমস্যাটো দেখিবলৈ পোৱা গৈছিল৷ তেওঁলোকে যেতিয়া অসমীয়া ভাষাৰ উন্নতি সাধিবলৈ উঠিপৰি লাগিছিল, অসমীয়া জাতীয়তাবাদী ধাৰণাও ভাষাটোৰ আধাৰত উপস্থাপনৰ প্ৰয়াস কৰিছিল৷ ফলস্বৰূপে প্ৰাচীনকালৰ পৰা বাস কৰি অহা [আৰ্যসকলৰ আগমনৰো পূৰ্বৰ] জনগোষ্ঠীসমূহক জাতীয়তাবাদৰ পৰিসৰৰ বাহিৰত স্থান দিয়া হ’ল৷ হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই ‘হেমকোষ’ত ‘কিৰাত’ শব্দৰ অৰ্থ ‘পৰ্বতীয়া বা হাবিয়াল অসভ্য জাতিৰ মানুহ’ বুলি কৈ উদাহৰণত নগা, ডফলা, মিৰি আদি জনজাতিৰ নাম ল’লে৷ গুণাভিৰাম বৰুৱাই ‘আসাম বুৰঞ্জী’ত মিকিৰসকলক [কাৰ্বি] বান্দৰৰ বংশধৰ বুলি ক’লে৷

তেনেক্ষেত্ৰত অসমীয়া জাতীয়তাবাদ ব্ৰাহ্মণ-কায়স্থ জাতীয়তাবাদ বুলি বহুতে সমালোচনা কৰে৷ গতিকে সম্প্ৰতি অসমীয়া সমাজত ভাষাকেন্দ্ৰিক জাতীয়তাবাদৰ কিছু সালসলনি ঘটাই ইতিহাস আৰু ভূগোলক আধাৰ হিচাপে লোৱাৰ চিন্তা-চৰ্চা আৰম্ভ হয়৷ সমস্যাৰ আৰম্ভণি দ্বৈত পৰিচয় অথবা একেজন মানুহৰ একাধিক পৰিচয়ত নিহিত বিভ্ৰান্তিৰ পৰা সৃষ্টি হয়৷ কিন্তু একাধিক পৰিচয় এৰা-ধৰাৰ মাজেৰে একে সময়ত বৰ্তি থাকিব পাৰে৷ ইয়াৰ যুক্তি সুন্দৰকৈ দাঙি ধৰিব পৰা যায় ইতিহাস আৰু ভৌগোলিক পৰিসীমাক কাৰক হিচাপে ল’লে৷

প্ৰাচীনকালৰ [সপ্তম শতিকাৰ সময়ভাগ] ভাস্কৰ বৰ্মাৰ শাসন পূবৰ শদিয়াৰ পৰা পশ্চিমৰ কৰতোৱা নদীলৈ বিস্তৃত আছিল বুলি জানিবলৈ পোৱা যায়৷ পৰৱৰ্তী শালস্তম্ভ, পাল আৰু পিছলৈ আহোমৰ ৰাজত্ব আৰু অৱশেষত ইংৰাজৰ আগমনপৰ্যন্ত অসমৰ বাসিন্দাই কিছু উমৈহতীয়া ঐতিহাসিক পৰিঘটনাৰ মাজেৰে পাৰ হৈছে৷ [যদিও জনজাতি অনুসৰি সৰু সৰু ৰাজ্যত বিভক্ত আছিল, এই বিষয়টো আনটো কাৰকৰ ক্ষেত্ৰত আলোচিত হ’ব৷] ইংৰাজৰ দমনমূলক নীতিৰ বিৰুদ্ধে জাতি-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে যুঁজ  দিছিল৷ [আগৰৱালা, ৰাভা, বৰুৱা– সকলোৱে]

একেখিনি মাটিত কেইবাশতিকা একেলগে বাস কৰাৰ পৰিণতিস্বৰূপেও জাতিভাবৰ উদয় হয়৷ মাতৃভূমিৰ প্ৰতি প্ৰেমে ভাষা, ধৰ্ম বা বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলোকে সামৰি ল’ব পাৰে৷ এইক্ষেত্ৰত পৌৰ জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণা উল্লেখ কৰিব পাৰি৷ স্বৰাজোত্তৰ অসমৰ নিৰ্দিষ্ট সীমা আছে৷ ৰাজ্যৰ এই চাৰিসীমা, ৰাজ্যৰ সমাজক সাংবিধানিক স্বীকৃতি ইত্যাদি বৈশিষ্ট্যই চাৰিসীমাৰ ভিতৰত থকা মানুহখিনিৰ মাজত জাতীয়তাবাদী ভাবৰ সৃষ্টি কৰে৷ অৱশ্যে, অবৈধ অনুপ্ৰৱেশকাৰীৰ প্ৰসংগ ইয়াতে নাহে৷

ততোধিক জাতি-জনগোষ্ঠীৰ ভাবৰ আদান-প্ৰদানৰ বাবে এটা উমৈহতীয়া মাধ্যম থাকে৷ অসমীয়া ভাষাৰ সাৰ্বজনীন গ্ৰহণযোগ্যতা এইক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ৷ কিন্তু অসমীয়া ভাষাই মাধ্যম হিচাপেহে জাতীয়তাবাদী ধাৰণা সবল কৰে৷ ই সামগ্ৰিক জাতীয়তাবাদ গঠনৰ মূল কাৰক হ’ব নোৱাৰে৷ 

উমৈহতীয়া ইতিহাস এটা কাৰক হিচাপে ক্ৰিয়া কৰিবলৈ হ’লে ইতিহাসৰ জ্ঞান থকাটো অত্যন্ত জৰুৰী৷ পিছে অসমৰ ক্ষেত্ৰত এই সমস্যা বৰকৈ গা কৰি উঠা দেখিবলৈ পোৱা যায়৷ ইতিহাসৰ পৰিঘটনাৰ অল্পজ্ঞান অথবা থকা জ্ঞানৰো বিকৃত ৰূপে একতাৰ ধাৰণাক গঢ় ল’বলৈ নিদিয়ে৷ আজিৰ সমাজত উঠি অহা যুৱচামৰ ক্ষেত্ৰত নিজৰ মাতৃভূমিৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে বিস্তৃত জ্ঞান কমেই দেখিবলৈ পোৱা যায়৷ কেন্দ্ৰৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তৈয়াৰ হোৱা পাঠ্যক্ৰমত আঞ্চলিক ইতিহাসে ঠাই নাপায়৷ ফলস্বৰূপে অষ্টম বা নৱম শ্ৰেণীৰ এজন শিক্ষাৰ্থীয়ে অষ্টাদশ শতিকাৰ ফৰাচী বিপ্লৱ সন্দৰ্ভত ভালকৈ পঢ়া-শুনা কৰিব, কিন্তু একে সময়তে হোৱা অসমৰ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ নামেই নুশুনিব৷ বিশ্ব ইতিহাসৰ জ্ঞান অতি জৰুৰী, কিন্তু জন্মৰপৰা যিটুকুৰা মাটিত ভৰি থৈ ডাঙৰ হৈছোঁ, তাত কেইবাশতিকা পূৰ্বে কোনে ভৰি থৈছিল, তাকো জনা উচিত৷ নিজ ৰাজ্যৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতি সম্পৰ্কে অধ্যয়ন কেন্দ্ৰীয় পাঠ্যক্ৰমৰ জৰিয়তে কৰা নহয়, বহু শিক্ষাৰ্থী সেইক্ষেত্ৰত অজ্ঞাতে থাকে৷ ইয়াৰ পৰিণতিত ব্যক্তিবিশেষ সমাজৰ আৱিৰ্ভাৱ হয় আৰু ব্যক্তি আৰু সমাজক বান্ধি ৰখা এনাজৰীডাল ছিঙি যায়৷ এনে পৰিস্থিতিত জাতীয়তাবাদীৰ ভাব দীৰ্ঘম্যাদী হোৱাটো কল্পনাই কৰিব নোৱাৰি৷

আজি অসমীয়া জাতি আৰু জাতীয়তাবাদ সংকটত৷ এনে সংকটৰ সময়ছোৱাত আমি সকলো এক হোৱা উচিত৷ নিজৰ মাজৰ জাতিৰ বিভাজনৰ কাৰকসমূহক প্ৰশ্ৰয় নিদি একেটা পৰিচয়ৰ ছত্ৰছায়াত একগোট হৈ উমৈহতীয়া সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিয়াৰ সময় সমাগত৷ অসমৰ চাৰিসীমাৰ মাজত নিজকে সংগঠিত আৰু সবল কৰক৷

ফোনঃ ৯৮৫৪০-৭৩৬১৭